Badają Spitsbergen od ponad stu lat

Zabytkowa chata traperska Hyttevika na Spitsbergenie
Zabytkowa chata traperska Hyttevika na Spitsbergenie
Polskie tradycje naukowe na Spitsbergenie sięgają końca XIX wieku. Nasi badacze od ponad 100 lat pilnie śledzą zmiany klimatyczne i biologiczne w tym rejonie świata. Ich historię przybliżają naukowcy z Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie.

"Za nami mglisty i deszczowy dzień w Polskiej Stacji Polarnej Hornsund. Topniejący śnieg zaczyna spływać strumieniami do fiordu" - relacjonuje kierownik bieżącej załogi stacji Adam Nawrot.

Średnia dobowa temperatura powietrza 24-05-2012 wyniosła 0,8°C, z minimum 0,2°C i maksimum 2,6°C. Przez cały dzień wiał słaby, zachodni wiatr.

Ziema Dickensa - serce Spitsbergenu

Na Ziemi Dicksona, w centralnej części Spitsbergenu, przy zatoce Petuniabukta położona jest stacja polarna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – AMUPS. Wyprawy w ten rejon trwają już od 1984 roku, choć badania polarne Uniwersytetu Poznańskiego mają znacznie dłuższą tradycję. Jako bazy badawczej, do roku 2009 używano zabytkowej chatki traperskiej „Skottehytta” (tłum. szkocka chata). W związku z wprowadzeniem przez Gubernatora Svalbardu przepisów o ścisłej ochronie wszelkich obiektów sprzed 1946 roku, Skottehytta została zamknięta. Ekspedycja w 2010 roku rozbiła obóz namiotowy, który został otoczony potykaczami – ich zerwanie uruchamiało rakiety, mające odstraszać niedźwiedzie polarne. W lipcu 2011 postawiono dwa kontenery będące nową bazą naukową Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. To najbardziej na północ położona polska stacja naukowa, która jest użytkowana głównie w sezonie zimowo-wiosennym i letnim.

Cel badań

Obecne badania obejmują przede wszystkim współczesne funkcjonowanie geoekosystemów peryglacjalnych i glacjalnych oraz zmian obiegu energii i materii. Wykonuje się między innymi precyzyjne pomiary meteorologiczne, hydrologiczne, zmiany zasięgów lodowców, zmiany miąższości warstwy czynnej wieloletniej zmarzliny, procesów stokowych, dynamiki zmian wybrzeży oraz ich geomorfologiczny i dendrochronologiczny zapis.

Tradycja polskich badań na Spitsbergenie

Polskie badania polarne sięgają końca lat 90-tych XIX wieku. Wtedy to odbyła się wyprawa polarna statku Belgica. W składzie wyprawy znajdował się Henryk Arctowski i Antoni Bolesław Dobrowolski. Wraz z Roaldem Amundsenem, Frederickiem Cookiem oraz innymi odkrywcami i naukowcami prowadzili badania, zimując w lodach Antarktyki. Pomimo zawirowań historycznych, w pierwszej połowie XX wieku Polscy naukowcy prowadzili badania w Arktyce. Zgłębiali wiedzę o Wyspie Niedźwiedziej oraz tworzyli pierwsze mapy niezbadanych obszarów Spitsbergenu. W latach 50-tych, za sprawą III Międzynarodowego Roku Geofizycznego, polscy naukowcy wrócili na Spitsbergen. Powstała Polska Stacja Polarna w Hornsundzie. Dziś naukowcy z polskich uniwersytetów prowadzą na Spitsbergenie liczne badania z różnych dziedzin nauki. Polska flaga jest dobrze rozpoznawalnym znakiem, a polscy polarnicy cieszą się dużym uznaniem na Svalbardzie.

Polskie stacje badawcze na Spitsbergenie

AMUPS

Autor: adsz/ŁUD/mj / Źródło: Kontakt Meteo

Czytaj także: