Tsunami na Morzu Śródziemnym? To nie mrzonka, ale realne zagrożenie

Fale tsunami są niebezpiecznie duże

Mieszkańcy wybrzeża Morza Śródziemnego nie zdają sobie sprawy z tego, że zagraża im tsunami. Badania wskazują, że nawet umiarkowane trzęsienia ziemi we wschodniej części Morza Śródziemnego mogą wywołać tę groźną falę.

Ponad 100 lat minęło od ostatniego dużego tsunami w Europie. Trzęsienie ziemi u wybrzeży Sycylii wywołało falę o wysokości 13 metrów. Nieposkromiony żywioł poskutkował śmiercią około dwóch tysięcy osób.

Niekiedy jednak tsunami na Morzu Śródziemnym potrafi być jeszcze bardziej niszczycielskie. Ogromny wybuch wulkanu na greckiej wyspie Santorini, jaki miał miejsce 3500 lat temu, wygenerował falę, która wyniszczyła cywilizację minojską. To zdarzenie stało się podstawą legendy o Atlantydzie.

Epoka tsunami

Niszczycielskie tsunami, jakie miały miejsce w 2004 roku w Indonezji i w 2011 roku w Japonii, rozpoczęły epokę tsunami. Od przełomu XIX i XX wieku zarejestrowano w sumie 177 tsunami, z czego cztery wystąpiły na Morzu Śródziemnym. Były one stosunkowo małe i w ich wyniku nikt nie zginął. Jednak historia przypomina, a sejsmolodzy potwierdzają, że bardziej destrukcyjne fale są nieuniknione. Czy faktycznie wystąpią i czy jesteśmy na nie przygotowani? Odpowiedzi na to pytanie poszukali naukowcy z Uniwersytetu w Coventry w Anglii, a wyniki swoich analiz opublikowali na łamach magazynu "Science".

Kolizja dwóch płyt

Najpierw należy wspomnieć, że Morze Śródziemne jest podatne na trzęsienia ziemi. Są one wynikiem ruchów skorupy ziemskiej (obszar kolizji płyty Afrykańskiej z zachodnią częścią Eurazjatyckiej). W wyniku tego zderzenia powstały Alpy. Aktualnie Morze Śródziemne kurczy się, ponieważ kontynent afrykański przesuwa się w stronę Europy o około 2,5 cm w ciągu roku.

Akwen wykazuje także wysoką aktywność wulkaniczną. Granica między obydwoma płytami tektonicznymi nie jest wyraźna, dlatego w Morzu Śródziemnym istnieje wiele miejsc aktywnych sejsmicznie.

Różne wstrząsy, inne skutki

Trzęsienia jakie występują w Europie są dalekie od tych, z jakimi zmagają się m.in. Japończycy. W Azji południowo-wschodniej groźne wstrząsy wywołuje subdukcja - wsuwanie się jednej płyty tektonicznej pod drugą. Takie wstrząsy generują bardzo wysokie fale. Pomimo że w Morzu Śródziemnym również istnieją strefy subdukcji, ruchy płyt w tych miejscach są mniejsze, co skutkuje mniejszymi falami. Naukowcy podają, że prawdopodobnie tsunami z 1908 roku z okolic Sycylii było wynikiem osuwiska na dnie morza, a nie uskoku płyt.

Tragedia metropolii

Nie tylko wysokość fali jest wyznacznikiem tragedii. Często o wielkości katastrofy decyduje to, gdzie uderzy wielka fala. Największe szkody powstają w miejscach zaludnionych. To dlatego tsunami stanowi poważne zagrożenie dla ludności w basenie Morza Śródziemnego. Na wybrzeżu żyje około 130 milionów ludzi, często w dużych miastach i kurortach, licznie odwiedzanych przez turystów z całego świata. Co więcej - wiele portów i ośrodków przemysłowych znajduje się nad Morzem Śródziemnym.

Zamknięty akwen

W przypadku Morza Śródziemnego na niekorzyść działa fakt, że jest on stosunkowo niewielkim akwenem zamkniętym. Oznacza to, że jedna fala może rozprzestrzenić się w całym dorzeczu tego morza.

Da się uniknąć tsunami?

Co można zrobić, żeby uniknąć niszczycielskiego tsunami w Europie? Okazuje się, że niestety niewiele. Trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów trudno jest przewidzieć, a tym bardziej im zapobiec. UNESCO po tsunami z 2004 roku w Indonezji powołało specjalną grupę, która bada aktywność sejsmiczną i wulkaniczną w obrębie Morza Śródziemnego. Nazywa się ona The Intergovernmental Coordination Group for the Tsunami Early Warning and Mitigation System in the North-eastern Atlantic, the Mediterranean and connected seas (ICG/NEAMTWS).

Tsunami po wielkim trzęsieniu

Ziemia dosłownie zafalowała po trwającym trzy minuty trzęsieniu, które nawiedziło południową Alaskę w Wielki Piątek 1964 roku. Odnotowane wtedy wstrząsy o magnitudzie 9,2 do dziś pozostają w czołówce najsilniejszych w historii pomiarów. Wygenerowały falę tsunami o wysokości przekraczającej nawet 30 m. Fala przetoczyła się przez niemal cały Ocean Spokojny. W Zatoce Valdez wypiętrzyła się na wysokość aż 60 m.

Zobacz, jak rozchodziła się ta fala:

Te wstrząsy odkształciły ziemię i wywołały 60-metrowe tsunami
Te wstrząsy odkształciły ziemię i wywołały 60-metrowe tsunamiNOAA/NWS/Pacific Tsunami Warning Center

Autor: AD/map / Źródło: IFL Science

Pozostałe wiadomości

Pogoda w najbliższych dniach będzie zmienna. Możemy spodziewać się słońca, ale także burz i deszczu. W czwartek termometry pokażą maksymalnie 30 stopni Celsjusza. Później temperatura spadnie o kilka stopni.

Wrócą burze i opady deszczu. Gdzie będzie niespokojnie

Wrócą burze i opady deszczu. Gdzie będzie niespokojnie

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW ostrzega przed upałami. Szczególne gorąco spodziewane jest w południowej Polsce, gdzie termometry mają pokazać ponad 30 stopni. Jak długo pozostanie z nami skwar?

Coraz więcej województw objętych ostrzeżeniami. Uwaga na upały

Coraz więcej województw objętych ostrzeżeniami. Uwaga na upały

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Ogromne upały utrzymują się w Hiszpanii. W Barcelonie w tym tygodniu odnotowano najwyższą temperaturę, odkąd prowadzi się pomiary - podała tamtejsza instytucja meteorologiczna AEMET.

W Barcelonie najcieplej od ponad 100 lat

W Barcelonie najcieplej od ponad 100 lat

Źródło:
Reuters, apuntmedia.es, theolivepress.es

Pożar Park Fire, jeden z największych w historii Kalifornii, pozostaje nieopanowany. Płomienie objęły swoim zasięgiem cztery hrabstwa, niszcząc wiele budynków. Dwa ze spalonych domów należały do rodziny strażaków, która w tym samym czasie walczyła z pożarem.

Strażacy walczyli z ogniem, gdy pożar trawił ich dom

Strażacy walczyli z ogniem, gdy pożar trawił ich dom

Źródło:
Cal Fire, Reuters

Za nami umowne maksimum roju Delta Akwarydów. Chociaż te meteory są najlepiej widoczne na półkuli południowej, warto spojrzeć w niebo - na początku sierpnia będziemy zbliżać się do maksimum jednego z najpiękniejszych rojów lata, Perseidów.

Spójrzmy w niebo. Przed nami noce spadających gwiazd

Spójrzmy w niebo. Przed nami noce spadających gwiazd

Źródło:
PAP, earthsky.com

Ogień trawi chorwacką Dalmację. We wtorek strażacy walczyli z płomieniami w trzech miejscach, lokalnie wspierani przez siły wojskowe. Akcję gaśniczą utrudniał silny, porywisty wiatr wiejący ze zmiennych kierunków. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Ogień, wybuchy i deszcz popiołów w pobliżu chorwackich kurortów

Ogień, wybuchy i deszcz popiołów w pobliżu chorwackich kurortów

Źródło:
PAP, index.hr, HVZ

Tornado porwało w powietrze przyczepę w stanie Tennessee. Trąba przeszła w poniedziałek nad miastem Murfreesboro. To pierwsze lipcowe tornado zarejestrowane w tym regionie od momentu rozpoczęcia pomiarów.

Tornado porwało przyczepę w powietrze. Zobacz nagranie

Tornado porwało przyczepę w powietrze. Zobacz nagranie

Źródło:
Reuters, NWS Nashville

Jeden z najbardziej znanych gatunków dinozaurów w rzeczywistości mógł być zdecydowanie większy i cięższy, niż dotąd sądzono - wynika z najnowszych badań naukowców. Dzięki nowoczesnym technologiom eksperci ustalili, że tyranozaur mógł ważyć nawet o 70 procent więcej, niż wskazywały na to odkryte skamieniałości.

Największy dinozaur na Ziemi mógł ważyć nawet 15 ton

Największy dinozaur na Ziemi mógł ważyć nawet 15 ton

Źródło:
PAP, Nature.ca

Rośnie bilans ofiar śmiertelnych osuwisk, które we wtorek zeszły w południowo-zachodnich Indiach po "niespotykanych" ulewach. W dystrykcie Wayanad nadal trwa akcja poszukiwawczo-ratunkowa. Prawie 100 osób uznaje się za zaginione.

Ulewa zabiła 150 osób. Los setki pozostaje nieznany

Ulewa zabiła 150 osób. Los setki pozostaje nieznany

Źródło:
PAP, CNN

Fala upałów utrzymuje się nad Japonią. Jak podały media, w ciągu ostatniego tygodnia do szpitali trafiło ponad 12 tysięcy osób z podejrzeniem udaru cieplnego. 23 pacjentów zmarło. Gorąco ma nadal utrzymywać się w kraju.

23 osoby zmarły w tydzień na skutek gorąca

23 osoby zmarły w tydzień na skutek gorąca

Źródło:
PAP, NHK

Pożar wybuchł we wtorek w popularnym czarnogórskim kurorcie w gminie Bar. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagrania przedstawiające unoszący się nad wzgórzem dym.

Dym nad popularnym czarnogórskim kurortem. "Słychać syreny służb ratunkowych"

Dym nad popularnym czarnogórskim kurortem. "Słychać syreny służb ratunkowych"

Źródło:
Kontakt 24

Pożary szaleją w Macedonii Północnej od ponad dwóch tygodni. - Na skutek żywiołu we wsi Kokošinjac zginęła jedna osoba - poinformował we wtorek dyrektor Centrum Zarządzania Kryzysowego Stojancze Angelow. To pierwsza ofiara śmiertelna pożarów w tym roku.

"Wszędzie, gdzie spojrzysz, jest ogień". Zginęła jedna osoba

"Wszędzie, gdzie spojrzysz, jest ogień". Zginęła jedna osoba

Źródło:
PAP, Reuters

Pomimo protestów organizacji ochrony praw zwierząt, władze włoskiej prowincji Trydent uśmierciły niedźwiedzicę, która w połowie lipca raniła jednego z turystów. Samica osierociła trzy młode, które zdaniem ekologów "mają teraz niewielkie szanse na przetrwanie".

Niedźwiedzica zastrzelona za atak na turystę. Osierociła młode

Niedźwiedzica zastrzelona za atak na turystę. Osierociła młode

Źródło:
Reuters, ANSA, ABC News, OIPA

Fala upałów objęła niemal całą Francję, w tym i Paryż, gdzie trwają igrzyska olimpijskie. We wtorek alarmy przed wysoką temperaturą wydano dla ponad połowy departamentów, bo dla aż 56.

Francja w szponach upału. Alarmy w ponad połowie departamentów

Francja w szponach upału. Alarmy w ponad połowie departamentów

Źródło:
ENEX, PAP

Chmura ważek opadła na plażę w amerykańskim stanie Rhode Island. Owady krążyły dookoła plażowiczów, zmuszając ich do ucieczki. Chociaż spotkanie ze stawonogami mogło być nieprzyjemne, nie stanowiło zagrożenia.

Czarna chmura opadła na plażę. Ludzie uciekali w popłochu

Czarna chmura opadła na plażę. Ludzie uciekali w popłochu

Źródło:
Reuters, USA Today

Piękne wykoszone trawniki stały się standardem dobrego utrzymania posesji. Tymczasem może to negatywnie wpływać na środowisko naturalne - mówi botanik prof. Łukasz Łuczaj z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Jak podkreśla, cierpią na tym nie tylko rośliny.

Konsekwencje częstego koszenia trawy. Cierpią nie tylko rośliny

Konsekwencje częstego koszenia trawy. Cierpią nie tylko rośliny

Źródło:
PAP

Na plażach kurortu Ayamonte w południowej Hiszpanii zakwitły zielone algi. Choć rośliny nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, lokalni mieszkańcy obawiają się, że odstraszą one turystów. Miejscowe władze ogłosiły wdrożenie "planu szokowego" aby pozbyć się alg.

"Inwazja" glonów w Hiszpanii. Plaże pokryły się zielenią

"Inwazja" glonów w Hiszpanii. Plaże pokryły się zielenią

Źródło:
ENEX, Diario de Huelva, tvn24.pl

Kaszalot zderzył się ze statkiem w Cieśninie Gibraltarskiej. Waleń był wcześniej obserwowany przez naukowców w tym samym miejscu - nadali mu oni imię Julio. Badacze apelują do żeglarzy o ostrożność i obserwowanie morskiej fauny podczas rejsów.

Kaszalot zginął po kolizji ze statkiem

Kaszalot zginął po kolizji ze statkiem

Źródło:
BBC, CIRCE

Ogień szaleje na greckiej wyspie Eubea. Od poniedziałku trwa walka z żywiołem, a mieszkańcy kilku miejscowości otrzymali nakaz ewakuacji. Według strażaków to jeden z najniebezpieczniejszych pożarów tego lata w Grecji.

Walczą z jednym z najgroźniejszych pożarów lata

Walczą z jednym z najgroźniejszych pożarów lata

Źródło:
Reuters, eKathimerini

Gwałtowna powódź, która była następstwem burz i ulewnych opadów deszczu, nawiedziła park rozrywki Dolly Parton o nazwie Dollywood. Pod wodą znalazło się wiele aut. Jedna osoba została ranna.

Dollywood pod wodą. Jedna osoba została ranna

Dollywood pod wodą. Jedna osoba została ranna

Źródło:
Reuters, CNN

Przyczyną zatrucia prawie 30 osób kąpiących się w ostatnim czasie nad jeziorem Zagłębocze (Lubelskie) były noworowirusy, wywołujące tak zwaną jelitówkę - poinformował w poniedziałek sanepid. Zaapelował jednocześnie o przestrzeganie zasad higieny osobistej.

Kąpali się w jeziorze, prawie 30 osób się zatruło. Sanepid o przyczynie

Kąpali się w jeziorze, prawie 30 osób się zatruło. Sanepid o przyczynie

Źródło:
PAP

Japońska agencja meteorologiczna wydała w poniedziałek dla 38 prefektur ostrzeżenie przed zagrażającą życiu falą upałów. Tego dnia w południe na wielu obszarach na wschodzie Honsiu - głównej wyspy Japonii - odnotowano temperatury sięgające 40 stopni Celsjusza.

Ponad 40 stopni. Wydano ostrzeżenia przed udarem cieplnym

Ponad 40 stopni. Wydano ostrzeżenia przed udarem cieplnym

Źródło:
PAP, 3.nhk.or.jp

Trasa europejska E45 w rejonie miejscowości Lilla Edet w Szwecji została zablokowana przez osuwisko i ulewy. Konieczna była ewakuacja mieszkańców pobliskich domów. E45 to jedna z najdłuższych tras Europy, łącząca Norwegię z Sycylią.

Powódź i zalane auta na jednej z najdłuższych tras Europy

Powódź i zalane auta na jednej z najdłuższych tras Europy

Źródło:
PAP, tidningensyre.se

Fala upałów po raz kolejny nawiedziła Włochy. 42 stopnie - taka odczuwalna temperatura prognozowana jest dla Rzymu w poniedziałek. To będzie najgorętszy dotąd dzień w tym roku. W stan gotowości postawiono służby medyczne i opiekę socjalną. Wszystko przez antycyklon afrykański Charon, który przynosi wysoką temperaturę.

Najgorętszy dzień w roku, służby medyczne postawione w stan gotowości

Najgorętszy dzień w roku, służby medyczne postawione w stan gotowości

Źródło:
PAP, ilmeteo.it, meteo.it, roma.corriere.it

W ciągu minionej doby wichury nawyrządzały szkód także w krajach bałtyckich. Na Litwie ponad 150 tysięcy odbiorców nie miało w poniedziałek prądu, a niektóre loty zostały odwołane. W Wilnie przewrócone przez wiatr drzewo spadło na przechodnia, zabijając go. Niebezpiecznie było także na Łotwie.

Wichury u naszych sąsiadów. "Poważne zniszczenia", tysiące bez prądu, ofiara śmiertelna

Wichury u naszych sąsiadów. "Poważne zniszczenia", tysiące bez prądu, ofiara śmiertelna

Źródło:
LRT, LSM, tvnmeteo.pl

W Kalifornii trwa walka z pożarem Park, który strawił obszar porównywalny z metropolią Los Angeles. Płomienie wdarły się do jednej z miejscowości, niszcząc domy i pojazdy. Ogień powoduje także pogorszenie jakości powietrza na dużym obszarze.

Tysiące hektarów w płomieniach, gęsty dym spowił niebo

Tysiące hektarów w płomieniach, gęsty dym spowił niebo

Źródło:
PAP, NPR

Kolejny tankowiec zatonął w Zatoce Manilskiej na Filipinach. Jednostka MTKR Jason Bradley poszła na dno w sobotę. Na morzu trwa akcja zabezpieczania wraku, tym trudniejsza, że zaledwie kilka kilometrów dalej straż przybrzeżna stara się zażegnać skutki zatonięcia innego tankowca.

Dwa tankowce zatonęły w tym samym miejscu. Plamy ropy rosną

Dwa tankowce zatonęły w tym samym miejscu. Plamy ropy rosną

Źródło:
Manila Bulletin, tvnmeteo.pl

Temperatura znowu przekroczy 30 stopni, ale nie w całej Polsce. Jaka pogoda czeka nas na końcu lipca i na początku sierpnia? Sprawdź długoterminową prognozę na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: nie wszędzie gorący półmetek wakacji

Pogoda na 16 dni: nie wszędzie gorący półmetek wakacji

Źródło:
tvnmeteo.pl

"Lodowcowa powódź" nawiedziła południową Islandię. Na skutek żywiołu zalana została obwodnica łącząca miejscowości Vík í Mýrdal z Kirkjubaejarklaustur. Uszkodzony został też fragment mostu - poinformował w oświadczeniu islandzki urząd meteorologiczny.

"Lodowcowa powódź" na Islandii. Zalana obwodnica, uszkodzony most

"Lodowcowa powódź" na Islandii. Zalana obwodnica, uszkodzony most

Źródło:
Reuters, nyr.ruv.is

Ziemia zapadła się w sobotę na osiedlu apartamentowców w Houston w Teksasie. Żaden z budynków nie został uszkodzony, jednak na wszelki wypadek ewakuowano część mieszkańców.

Wielkie zapadlisko na luksusowym osiedlu apartamentowców

Wielkie zapadlisko na luksusowym osiedlu apartamentowców

Źródło:
CBS News