Szykuje się fala fuzji i przejęć w Rosji. Jeśli Putin pozwoli

Połowa rosyjskich biznesmenów chce sprzedaż swoje firmyEPA

Upadek sowieckiego imperium spowodował jeden z największych transferów majątków w historii. Od tego czasu minęło już ćwierć wieku a oligarchowie przygotowują się do kolejnego przełomu - pierwsze pokolenie rosyjskich kapitalistów toruje drogę następcom. Ale, jak wynika z analizy Bloomberga, nie będzie to łatwe, bo ci niekoniecznie chcą kontynuować dzieło rodziców, których sam Putin traktuje ich jak swoistych zakładników.

22 najbogatszych firm rosyjskich skupia w swoim ręku ponad 115 mld dol. - pisze Bloomberg. Ale kolejne pokolenia nie są zainteresowane dziedziczeniem biznesu, toteż połowa oligarchów deklaruje, że ma zamiar zbyć swoje potężne firmy. Eksperci przewidują prawdziwe zawirowanie na rynku fuzji i przejęć. Sytuacja jest tym ciekawsze, że są to mechanizmy niezbyt powszechne w rosyjskich realiach.

Po szeregu europejskich i amerykańskich sankcji ekonomicznych nałożonych na Moskwę, przeprowadzono badania opinii wśród milionerów i miliarderów. Wyniki wskazują, że rosyjscy bogacze nie znajdują wielkiego wsparcia w państwowym systemie prawnym, jeśli chodzi o przekazywanie swoich firm. Większość przyznaje, że po raz pierwszy rozważa kwestię sukcesji bardzo poważnie. - Właściciele głównych przedsiębiorstw są zasadniczo zakładnikami - mówi Alena Ledeneva, profesor nauk politycznych na University College London, która od dwóch dekad bada funkcjonowanie siatek władzy w Rosji. - Mogą sugerować swoim dzieciom, by jako "zakładnicy" zajęły ich miejsce, ale i tak to system Putina zadecyduje o tym, czy będą mogły przejąć biznesy rodziców.

Zmierzch rodzinnych dynastii

Skutkiem tego może być wzrost transakcji w rosyjskich przedsiębiorstwach w nadchodzących latach - wynika z badań Phoenix Advisors, moskiewska firma inwestycyjna, która pomaga biznesmenom w nawigowaniu sukcesjami i przejęciami. Ankieta przeprowadzona przez PricewaterhouseCoopers LLP wskazuje, że ponad połowa respondentów przyznaje, że chce sprzedać swoje przedsiębiorstwa. To wartość dwa razy większa od globalnej średniej. PwC przepytało 2 484 prezesów i dyrektorów w 40 krajach, 57 z nich pochodziło z Rosji. Z kolei, więcej niż połowa ankietowanych w badaniu Moscow Skolokovo School of Management Wealth Transformation Centre jest zdania, że „ogromne firmy rosyjskie nie zostaną rodzinnymi dynastiami”. Skolokovo przebadało 39 rosyjskich liderów biznesowych.

Problem, który słono kosztuje

Dla najbogatszych może to być kosztowny problem. 22 Rosjan, którzy pojawiają się w codziennie aktualizowanym rankingu 400 największych miliarderów Bloomberga (Bloomberg Billionaires Index) kontroluje łącznie ok. 200 mld dol., a ponad połowa tej sumy - 115 mld dol. - związana jest z firmami zlokalizowanymi, bądź spółkami giełdowymi notowanymi w Rosji. Problem, z którym muszą się zmierzyć rosyjscy biznesmeni nie jest typowy dla krajów kapitalistycznych. Rosyjska tradycja dynastycznych majątków zakończyła się, kiedy przed wiekiem bolszewicy zostali odsunięci od władzy. Postsowiecka gospodarka, kształtowana za rządów prezydenta Putina docenia wypracowane, kultywowane, osobiste relacje oraz uznaje funkcjonowanie, w dużej mierze niepisanych zasad.

Silne więzi

- Kombinacja starzejącego się pokolenia przedsiębiorców oraz tendencji raczej do wycofywania się niż do przekazywaniu firm rodzinie jest charakterystyczna dla rosyjskiego rynku - mówi Ilya Solarev z UBS Wealth Management, która zarządza majątkiem rzędu 500 mld dol. należącym do bogaczy.

Skutkuje to tym, że wielu zamożnych Rosjan musiało pielęgnować więzy z wpływowymi ludźmi różnych środowisk - od twórców prawa, urzędników podatkowych po innych biznesmenów. Lata, a nawet dekady pracy nad tymi kontaktami spowodowały, że tworzyli swego rodzaju "niematerialny kapitał", który nie może być "automatycznie przeniesiony na kolejne pokolenie" - wynika z raportu Skolkovo.

To kontrastuje z sytuacją w wielu innych krajach, gdzie prawo sprzyja bogaczom, zabezpieczając transfery majątku między pokoleniami. Jedna trzecia z 400 miliarderów w indeksie Bloomberga odziedziczyła majątek, którym kontroluje, natomiast połowa ze 106 największych europejskich majątków została przekazana dalej przynajmniej jednemu pokoleniu.

Niebezpieczny mariaż biznesu z polityką

Niezastosowanie się do putinowskiej wizji prowadzenia biznesu może skutkować politycznymi konsekwencjami. Michaił Chodorkowski, były właściciel firmy Yukos w 2005 roku oskarżony został o oszustwa podatkowe, pranie brudnych pieniędzy oraz defraudację na rynku ropy. Udowodniał swoją niewinność, zwracając uwagę na to, że zarzuty przeciwko niemu są reperkusjami za finansowanie partii politycznych, będących w opozycji do Putina. Po tym jak spędził 10 lat w więzieniu, Chodorkowski żyje teraz na banicji w Szwajcarii. Poprzedni partner Chodorkowskiego, Andriej Gurjew przyczynił się z kolei do rozwinięcia firmy Phosagro OAO, która stała się największym producentem nawozów fosforowych w Europie. Dokonał tego zasiadając w wyższej izbie parlamentu przez przeszło dekadę. Choć jego majątek wyceniany jest dziś na 4,5 mld dol, Gurjew w 2013 roku zdecydował się porzucić politykę. Przyczyną był szereg działań, które miały zmusić urzędników do repatriacji aktywów zagranicznych. Podjął wówczas decyzję, by zarządzanie swoją firmą przekazać w ręce syna. Nie odszedł jednak całkowicie w cień, pozostając wiceprezesem do nadzorowania strategii firmy.

Życiowa szkoła handlu

W prawdziwej mniejszości jest przypadek Dawida Jakobaszwiliego. 58-letni rosyjski biznesmen, współwłaściciel Wimm-Bill-Dann Foods - firmy produkującej soki, sprzedał w 2010 roku większość akcji, które posiadał firmie PepsiCo za 3,8 mld dol. Jego syn, Michaił zdecydował, że po ukończeniu nowojorskiego uniwersytetu przeprowadzi się z powrotem do Moskwy, by uczyć się od swojego ojca niuansów inwestycyjnych. - Uniwersytet prawdziwego życia jest najbardziej użyteczny - mówi Jakobaszwili. - Im więcej mój syn obserwuje, tym lepiej. - Patrzę jak mój ojciec rozmawia z innymi ludźmi - wtóruje ojcu Michaił Jakobaszwili, który pomógł ojcu w negocjacjach podczas sprzedaży 49 proc. jego akcji firmy energetycznej Petrocas Energy Group państwowemu Rosneftowi za 144 mln dol. w grudniu.

Takie podejście do strategii sukcesyjnej jest niespotykane w przypadku większości majętnych Rosjan.

Regulacje zabijają sukcesję

Rosyjscy przedsiębiorcy pytani o zidentyfikowanie największych wyzwań dla ich biznesów wskazują na „rząd i regulację” (61 proc.). To prawie dwukrotnie więcej niż średnia światowa, o której mowa w ankiecie PwC. Ograniczone prawa majątkowe, według wspomnianej Aleny Ledenevy, profesor nauk politycznych, trafnie określają „system Putina”. Ponad 60 tys. właścicieli będzie zmagać się z tym dylematem przekazania firm w ciągu najbliższych kilku lat - wynika z analiz Rubena Vardanyana, pełniącego funkcję przewodniczącego rady ekspertów w centrum Skolkovo. - Niewielu rosyjskich właścicieli myśli o przekazaniu swoich majątków kolejnemu pokoleniu, zatem ich sprzedaż jest na porządku dziennym - mówi Alex Stankevich, dyrektor zarządzający w Phoenix Advisors. - Oczekujemy, że spowoduje to istną falę fuzji i przejęć.

Biznesmen sprzedał w 2011 roku państwowemu Sbierbankowi bank inwestycyjny Troika Dialog za przeszło 1 mld dol., po to, by w tym roku stworzyć Phoenix Advisors - firmę konsultingową, która ma pomóc przedsiębiorcom w poruszaniu się w skomplikowanych zmianach własnościowych.

Rosyjscy oligarchowie chcą sprzedawać swoje firmy i szukają schronienia w innych krajach:

"Biznes kręci się w Szwajcarii". Rosyjscy oligarchowie znaleźli schronienie
"Biznes kręci się w Szwajcarii". Rosyjscy oligarchowie znaleźli schronienieTVN24 Biznes i Świat

Autor: ag / Źródło: Bloomberg, tvn24bis.pl

Źródło zdjęcia głównego: EPA

Pozostałe wiadomości

Zyski ze sprzedaży gazu z Azerbejdżanu do Unii Europejskiej może czerpać rosyjski gigant Łukoil - wynika z raportu organizacji pozarządowej Global Witness. To za sprawą posiadanych przez rosyjską spółkę udziałów w brytyjskiej spółce BP. W najbliższych latach Łukoil może na tym zarobić nawet 7 miliardów dolarów.

Rosyjski gigant zarobi miliardy na gazie sprzedawanym w Unii Europejskiej

Rosyjski gigant zarobi miliardy na gazie sprzedawanym w Unii Europejskiej

Źródło:
PAP

W czwartek Onet poinformował, powołując się na swoje źródła, że trzech byłych członków zarządu Orlenu, których działalność jest teraz przedmiotem zainteresowania prokuratury, miało opuścić kraj i na efekty działań śledczych oczekują za granicą. Według doniesień portalu chwilę przed swoją dymisją domu w Turcji poszukiwał jeden z najbliższych współpracowników Daniela Obajtka Adam Burak. Sam zainteresowany w rozmowie z Wyborczą.biz zaprzeczył temu i przekazał, że "jest w granicach UE".

Pytania o miejsce pobytu byłego zarządu Orlenu. Były wiceprezes zaprzecza wyjazdowi do Turcji

Pytania o miejsce pobytu byłego zarządu Orlenu. Były wiceprezes zaprzecza wyjazdowi do Turcji

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24

W poszukiwaniu lepszej pogody Polacy rzucili się na nieruchomości w Hiszpanii. Dla części to też pomysł na zarobek. Eksperci przestrzegają jednak przed pułapkami, które czyhają na kupujących. Samego słońca też można mieć dość. - Przy 50 stopniach po prostu nie da się pracować, wiele biur jest zamkniętych. Polacy mają o to pretensje - mówi była pracownica biura nieruchomości. Niemile zaskoczyć potrafi też zima.

Domy za cenę kawalerki i raj na ziemi. Polacy "tak zafiksowani, że przestają widzieć wady"

Domy za cenę kawalerki i raj na ziemi. Polacy "tak zafiksowani, że przestają widzieć wady"

Źródło:
tvn24.pl

Jest nowy prezes stadniny w Janowie Podlaskim. Jak potwierdziło TVN24 informacje mediów został nim 69-letni Leszek Świętochowski. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jeszcze oficjalnie nie podał tej informacji.

Stadnina w Janowie Podlaskim ma nowego prezesa

Stadnina w Janowie Podlaskim ma nowego prezesa

Źródło:
"Gazeta Wyborcza", TVN24

Stacja TVN24 była w kwietniu najchętniej oglądanym kanałem informacyjnym w kraju, osiągając 6,05 procent udziału w widowni w grupie ogólnej (widzowie powyżej 4. roku życia) - wynika z danych Nielsen TV Audience Measurement. Konkurencję pozostawiły w tyle także "Fakty" TVN.

Rewelacyjne wyniki TVN24 i "Faktów" TVN. Dziękujemy widzom!

Rewelacyjne wyniki TVN24 i "Faktów" TVN. Dziękujemy widzom!

Źródło:
tvn24.pl

Polacy pokochali metodę zabezpieczania wszystkich swoich urządzeń i kont jednym hasłem - wynika za danych Biura Informacji Kredytowej. - Jedno hasło do wszystkiego obarczone jest wielkim ryzykiem naruszenia bezpieczeństwa informacji - ostrzega Andrzej Karpiński, szef bezpieczeństwa Grupy BIK.

Jedno hasło, wiele kont. Wciąż wielu Polaków nie zważa na zagrożenia

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Trwają prace Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej nad podwyżką płacy minimalnej dla pracowników samorządowych. Po zmianach widełki będą wynosić od 4000 do 6200 zł. Nadal będą one zależne od kategorii.

Podwyżka wynagrodzenia dla samorządowców. Jest projekt

Podwyżka wynagrodzenia dla samorządowców. Jest projekt

Źródło:
PAP

TikTok i Universal Music Group zawarły porozumienie, na mocy którego piosenki artystów z Universal Music Group, w tym Olivii Rodrigo i Drake'a, mają powrócić na platformę. W styczniu Universal Music wycofał utwory swoich podopiecznych z tej platformy społecznościowej. Przedstawiciele największej wytwórni muzycznej świata powoływali się tutaj na spór dotyczący między innymi wykorzystania sztucznej inteligencji.

Utwory gwiazd największej amerykańskiej wytwórni muzycznej wracają na TikToka

Utwory gwiazd największej amerykańskiej wytwórni muzycznej wracają na TikToka

Źródło:
"The Guardian", BBC

Przypadek Georgii Meloni, której wizerunek wykorzystano w porno, jest bardzo hardcore'owy, ale deepfake to także imitacja głosu człowieka z banku, który dzwoni w sprawie naszych pieniędzy - mówi w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Aleksandra Przegalińska, badaczka AI, filozofka i futurolożka. - Musimy zdawać sobie sprawę, że nowa technologia wchodzi do życia człowieka dość nieoczekiwanie, może je demolować - komentuje wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

"Wchodzi nieoczekiwanie, może demolować życie"

"Wchodzi nieoczekiwanie, może demolować życie"

Źródło:
tvn24.pl

Zapowiedź programu Mieszkanie na start spowodowała wzmożony ruch u deweloperów. Jak podaje "Rzeczpospolita", powołując się na dane Otodom Analytics, średni wskaźnik dziennych rezerwacji mieszkań w połowie kwietnia poszybował do 140 mieszkań. Na początku roku wahał się jeszcze pomiędzy 90-100.

140 mieszkań dziennie. Polacy rezerwują nowe M na potęgę

140 mieszkań dziennie. Polacy rezerwują nowe M na potęgę

Źródło:
"Rzeczpospolita"

Liczba ofert sprzedaży działek rekreacyjnych w pierwszym kwartale 2024 roku wzrosła o 190 procent rok do roku - poinformował Polski Instytut Ekonomiczny. O ponad jedną trzecią w górę poszła też średnia cena za metr kwadratowy. Z raportu wynika, że podczas pierwszych trzech miesięcy tego roku na portalach internetowych pojawiało się średnio blisko 500 ofert tygodniowo, a w kwietniu liczba ta wzrosła do 1000.

Nawet tysiąc ofert tygodniowo. Ceny w górę

Nawet tysiąc ofert tygodniowo. Ceny w górę

Źródło:
tvn24.pl

- Napis "Akceptujemy zwierzęta" może być mylący. Niektóre hotele informują, że można do nich przyjechać z psami, ale na miejscu okazuje się, że na przykład zwierzę musi mieć do 6 kg. Zmienia się sposób podróżowania właścicieli czworonogów na wakacje. Ponad jedna trzecia opiekunów zwierzaków zabiera ze sobą na urlop psa czy kota - wynika z badań przeprowadzonych w 2022 r. przez firmę Mars.

"Mamy psa, to jest członek rodziny, będzie jeździł z nami"

"Mamy psa, to jest członek rodziny, będzie jeździł z nami"

Źródło:
tvn24.pl

Telewizja N1 zwróciła uwagę, że są sposoby, aby Chorwację zwiedzać "bez problemu nadmiernych tłumów". To odpowiedź na krytyczne komentarze pod adresem Dubrownika, określanego często jako "perła Adriatyku".

Gorący spór o "perłę Adriatyku"

Gorący spór o "perłę Adriatyku"

Źródło:
PAP

Przed 1,5 miesiąca obowiązania przepisów tymczasowo zajęto 934 pojazdy mechaniczne - przekazała redakcji biznesowej tvn24.pl Komenda Główna Policji. Chodzi o konfiskatę aut pijanych kierowców. Jednocześnie w rządzie trwają prace nad złagodzeniem regulacji obowiązujących od 14 marca.

Nowy bat na kierowców. Oto efekt

Nowy bat na kierowców. Oto efekt

Źródło:
tvn24.pl

Tegoroczne wakacje w Turcji cieszą się rekordowym zainteresowaniem. Tak przynajmniej wynika z informacji przekazanych przez Kaana Kavaloglu, prezesa Śródziemnomorskiego Stowarzyszenia Hotelarzy i Operatorów Turystycznych (AKTOB). Jak podkreślił, odnotowano rekordowy wzrost liczby wczesnych rezerwacji w tym kraju. Kavaloglu określił przy tym Polskę mianem "niespodzianki roku".

Szał na wakacje w tym kraju. Polacy "niespodzianką roku"

Szał na wakacje w tym kraju. Polacy "niespodzianką roku"

Źródło:
tvn24.pl

Premier Donald Tusk obiecał, że na 25. rocznicę wejścia naszego kraju do Unii Europejskiej Polacy będą zamożniejsi od Brytyjczyków. "Lepiej być w Unii" - dodał szef rządu.

"Polacy będą zamożniejsi od Brytyjczyków". Donald Tusk zabiera głos

"Polacy będą zamożniejsi od Brytyjczyków". Donald Tusk zabiera głos

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Liczba zagranicznych turystów odwiedzających Portugalię w pierwszym kwartale 2024 roku przekroczyła trzy miliony - wynika ze wstępnych danych tamtejszego Narodowego Instytutu Statystycznego (INE). To najlepszy wynik za pierwszy kwartał w historii tego kraju.

Fala turystów. Europejski kraj pobił rekord

Fala turystów. Europejski kraj pobił rekord

Źródło:
Reuters

Podczas tegorocznej majówki pogoda dopisuje i przynajmniej część Polaków wykorzysta ten czas na zorganizowanie grilla z rodziną lub znajomymi. Żeby nie zepsuć sobie odpoczynku, warto pamiętać, że nie wszędzie grillować swobodnie możemy, a za złamanie przepisów mandat może wynieść nawet 5 tysięcy złotych.

Mandat za grillowanie. Kara może sięgnąć 5 tysięcy złotych

Mandat za grillowanie. Kara może sięgnąć 5 tysięcy złotych

Źródło:
tvn24.pl

We wtorkowym losowaniu Lotto padła jedna szóstka. Główna wygrana wynosi ponad 14,3 miliona złotych. Oto wyniki Lotto oraz Lotto Plus z dnia 30 kwietnia 2024 roku.

Ogromna wygrana w Lotto. Kumulacja rozbita

Ogromna wygrana w Lotto. Kumulacja rozbita

Źródło:
tvn24.pl

Obowiązek zbiórki opakowań po mleku i produktach mlecznych w ramach sytemu kaucyjnego zostanie przesunięty na 2026 rok - wynika z opublikowanego we wtorek projektu ustawy odnoszącego się do funkcjonowania systemu kaucyjnego. Przedstawiciele branży napojowej oraz handlu apelowali wcześniej, aby spod systemu kaucyjnego wyłączyć opakowania po mleku i napojach mlecznych. W ich ocenie zbieranie takich opakowań mogłoby skończyć się "zafundowaniem sobie bomby biologicznej".

Branża ostrzegała przed "bombą biologiczną". Jest reakcja rządu

Branża ostrzegała przed "bombą biologiczną". Jest reakcja rządu

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Maspex sfinalizował we wtorek proces przejęcia spółki Jan Becher - Karlovarská Becherovka, w wyniku czego polska spółka stała się właścicielem czeskiej marki alkoholu Becherovka oraz zakładu produkcyjnego i magazynu w Karlovych Varach. Transakcja została zrealizowana z firmą The Pernod Ricard Group.

Słynna czeska marka trafia w polskie ręce

Słynna czeska marka trafia w polskie ręce

Źródło:
PAP

Duralex, francuska firma zajmująca się produkcją naczyń ze szkła hartowanego, w tym popularnych w Polsce szklanek, ogłosiła upadłość - podają zagraniczne media. Trwają poszukiwania nowego nabywcy tego, co z zakładu pozostało. Pracownicy nie tracą nadziei, że uda się uniknąć utraty 230 miejsc pracy.

Znany producent ogłasza upadłość. "Miażdżący cios"

Znany producent ogłasza upadłość. "Miażdżący cios"

Źródło:
"Le Monde"

Ministerstwo Finansów stworzy internetowy system e-faktur od nowa - zapowiedział minister Andrzej Domański. - Nasi poprzednicy de facto podłożyli minę pod polską gospodarkę - stwierdził szef MF.

"Podłożyli minę pod polską gospodarkę". Jest decyzja rządu

"Podłożyli minę pod polską gospodarkę". Jest decyzja rządu

Źródło:
PAP

Podatek od aut spalinowych zostanie zastąpiony dopłatami do elektryków - wynika z wpisu na platformie społecznościowej X ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski. We wtorek rząd przyjął zmiany w Krajowym Planie Odbudowy.

Zwrot w sprawie podatku od aut. Będzie nowe rozwiązanie

Zwrot w sprawie podatku od aut. Będzie nowe rozwiązanie

Źródło:
PAP

W praktyce zapadła decyzja, że nie będzie budowany Centralny Port Komunikacyjny. Musimy się temu zdecydowanie przeciwstawić, bo Polska nie może być krajem peryferyjnym, potrzebujemy lotniska na miarę naszego kraju - powiedział we wtorek prezes PiS Jarosław Kaczyński.

Kaczyński zabrał głos w sprawie CPK

Kaczyński zabrał głos w sprawie CPK

Źródło:
PAP

Rząd przyjął we wtorek projekt nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Regulacja przedłuża ochronę tymczasową dla osób uciekających przed wojną do 30 września 2025 roku. Zmiany zakładają także wprowadzenie dodatkowego kryterium wypłaty 800 plus dla Ukraińców.

800 plus dla Ukraińców. Jest dodatkowy warunek

800 plus dla Ukraińców. Jest dodatkowy warunek

Źródło:
PAP