Marszałkowie o zmianach w janosikowym. "To proteza, która nie rozwiązuje problemu"

Rząd przyjął nowelizację prawa ws. janosikowegoarchiwum TVN24

Przyjęty przez rząd projekt nowelizacji ustawy ws. janosikowego komentują marszałkowie województw. - To proteza, która nie rozwiązuje problemu; jest w dalszym ciągu niekonstytucyjny - ocenia marszałek Mazowsza Adam Struzik i zapowiada działania na rzecz zmiany projektu w parlamencie. Z kolei podkarpacki marszałek Władysław Ortyl podkreślił, że samorząd województwa stoi na stanowisku, że zmiany w tzw. janosikowym są dla wojewódzkich samorządów niekorzystne.

- W Sejmie jest projekt opracowany przez ekspertów woj. mazowieckiego, zgłoszony przez klub PSL. Nie przesądzajmy więc, że ostateczna ustawa będzie miała taki kształt, jak projekt przedłożony przez rząd. Do tej pory wszystkie środowiska, z którymi rząd konsultował swój projekt, opowiadały się zdecydowanie przeciw, będzie więc bardzo ciężko uzyskać większość parlamentarną dla tej propozycji - powiedział Struzik.

I dodał: - Projekt jest połowiczny jeśli chodzi o tak fundamentalną rzecz, jaką jest zapewnienie niezbędnych środków na wypełnianie przez Mazowsze ustawowych zadań, bowiem redukcja janosikowego jest niewystarczająca.

Rozwiązanie "pozorne"

Poza tym - jak mówił - "pozornym rozwiązaniem problemu" jest podniesienie progu, od którego należy płacić janosikowe ze 110 do 125 proc. średnich dochodów podatkowych, wyliczonych dla wszystkich województw. - W zeszłym roku zabrakło nam 220 mln zł, w tym roku brakuje nam 250 mln zł - a po wprowadzeniu propozycji Ministerstwa Finansów ciągle będzie nam brakować połowy środków - wyliczał. Skrytykował też projekt rządu za to, że ma obowiązywać tylko dwa lata. - Chodzi o to, by załatać sprawę, a nie rozwiązać problem. To próba obejścia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W moim odczuciu on jest w dalszym ciągu niekonstytucyjny - wytykał. Ocenił ponadto, że proponowane ograniczenie wysokości wpłat województw do 35 proc. dochodów podatkowych stanowiących podstawę do ich wyliczenia, to za dużo. "25 proc. to maksymalny odsetek, na jaki moglibyśmy się zgodzić" - zaznaczył.

Inne kłopoty

Kolejny mankament rządowej propozycji - zdaniem marszałka - "to uwzględnianie przy wyliczeniach dot. janosikowego dochodów regionu sprzed dwóch lat, gdy Trybunał wyraźnie wskazał, że powinno się brać pod uwagę aktualne dochody". - Poza tym ciągle wydatek na janosikowe jest traktowany jako bieżący, przez co pogarsza nam wskaźniki - dodał. - Tym, którzy korzystają na janosikowym, zależy na tym, by nie tracić, więc jest tylko jedna droga - że dołoży się do tego budżet państwa. Nie ma żadnego powodu, by województwo mazowieckie wyręczało budżet państwa w pomocy dla biednych regionów - podsumował marszałek. Jak zaznaczył, projekt przygotowany przez jego ekspertów przewiduje zmiany stopniowe, rozłożone na trzy lata. - Ale można to poprawić i przez cztery lata dochodzić do celu. W międzyczasie zostaną uruchomione pieniądze unijne z nowej perspektywy - tych pieniędzy najwięksi biorcy janosikowego dostają na głowę mieszkańca nawet 2,5 razy więcej niż Mazowsze. Mogliby zatem wspomagać swoje inwestycje środkami UE - wskazał.

Projekt samorządowy

Poselski projekt zmian w tzw. janosikowym, który przygotowali samorządowcy z Mazowsza, w przeciwieństwie do projektu resortu finansów, miałby być docelowym rozwiązaniem. Jednak w latach 2015-17 funkcjonowałyby przepisy przejściowe. W tym czasie subwencja ogólna dla województw byłaby złożona z trzech części: wyrównawczej, regionalnej i korygującej, która miałaby wyrównać straty samorządom otrzymującym janosikowe. Ponadto, zgodnie z propozycją Mazowsza, raty janosikowego nie byłyby równe, jak ma to miejsce obecnie. Zastąpiłby je system zaliczek rozliczanych po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Mazowsze proponuje też, by wskaźniki dochodów podatkowych na mieszkańca województwa były korygowane o dochody z tytułu części wyrównawczej subwencji ogólnej. Ponadto janosikowe nie byłoby traktowane jako wydatek bieżący, ale korekta dochodów samorządu. Z wyliczeń samorządowców wynika, że po wprowadzeniu tych zmian w przyszłym roku województwo miałoby do zapłaty 251 mln zł janosikowego, wobec 502 mln zł, gdyby system nie został zmieniony.

Dalej niekorzystny

Z kolei samorząd województwa podkarpackiego stoi na stanowisku, że zmiany w tzw. janosikowym są dla wojewódzkich samorządów niekorzystne. Zdaniem marszałka woj. podkarpackiego Władysława Ortyla proponowana zmiana jest niezgodna z konstytucją, bo nie zapewnia samorządowi "udziału w dochodach odpowiednio do przypadających mu zadań". W jego ocenie niezapewnienie samorządom dochodów adekwatnych do nałożonych zadań było podstawą stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją dotychczas obowiązującej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. - Trzeba więc rozwiązania prawne poprawić, bo w przeciwnym razie możemy nie wykorzystać szans, jakie daje nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej. Źródłem wyrównania powinien być budżet państwa, a nie samorządy, które muszą dzielić się środkami między sobą - stwierdził marszałek. - Nie jest to tylko opinia zarządu, ale i całego sejmiku, który jednogłośnie przyjął stanowisko sprzeciwiające się proponowanym przez Ministerstwo Finansów poziomom finansowania zadań samorządu - podkreślił Ortyl. Według niego od przyszłego roku, po wprowadzeniu tych regulacji w życie, "musimy się liczyć z koniecznością podejmowania przez zarząd województwa decyzji o ograniczeniu realizacji części zadań nałożonych na samorząd województwa".

Zadania i pieniądze

Ortyl uważa, że resort finansów powinien "brać pod uwagę konieczność zapewnienia przez rząd dochodów umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie, realizację nałożonych zadań oraz wywiązywanie się z już zaciągniętych zobowiązań". Zaznaczył, że "koszty realizowanych zadań są nieadekwatne do środków, jakimi województwa dysponują". - Kwoty przekazywane w formie dotacji celowej na zadania rządowe zlecone do realizacji samorządom są niewystarczające. W woj. podkarpackim w 2014 roku dofinansowanie zadań rządowych dochodami własnymi wyniesie ok. 4 mln zł - wskazał. - Ponadto z przekazanych przez Ministerstwo Finansów danych dotyczących przewidywanych na 2015 r. kwot subwencji dla województw wynika, że nastąpi ich duży spadek. Łączna kwota części regionalnej i wyrównawczej dla wszystkich województw w stosunku do roku 2014 zmniejszy się o ponad 500 mln zł - mówił Ortyl.

W woj. podkarpackim ma to skutkować spadkiem dochodów bieżących o 47,5 mln zł w porównaniu do roku 2014. - Jest to np. wartość wydatków planowanych na organizowanie przewozów regionalnych na terenie województwa lub koszty utrzymania wojewódzkich instytucji kultury - zauważył.

Poprawka po wyroku

Rząd przyjął we wtorek projekt noweli ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która dotyczy tzw. janosikowego. Przewiduje on podniesienie progu dochodów - od którego województwa będą płacić janosikowe - ze 110 proc. do 125 proc. średnich dochodów podatkowych, wyliczonych dla wszystkich województw. Propozycja wprowadza też maksymalny poziom wpłat do 35 proc. dochodów podatkowych, a także możliwość obniżenia wpłat województw w trakcie roku budżetowego, jeśli ich wpływy podatkowe spadną o więcej niż 10 proc. w porównaniu z poprzednim analogicznym okresem. Projekt jest skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z marca br., który uznał przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego za niekonstytucyjne, gdyż nie gwarantują województwu zachowania istotnej części dochodów na realizację własnych zadań. We wtorkowym komunikacie Centrum Informacyjnego Rządu zapewniono, że projekt realizuje wyrok Trybunału. Janosikowe to system subwencji, który polega na przekazywaniu przez bogatsze samorządy części dochodów na rzecz biedniejszych. Największym płatnikiem janosikowego jest województwo mazowieckie - aby wywiązać się z ciążących na nim obowiązków, województwo zdecydowało się zaciągnąć pożyczkę z budżetu w kwocie ponad 400 mln zł.

Autor: mn//kdj / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: archiwum TVN24

Pozostałe wiadomości

Przez prawie 90 lat służby celne USA nie pobierały opłat od przesyłek o wartości do 800 dolarów. Teraz to się zmieniło. Zgodnie z nowymi przepisami opłaty będą zależne od ceł nałożonych na towary importowane z danego kraju. Wiele państw wstrzymało przyjmowanie przesyłek do USA, w tym Polska.

Obowiązywała prawie 90 lat. Donald Trump zniósł "śmiertelną lukę prawną"

Obowiązywała prawie 90 lat. Donald Trump zniósł "śmiertelną lukę prawną"

Źródło:
PAP

Główny Inspektorat Sanitarny wydał ostrzeżenie dotyczące kremowych ciastek. GIS wskazała, że dystrybutor podjął decyzję o wycofaniu trzech partii produktu z powodu braku informacji o alergenie na opakowaniu.

Ciastka wycofane z obrotu

Ciastka wycofane z obrotu

Źródło:
tvn24.pl

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych według szybkiego szacunku w sierpniu wzrosły o 2,8 procent rok do roku - podał Główny Urząd Statystyczny. GUS dodał, że w porównaniu do poprzedniego miesiąca inflacja była 0,1 procent na minusie.

Nowe dane o inflacji

Nowe dane o inflacji

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Rząd przyjął projekt budżetu na przyszły rok. Premier Donald Tusk powiedział, że będzie "przełomowy" z rekordowymi wydatkami na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia. Oto najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok.

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Producent samochodów sportowych Lotus przekazał, że zwolni 550 pracowników w Wielkiej Brytanii. To kolejny cios dla brytyjskiego przemysłu motoryzacyjnego - podał "Guardian".

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Źródło:
"Guardian"

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że trzeba przesłać wniosek o wyprawkę szkolną Dobry Start do 31 sierpnia, by mieć gwarancję wypłaty świadczenia do końca września. Od 1 lipca do ZUS wpłynęło 2,8 miliona wniosków o 300 plus na ponad cztery miliony uczniów.

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Źródło:
PAP

W czwartkowym losowaniu Lotto i Lotto Plus nikt nie wytypował prawidłowo wszystkich sześciu liczb. Oznacza to, że kumulacja rośnie do 19 milionów złotych. Oto wyniki Lotto i Lotto Plus z 28 sierpnia 2025 roku.

Wielka kumulacja w Lotto

Wielka kumulacja w Lotto

Źródło:
tvn24.pl

Kreml chce przejąć złoża uranu w Nigrze - informuje paryski magazyn "Jeune Afrique". W zamian Moskwa obiecuje rządzącej krajem juncie wojskowej budowę elektrowni jądrowej.

Jedno z największych złóż uranu na świecie. Chce je przejąć Rosja

Jedno z największych złóż uranu na świecie. Chce je przejąć Rosja

Źródło:
PAP

Prezydent Francji Emmanuel Macron uważa, że Unia Europejska powinna rozważyć odwet wobec amerykańskiego sektora cyfrowego - podał portal Politico. Wcześniej prezydent Donald Trump zagroził cłami i ograniczeniem dostępu do technologii z USA tym krajom, które stosują podatki bądź regulacje cyfrowe.

Macron: Europa nie powinna wykluczać tego

Macron: Europa nie powinna wykluczać tego

Źródło:
PAP

Repsol zwiększył w pierwszych sześciu miesiącach 2025 roku zakupy amerykańskiego gazu o prawie połowę. Hiszpańska firma paliwowa próbuje w ten sposób zdobyć względy prezydenta USA Donalda Trumpa i odblokować działalność w Wenezueli - napisał dziennik "El Mundo".

Kupują więcej od USA, by przypodobać się Trumpowi

Kupują więcej od USA, by przypodobać się Trumpowi

Źródło:
PAP

Ożywienie gospodarcze w Stanach Zjednoczonych w drugim kwartale było silniejsze niż wcześniej szacowano. Wszystko dzięki konsumentom, którzy zwiększyli wydatki przez niepokoje związane z wojną handlową prezydenta Donalda Trumpa - podał portal stacji CNN.

Zaskoczenie w USA. "Gwałtowne odbicie"

Zaskoczenie w USA. "Gwałtowne odbicie"

Źródło:
CNN

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok. - Żyjąc w realiach tak dużego deficytu, nie mamy specjalnie marginesu na niepowodzenia, które nie zawsze od nas zależą - stwierdził w TVN24 doktor Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. Łukasz Wilkowicz z "Dziennika Gazety Prawnej" dodał, że "bardziej martwi długi termin" i to, że "punkt odniesienia, od którego ten deficyt miałby się obniżać, jest stale przesuwany".

Budżet 2026. "To jest coś, co powinno nas najbardziej martwić"

Budżet 2026. "To jest coś, co powinno nas najbardziej martwić"

Źródło:
tvn24.pl

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Minister finansów Andrzej Domański poinformował, że deficyt budżetowy w przyszłym roku wyniesie ponad 270 miliardów złotych.

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP

Jest rekordowy pod wieloma względami - tak o projekcie budżetu na 2026 rok mówił premier Donald Tusk. - Koniec z drożyzną - podkreślił szef rządu.

Tusk: to nie jest nasze ostatnie słowo

Tusk: to nie jest nasze ostatnie słowo

Źródło:
PAP

Resort pracy przygotował projekt, który zakłada wypłatę zasiłku chorobowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych już od pierwszego dnia choroby pracownika. Propozycja będzie rozpatrywana teraz podczas posiedzenia Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów.

Zmiany w zasiłku chorobowym. Jest projekt

Zmiany w zasiłku chorobowym. Jest projekt

Źródło:
PAP

Z okazji początku roku szkolnego niektórzy z rodziców mogą otrzymać dodatkowe przelewy w łącznej wysokości nawet ponad 500 złotych. Chodzi o szereg świadczeń wspierających wychowanie dzieci. Wyjaśniamy, kto i ile może dostać.

Dodatkowe pieniądze na początek roku szkolnego. Jak dostać świadczenia?

Dodatkowe pieniądze na początek roku szkolnego. Jak dostać świadczenia?

Źródło:
tvn24.pl

We wrześniu ma pojawić się projekt ustawy, który będzie zakładał mrożenie cen energii na czwarty kwartał 2025 roku oraz wprowadzi bon ciepłowniczy - zapowiedział Miłosz Motyka, minister energii. Z kolei Paulina Hennig-Kloska, szefowa resortu klimatu i środowiska, powiedziała, że dwa z trzech komponentów zawetowanej przez prezydenta ustawy wiatrakowej zostaną zrealizowane pozaustawowo.

Jest zapowiedź ministra w sprawie cen prądu

Jest zapowiedź ministra w sprawie cen prądu

Źródło:
PAP

We Włocławku powstanie pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa BWRX-300. To jedno z uzgodnień porozumienia między Orlenem a Synthos Green Energy - podał Orlen.

Tu powstanie "pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa". Jest porozumienie

Tu powstanie "pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa". Jest porozumienie

Źródło:
PAP

Orlen ogłosił, że we Włocławku powstanie nie tylko pierwsza w Polsce, ale także w Europie, mała modułowa elektrownia jądrowa, czyli SMR. Wyjaśniamy, co to jest.

Pierwsza taka inwestycja w Europie. Co to jest SMR

Pierwsza taka inwestycja w Europie. Co to jest SMR

Źródło:
tvn24.pl

Tysiące miejsc pracy jest zagrożonych po tym, gdy Biały Dom wstrzymał budowę niemal ukończonej farmy wiatrowej u wybrzeży Rhode Island w Stanach Zjednoczonych. To kolejny cios administracji Trumpa wymierzony w energetykę wiatrową.

Trump wstrzymał wielką inwestycję. Tysiące miejsc pracy zagrożonych

Trump wstrzymał wielką inwestycję. Tysiące miejsc pracy zagrożonych

Źródło:
CNN

Wyobraźmy sobie taką scenę: twój samolot właśnie wylądował w Antalyi w Turcji, a ty nie możesz się doczekać, by wysiąść. Odpinasz pasy, wyskakujesz z fotela i wyciągasz torbę z półki nad głową, pełen zapału do rozpoczęcia urlopu. Ale trochę się pospieszyłeś. Stewardessa zabiera cię na bok i nakłada szybki mandat w wysokości 62 euro (265 złotych). W tym roku Europa rozprawia się z nieokrzesanymi turystami.

"Mieszkańcy mają dość". Nawet 13 tysięcy złotych mandatu

"Mieszkańcy mają dość". Nawet 13 tysięcy złotych mandatu

Źródło:
BBC

SK Telecom, największy operator komórkowy w Korei Południowej, będzie musiał zapłacić 134,8 miliarda wonów (97 milionów dolarów) za wyciek danych wszystkich abonentów. To najwyższa kara nałożona przez Południowokoreańską Komisję Ochrony Danych Osobowych od czasu jej powstania w 2020 roku.

Wyciek danych wszystkich klientów. Rekordowa kara

Wyciek danych wszystkich klientów. Rekordowa kara

Źródło:
PAP

Kawa w sklepach drożeje w dwucyfrowym tempie. Jak wynika z raportu UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito mielona podrożała sklepach w ujęciu rocznym o niemal 18 procent, a rozpuszczalna o blisko 17 procent. Mało jest promocji, które mogłyby złagodzić podwyżki.

Dwucyfrowy wzrost cen popularnego produktu

Dwucyfrowy wzrost cen popularnego produktu

Źródło:
PAP