- Ranking obejmuje ośrodki realizujące co najmniej dwie z trzech procedur onkologicznych w ramach kontraktu z NFZ i które zebrały minimum 150 opinii.
- Pacjenci doceniają profesjonalizm personelu, przestrzeganie praw pacjenta oraz komfort leczenia, ale zgłaszają także problemy z długim czasem oczekiwania i niejasnymi godzinami przyjęć.
- Eksperci zwracają uwagę na brak przejrzystego monitoringu jakości opieki onkologicznej i niepełne dane publikowane przez NFZ.
- Planowane zmiany w finansowaniu badań diagnostycznych przez NFZ mogą prowadzić do tzw. cichego limitowania świadczeń i wydłużenia kolejek do diagnozy.
Wyniki niezależnego rankingu placówek onkologicznych w Polsce oraz w poszczególnych województwach publikuje co roku Onkofundacja Alivia. Zestawienie powstaje na podstawie tysięcy opinii pacjentów i ich bliskich zamieszczonych na portalu Alivia Onkomapa.
W corocznym rankingu oceniono ośrodki, które realizują w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia co najmniej dwie z trzech procedur: chemioterapię, radioterapię lub chirurgię onkologiczną. Pod uwagę wzięto placówki, które zebrały minimum 150 opinii pacjentów i ich bliskich.
Jak wygląda zestawienie?
Pierwsze miejsce zajęło Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach z oceną 4,8 w pięciostopniowej skali, wystawioną na podstawie 540 opinii. Pacjenci szczególnie wysoko oceniają sposób leczenia, przestrzeganie praw pacjenta, opiekę personelu oraz komfort podczas leczenia. Jak informuje Onkofundacja Alivia, placówka od lat znajduje się w ścisłej czołówce rankingu, a dwa lata temu została wybrana przez pacjentów Szpitalem Dziesięciolecia.
"Pacjent na żadnym etapie nie zostaje sam. Na wszystkie pytania, wątpliwości dostaje odpowiedzi. Jak i pacjent, tak i jego bliscy są zaopiekowani. Personel wykazuje się ogromną cierpliwością i zrozumieniem" - to jedna z opinii.
Na drugim miejscu znalazło się Białostockie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, które otrzymało ocenę 4,7 na podstawie 915 opinii. Pacjenci docenili przede wszystkim profesjonalizm zespołu medycznego oraz przestrzeganie praw pacjenta.
"Empatyczny personel, naprawdę czuję się zaopiekowana i przy tym spokojna, a to ogromnie ważne w procesie leczenia onkologicznego. Świetni specjaliści, lekarze z ogromną wiedzą i zaangażowaniem" - napisała jedna z pacjentek tego szpitala.
Trzecie miejsce, podobnie jak w zeszłym roku, przypadło Mazowieckiemu Szpitalowi Onkologicznemu w Wieliszewie, ocenionemu na 4,7 po analizie 888 opinii pacjentów, którzy wskazywali na komfort, opiekę personelu medycznego i przestrzeganie praw pacjenta.
"Bardzo dobrze zorganizowany szpital, świetnie wyposażony, z właściwie dobranym personelem, zaangażowanym, pełnym empatii i prawdziwej chęci pomocy pacjentom" - tak brzmi jeden z komentarzy.
Pomocne wskazówki
Oprócz zestawienia ogólnopolskiego Fundacja przygotowuje również rankingi dla poszczególnych województw.
"Jednym z głównych celów portalu Alivia Onkomapa jest umożliwienie pacjentom łatwego dostępu do informacji, które pomagają im wybrać miejsce leczenia oraz lekarza. Dzięki opiniom innych chorych mogą oni korzystać z doświadczeń osób, które przeszły podobną drogę. Z kolei placówki i lekarze otrzymują ważną informację zwrotną, dotyczącą jakości opieki" - komentuje wyniki Urszula Zimoląg, koordynatorka ds. programów pomocowych w Onkofundacji Alivia.
W wystawianych opiniach nie brakuje głosów krytycznych pod adresem wielu placówek. Pacjenci skarżą się przede wszystkim na długi czas oczekiwania pod gabinetami, opóźnienia w podawaniu chemioterapii czy przyjmowanie pacjentów niezgodnie z wyznaczonymi godzinami wizyt. Zwracają też uwagę na brak jasno określonych godzin przyjęć, co dodatkowo utrudnia planowanie leczenia i zwiększa stres związany z terapią.
"Oczekujemy pełnych i jawnych danych"
Jak wskazują eksperci Onkofundacji Alivia, w Polsce nadal brakuje przejrzystego, ogólnodostępnego monitoringu jakości opieki onkologicznej, który pozwalałby pacjentom porównywać jakość leczenia w konkretnych oddziałach onkologicznych. "Zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta, pierwsza publikacja wskaźników konsumenckich, obejmujących satysfakcję pacjentów, ich doświadczenia, przestrzeganie praw pacjenta oraz sposób komunikacji, ma nastąpić do końca kwietnia 2026 roku" - informują w swoim komunikacie, zaznaczając, że nie wiadomo, czy i na ile dane będą kompletne.
Aktualne przepisy Ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) przewidują system oceny satysfakcji pacjentów, jednak jest on uznawany za mało przejrzysty. "Publikowane obecnie przez NFZ raporty zawierające wskaźniki zarządcze i kliniczne (portal shiny.nfz.gov.pl) są niepełne - brakuje w nich wielu placówek i szczegółowych informacji" - punktują.
"Oczekujemy pełnych, porównywalnych i jawnych danych, które realnie pomogą pacjentom wybierać i poprawią jakość opieki" – komentuje Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektorka Onkofundacji Alivia.
Co oznacza ciche limitowanie świadczeń?
Jakość opieki budzi szczególne obawy pacjentów w ostatnich dniach. Ma to związek z planowanymi przez NFZ zmianami w finansowaniu tomografii, rezonansu, gastroskopii i kolonoskopii. Za nadwykonania Fundusz zapłaci szpitalom zaledwie 40 proc. stawki i to na koniec roku. Pisaliśmy o tym w tvn24.pl - Zmiany w finansowaniu badań mogą wydłużyć kolejki po diagnozę w zakresie onkologii - alarmuje w środę również "Dziennik Gazeta Prawna" (DGP).
- Takie pomysły to ciche limitowanie świadczeń. Który szpital będzie się świadomie zadłużał, zwłaszcza że długi ciągną się jeszcze z ubiegłego roku, na przykład w programach lekowych? Nasza obawa o dostępność do świadczeń nie tylko nie znika, ale wręcz rośnie z miesiąca na miesiąc. Nie widzimy żadnych rozwiązań, które miałyby pozytywnie wpłynąć na ich dostępność. Boimy się, że kolejne cięcia mocno odbiją się na leczeniu i dotyczy to również pacjentów onkologicznych, którzy powinni przecież być grupą uprzywilejowaną, dla której czas gra ogromną rolę - komentowała we wtorek w rozmowie z tvn24.pl Magdalena Kołodziej, prezeska Fundacji MyPacjenci.
Choć NFZ zapowiada, że cięcia nie obejmą pacjentów onkologicznych (którym wystawiono kartę DiLO), to okazuje się, że wciąż duża część świadczeń jest u nich realizowana poza procedurą DiLO. Mówiła o tym w ubiegłym tygodniu w Sejmie Joanna Frątczak-Kazana, prezeska Onkofundacji Alivia. - Są takie nowotwory, jak nowotwór gruczołu krokowego, w którym to 70 procent całego leczenia jest realizowane poza DiLO, a są takie, jak rak piersi, gdzie jest to tylko 5 procent. Jeżeli pacjent jest zakwalifikowany do zabiegu chirurgicznego bez DiLO, to oznacza to, że na etapie diagnostyki również nie miał wystawionej karty. W raku płuca ponad 25 procent zabiegów jest realizowanych poza kartą, co oznacza, że w ogóle nie była ona zakładana - mówiła.
Jak zauważają dziennikarze DGP, odsetek diagnostyki wstępnej z kartą DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, która ma przyśpieszać proces rozpoznania i rozpoczęcia terapii) realizowanej w 28 dni spadł do 58 proc., czyli o 4 p.p. rok do roku. Jako przyczynę tego zjawiska wskazują złą organizację i obawy placówek przed karami finansowymi za opóźnienia. W efekcie, według szacunków, nawet jedna trzecia chorych na raka bada się poza szybką ścieżką.
Opracowała Agnieszka Pióro/pwojc