Bogurodzica, cherubiny i anioły. Nikt nie wiedział, co jest pod tynkiem

Renowacja kaplicy na wolskim cmentarzu prawosławnym
Kaplica na wolskim cmentarzu prawosławnym po renowacji
Źródło wideo: Stołeczny konserwator zabytków
Źródło zdj. gł.: Stołeczny konserwator zabytków
Zanieczyszczenie tynku, zasolenie i wilgoć przykryły cenne freski XX-wiecznej kaplicy nagrobnej rodziny N.D. Szelichowa na wolskim cmentarzu prawosławnym. Kaplica powstała po 1906 roku i jest drugą pod względem wielkości budowlą na terenie nekropolii. Wcześniej badacze mogli się jedynie domyślać, co kryje się pod zanieczyszczeniami. Teraz pokazują je po renowacji.

Zakończył się remont i konserwacja kaplicy nagrobnej rodziny N.D. Szelichowa znajdującej się na cmentarzu prawosławnym na Woli, przy ulicy Wolskiej 138/140.

"Przed pracami można się było jedynie domyślać co przedstawiają polichromie. Pod koniec ubiegłego roku zakończono ich konserwację (dotacja miasta 179 tys. zł). Jej rezultat był zaskoczeniem. Okazało się, że motywem fresków są wizerunki Bogurodzicy w otoczeniu cherubinów i archaniołów, a także różne motywy roślinne" - opisał na Facebooku stołeczny konserwator zabytków Michał Krasucki.

Dekoracje w stylu bizantyjsko-rosyjskim

Grobowiec wybudowano na planie krzyża greckiego z wysoką kopułą. Z zewnątrz elewacje i kopuła pokryte są w całości misternie rzeźbionymi okładzinami z piaskowca, uzupełnionymi kutymi kratami w otworach okiennych i drzwiowych. Dekoracje nawiązują do stylu bizantyjsko-rosyjskiego. Jednoprzestrzenne wnętrze zdobi posadzka z płytek z białego i czarnego marmuru. Okładziny na ścianach wykonane są z marmuru w odcieniach czerwieni, a ściany ponad oknami i sklepienie krzyżowe zdobią polichromie. 

Jak przypomniał konserwator, do chwili rozpoczęcia prac w 2025 roku, polichromie były przykryte grubą warstwą zanieczyszczeń, a tynk, na którym się znajdowały, pokrywały zasolenia i wilgoć. Tematyka fresków była mało czytelna. Wykonawca prac konserwatorskich określił stan zachowania wnętrza jako bardzo zły. "Dopiero zabiegi konserwatorskie odkryły piękno tych przedstawień. Motywem fresków są wizerunki Bogurodzicy w otoczeniu cherubinów i archaniołów, a także różne motywy roślinne. Przeprowadzone prace konserwatorskie dały bardzo dobry efekt" - zaznaczył Krasucki.

Renowacja wolskiego cmentarza prawosławnego

Remont samej kaplicy rozpoczął się w 2024 roku. "Wykonano wtedy konserwację zewnętrznych ścian budowli. Dotacja m.st. Warszawy dla tych prac wyniosła 211 tys. zł przy kosztach całości 348 tys. zł. Etap II przeprowadzony w 2025 r. obejmował konserwację wnętrza. Dotacja miejska to prawie 179 tys. zł przy kosztach zakresu objętego dotacją wynoszących 298 tys. zł" - wyliczył Krasucki.

Prace konserwatorskie przy tej kaplicy były kolejnym elementem zakrojonej na szeroką skalę renowacji wolskiego cmentarza prawosławnego i znajdującej się tam cerkwi. Od 2018 roku przy udziale dotacji Warszawy przeprowadzono prace konserwatorskie, restauratorskie i renowacyjne obejmujące budynek cerkwi oraz kilkadziesiąt nagrobków i grobowców na terenie cmentarza. Łączny koszt dotacji miejskich wyniósł ponad trzy miliony złotych. 

Źródło: tvnwarszawa.pl
Czytaj także: