Jak podkreśliło biuro stołecznego konserwatora zabytków, znajdująca się przy ulicy Lokalnej 57/59 w Falenicy, willa Bajka to jeden z niewielu zachowanych obiektów architektury rezydencjonalnej i jednocześnie jeden z najciekawszych zabytków w tej części Warszawy.
Wybudowana została około 1900 roku jako letniskowa rezydencja w stylu neorenesansowym. "Wyróżnia się bogatym wystrojem elewacji, dekoracyjnymi gzymsami, profilowanymi obramieniami okien oraz charakterystyczną wieżą. Otoczona jest ogrodem i lasem" - opisała Magdalena Łań z biura stołecznego konserwatora zabytków.
Przez lata willa zmieniała właścicieli i pełnione funkcje. Po II wojnie światowej przekształcona została w dom komunalny. Wieloletnie użytkowanie bez odpowiednich remontów doprowadziło do zniszczenia zabytku.
Detale wrócą do świetności
Ze względu na zniszczenia willa przechodzi remont. Konserwację przejdą nie tylko zachowane fragmenty tynków i detali architektonicznych, ale też zrekonstruowane zostaną elementy całkowicie zniszczone.
Konserwatorzy przeprowadzą m.in.: naprawę oryginalnych tynków i detali elewacji oraz pękniętych murów i nadproży, usuną także zniszczone oraz wtórne naprawy cementowe. Odtworzone zostaną gzymsy i opaski okienne, wykonane zostaną również nowe tynki, zgodne z historycznym charakterem budynku.
Dodatkowo wzmocniona zostanie konstrukcja ścian, wyremontowane zostaną kominy, konserwację przejdą elementy metalowe i żeliwne.
Na konserwatorów czekają wyzwania
Największym wyzwaniem dla konserwatorów jest bardzo zły stan elewacji. "Wieloletnie zawilgocenie spowodowane nieszczelnością dachu doprowadziło do degradacji tynków, spękań murów oraz zniszczenia znacznej części dekoracji architektonicznej. Obecnie zachowało się około 10-15 procent oryginalnych tynków i detali elewacyjnych" - przekazała Łań.
Jest też kolejny problem. Podczas wcześniejszych prac remontowych utracono wiele historycznych elementów wystroju takich jak kolumny, balkony, tralki czy żeliwne balustrady. "Na szczęście przed ich całkowitym zniszczeniem wykonano szczegółową dokumentację inwentaryzacyjną, która teraz pozwoli na możliwie wierne odtworzenie detali" - zaznaczyło biuro stołecznego konserwatora zabytków.
Wszystkie rekonstrukcje wykonywane będą specjalną techniką bez stosowania gotowych odlewów. "Dzięki temu zachowany zostanie historyczny charakter elewacji" - zapewniono.
Stanie się architektoniczną ozdobą Falenicy
Po zakończeniu prac willa Bajka odzyska historyczny wygląd i ponownie stanie się architektoniczną ozdobą Falenicy. Odtworzone zostaną charakterystyczne gzymsy, obramienia okienne oraz inne elementy dekoracyjne, które przez ponad sto lat tworzyły wyjątkowy charakter obiektu. "Jednocześnie przeprowadzone zabiegi konserwatorskie zabezpieczą elementy zabytkowe przed dalszą degradacją" - podkreśliła Łań.
Remont willi współfinansowany jest przez miasto. Ratusz przekazał dotację w wysokości blisko 375 tysięcy złotych, co stanowi ponad 48 proc. kosztów. Prace potrwają do końca listopada 2026 roku.