- Zawsze mówię, że kultura to dobro wspólne. I kultura jest wspólna, choć nie możemy mówić, że jest w pełni wspólna, jeśli nie jest dostępna. Po ostatnich naszych działaniach w ministerstwie, ale i działaniach rządu, widzą państwo, że inwestycje w infrastrukturę kultury są dla nas tak samo ważne jak inwestycje w kolej, energetykę, bezpieczeństwo - podkreśliła ministra kultury Marta Cienkowska podczas konferencji w Teatrze Wielkim–Operze Narodowej, zapowiadając modernizację tej instytucji.
Dodała, że całkowity koszt projektu "Opera Nowych Możliwości – Modernizacja Infrastruktury Kulturalnej w Teatrze Wielkim–Operze Narodowej" wynosi ponad 140,2 miliona złotych: 90,8 miliona złotych stanowią środki unijne z programu FEnIKS, prawie 23,5 miliona złotych – środki z budżetu państwa i prawie 26 miliona złotych – środki własne TW–ON. Cienkowska przypomniała, że mamy obecnie największy w historii budżet funduszy europejskich na kulturę. - Jest to największa alokacja na kulturę od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej – powiedziała.
Projekt będzie realizowany w latach 2026-2029.
Wymiana technologii scenicznej
Dyrektor Teatru Wielkiego–Opery Narodowej Boris Kudlička podkreślił natomiast, że modernizacja kierowanej przez niego instytucji oznacza zmianę jakości, ale także otwartości i dostępności, co jest dla niego kluczowe.
- Codzienność, którą obserwujemy na ekranach telewizorów czy laptopów, pokazuje, jak w zmiennej i niestabilnej rzeczywiści żyjemy. Jesteśmy przekonani, że Teatr Wielki - jedna z najważniejszych instytucji polskiej kultury - jest bezpieczną przystanią, do której chcemy zapraszać coraz większe grono naszej społeczności - powiedział.
Poinformował, że zmiany, które rozpoczną się latem, to dopiero pierwszy etap, by TW-ON był bardziej dostępny i otwarty jako instytucja. - Równocześnie, przy wsparciu MKiDN, uruchamiamy przetarg na tak zwany masterplan, który będzie dotyczył wymiany całej technologii scenicznej teatru - powiedział.
Modernizacja pomieszczeń
W ramach projektu dofinansowanego z programu FEnIKS przeprowadzona zostanie kompleksowa modernizacja pomieszczeń wykorzystywanych na potrzeby prób, spektakli i innych wydarzeń artystycznych. Stworzona zostanie także nowa powierzchnia do prowadzenia działalności kulturalnej.
Powstaną funkcjonalne sale dostosowane do potrzeb zespołów artystycznych oraz uczestników programów kulturalnych i warsztatowych, w tym także przestrzeń przeznaczona do rozwoju twórczości baletowej oraz wielofunkcyjna sala umożliwiająca organizację warsztatów, prób reżyserskich, spotkań i innych form aktywności edukacyjno-artystycznej. Nowe przestrzenie zostaną wyposażone w zaplecze techniczne.
Dzięki modernizacji i rozbudowie teatr rozszerzy program dla seniorów, dzieci i młodzieży oraz osób ze szczególnymi potrzebami. Szacuje się, że inwestycja pozwoli przyciągnąć do teatru dodatkowe 37 tysięcy osób rocznie.
Projekt "Opera Nowych Możliwości" jest jednym z 13 przedsięwzięć wybranych do realizacji w ramach działania 7.1 programu FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027), na które przeznaczono łącznie ponad 500 milionów złotych. FEnIKS jest największym w Unii Europejskiej instrumentem finansowania inwestycji infrastrukturalnych.
Powojenna odbudowa trwała 20 lat
Teatr Wielki wzniesiono w latach 1825-1833 według projektu Antonia Corazziego, potem kilkakrotnie przebudowywano. Budynek był świadkiem wojennego zniszczenia, jego odbudowa trwała 20 lat.
Uroczyste otwarcie budynku w 1965 roku było ważnym dla Warszawy wydarzeniem. W gmachu TW-ON siedziby mają Opera Narodowa, Polski Balet Narodowy, Galeria Opera i Muzeum Teatralne.