Z okazji obchodzonego w sobotę po raz drugi Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej ulicami Warszawy przeszła Defilada Szacunku, upamiętniająca tę największą polską formację podziemną oraz jej żołnierzy. Przemarsz zakończył się przed Pomnikami Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, gdzie odbyły się oficjalne uroczystości z udziałem władz państwowych i kombatantów.
W uroczystości wziął udział szef rządu Donald Tusk, który powiedział, że żołnierze Armii Krajowej w najtrudniejszych chwilach naszej historii stanęli do walki o wolność i godność Polski. Przypomniał, że w szczytowym momencie Armia Krajowa liczyła blisko 380 tysięcy żołnierzy i była jedną z największych i najlepiej zorganizowanych armii podziemnych w okupowanej Europie.
Tusk: duch Armii Krajowej przetrwał
- Jej żołnierze, mimo braku zaopatrzenia, w obliczu ciągłego zagrożenia prowadzili konsekwentnie wszechstronną walkę z okupantem. Sens i cel tej walki najtrafniej oddał pierwszy komendant Armii Krajowej generał Stefan Rowecki "Grot" mówiąc: "nie walczymy o ideały oderwane od życia, walczymy o człowieka, o jego prawo do wolności, do godności, do prawdy i do własnej ojczyzny". Te słowa brzmią także dzisiaj niezwykle aktualnie - powiedział Tusk.
Dodał, że te słowa pokazują, jak głęboki i uniwersalny sens miała walka żołnierzy Armii Krajowej. - I ten sens zachował się do dzisiaj, będę miał okazję dziś wieczorem powtórzyć te słowa wobec przywódców świata na Konferencji Bezpieczeństwa (w Monachium - red.), zwracając uwagę, że walka o godność, o wolność, o własną ojczyznę nigdy się nie kończy - powiedział Tusk.
Przypomniał, że w czasie wojny zginęło około 100 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, a mimo to - podkreślił - duch Armii Krajowej przetrwał, a wielu jej żołnierzy kontynuowało walkę w szeregach organizacji niepodległościowych po zakończeniu wojny podejmując próby oporu przeciwko sowieckiemu zniewoleniu.
- Weterani, z którymi mamy możliwość się spotykać są dla nas żywym świadectwem heroizmu i poświęcenia, ich odwaga pozostaje wzorem do naśladowania - podkreślił premier.
Nawrocki: walczyli z miłości do Polski
W apelu pamięci przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej wzięli udział także marszałek sejmu Włodzimierz Czarzasty, marszałek senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Reprezentował Jan Józef Kasprzak, z kolei ministra obrony narodowej sekretarz stanu w MON Cezary Tomczyk.
Prezydent Karol Nawrocki stwierdził natomiast we wpisie na X, że żołnierze AK walczyli z miłości do Polski o niepodległość i suwerenność ojczyzny. "14 lutego 1942 r., rozkazem Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego, Związek Walki Zbrojnej został przemianowany w Armię Krajową – zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego, symbol wierności Rzeczypospolitej i niezłomnej walki o jej wolność" - napisał prezydent.
Dodał, że w tym roku w rocznicę tamtej decyzji i Święto Armii Krajowej przypada także sobotnia uroczysta zmiana flagi na Pałacu Prezydenckim. "To czytelny znak ciągłości państwa oraz wyraz hołdu dla Armii Krajowej" - zauważył Nawrocki.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej
Organizatorami sobotnich obchodów jest Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych we współpracy ze Światowym Związkiem Żołnierzy AK, m.st. Warszawą oraz Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został ustanowiony w 2025 roku przez Sejm RP. Projekt ustawy w tej sprawie zgłosiła grupa posłów w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej. Spotkał się on ze zrozumieniem Sejmu i został przyjęty przez aklamację.
"W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego" – brzmi preambuła ustawy.
Święto obchodzone jest 14 lutego – w rocznicę powołania w 1942 roku przez gen. Władysława Sikorskiego Armii Krajowej jako kontynuatorki Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej. AK była konspiracyjną organizacją wojskową stanowiącą integralną część Sił Zbrojnych RP. Podlegała Naczelnemu Wodzowi i Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.
Opracował Michał Malinowski/b
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: Leszek Szymański/PAP