Rozporządzenie Rady Ministrów, które zostało opublikowane 31 lipca, od 1 stycznia 2026 roku wprowadza zmiany w podziale terytorialnym państwa. Chodzi o zmiany granic gmin i miast, nadanie statusu miasta miejscowościom i zmiany nazwy gminy.
Od 1 stycznia miastami są trzy miejscowości w województwie mazowieckim: Stanisławów (pow. miński), Małkinia Górna (pow. ostrowski) i Staroźreby (pow. płocki).
Prawa miejskie odzyskał po 156 latach
Stanisławów to miejscowość z długą miejską historią. Prawa miejskie uzyskał 2 maja 1523 roku od książąt mazowieckich. Stracił je w 1870. Stało się to m.in. w ramach rosyjskich represji po upadku Powstania Styczniowego. Obecnie Stanisławów liczy około 1,7 tysiąca mieszkańców.
Zaczynają miejską historię
Małkinia Górna to miejscowość w powiecie ostrowskim, ma blisko pięć tysięcy mieszkańców i bogatą historię. Nazwa po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie z 1203 roku.
Staroźreby to z kolei miejscowość w powiecie płockim, która ma ponad siedem tysięcy mieszkańców. Najstarsze ślady osadnictwa na jej obszarze pochodzą z XI-XII w. Początki wsi sięgają końca XVI wieku.
W województwie mazowieckim jest obecnie 114 miast.
Poza Mazowszem status miasta uzyskały trzy inne miejscowości w Polsce: Janów Podlaski (powiat bialski - Lubelskie), Branice (powiat głubczycki - Opolskie) oraz Janów (powiat częstochowski - Śląskie).
Zmiany granic gmin, w tym Radomia
Od 1 stycznia nastąpiły, także zmiany dotyczące ustalenia granic gmin.
W województwie mazowieckim do gminy Zakrzew dołączono 1,63 ha Lasu Kapturskiego. Zwiększyła się powierzchnia Radomia - o 97,16 ha z gminy Jedlnia-Letnisko, 119,26 ha z gminy Kowala i 112,23 ha z gminy Jastrzębia.
Rada Ministrów zgodziła się, by w województwie lubelskim zmienić granice gminy Chełm, do której włączono dwa obszary – 31,5 ha i 43,98 ha terenów miasta Chełm. W województwie małopolskim do gminy Rytro weszło 1,40 ha sołectwa Młodów z gminy Piwniczna-Zdrój, a do tej gminy 1,22 ha terenu wsi Sucha Struga z gminy Rytro, a do gminy Niepołomice – 3,22 ha gminy Kłaj.
W województwie pomorskim włączone do Słupska zostało 416,05 ha obrębu Bolesławice z gminy Kobylnica. Do Lęborka od nowego roku należy część terenów gminy Nowa Wieś Lęborska – 129,42 ha obrębu Małoszyce, 63,93 ha obrębu Kębłowo Nowowiejskie i 129,70 ha obrębu Nowa Wieś Lęborska. Z kolei do miasta Ustka z gminy Ustka trafiło 275,86 ha obrębu Przewłoka
W województwie śląskim miasto Radzionków zostało powiększone 0,51 ha kosztem miasta Piekary Śląskie z obrębu Piekary Wielkie.
Rząd zmienił też granice miast w województwie lubuskim. Włączone do miasta Strzelce Krajeńskie od 1 stycznia zostało 33,62 ha obrębu Licheń należące wcześniej do gminy Strzelce Krajeńskie, a do miasta Zbąszynek 93,46 ha obrębu Kosieczyn z terenu gminy Zbąszynek.
Nową nazwę – Bratian – otrzymała natomiast wiejska gmina Nowe Miasto Lubawskie w woj. warmińsko-mazurskim. Bratian odróżni się w ten sposób od sąsiedniego powiatowego Nowego Miasta Lubawskiego.
Rok na rozpatrzenie wniosków
Rząd rozpatruje wnioski samorządów w ciągu roku od dnia ich złożenia, nie później jednak niż do 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym ma nastąpić zmiana.
Zgoda samorządów na zmianę granic jest istotnym argumentem, który jest brany pod uwagę w procedurze rozpatrywania wniosków, ale nie jest warunkiem podjęcia decyzji przez Radę Ministrów, bo rząd nie jest związany opinią zainteresowanych samorządów ani wynikami konsultacji społecznych.