Zabytkowy zespół pałacowo-parkowy w Oborach koło Konstancina-Jeziorny to wybudowana w latach 1681-1688 rezydencja magnacka. Położony na skraju rezerwatu przyrody dwór wraz z otoczeniem jest obecnie własnością jednego z najbogatszych Polaków, przedsiębiorcy Jerzego Staraka.
Jak spodek kosmiczny
Fundacja Rodziny Staraków chce stworzyć w Oborach zespół kulturalno-edukacyjny, którego centralnym obiektem będzie nowy budynek, a w nim muzeum.
"Zgodnie z obecnymi założeniami znajdą się w nim przestrzenie przeznaczone na wystawy, audytorium, działalność edukacyjną i wydarzenia oraz funkcje towarzyszące. Placówka będzie prowadzona w formule prywatnej, a jej szczegółowy program i ostateczny model organizacyjny są nadal opracowywane" - poinformowała Fundacja Rodziny Staraków.
Na wizualizacji, którą fundacja przekazała naszej redakcji, widać potężny, usadowiony wśród drzew obiekt przypominający latający spodek, który właśnie wylądował wśród drzew.
Realizacja inwestycji wymaga najpierw zmian planistycznych. "Obecnie trwa procedura związana z uchwaleniem Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego (ZPI) dla terenu, na którym ma być zlokalizowany zespół kulturalno-edukacyjny. Uchwalenie ZPI jest kluczowym elementem formalnym warunkującym rozpoczęcie realizacji inwestycji" - wskazuje fundacja.
Chcą zmienić plan zagospodarowania
Jak tłumaczy nam Patryk Siepsiak z Urzędu Miasta i Gminy Konstancin-Jeziorna, zamierzenie inwestora nie jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
- Stąd podjęto decyzję o przystąpieniu do sporządzenia jego zmiany w ramach procedury ZPI. Wejście w życie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego spowoduje utratę mocy obowiązującej planów miejscowych lub ich części odnoszących się do terenu objętego tym Zintegrowanym Planem Inwestycyjnym - wyjaśnia urzędnik.
Siepsiak wskazuje, że 24 sierpnia zakończyły się negocjacje dotyczące projektu umowy urbanistycznej oraz projektu ZPI. Dokumenty przekazano właściwym organom do zaopiniowania i uzgodnień. Od 31 sierpnia 2026 roku trwają konsultacje społeczne dotyczące projektu planu. W ich ramach odbyło się już spotkanie otwarte z mieszkańcami.
Uwagi do ZIP zespołu kulturalno-edukacyjnego w Oborach można składać do 28 września. Wejście w życie planu będzie stanowiło podstawę wystąpienia o pozwolenie na budowę.
Rewitalizacja całego założenia
Fundacja podkreśla, że planuje przeprowadzić także rewitalizację całego zabytkowego założenia dworsko-parkowego oraz jego otoczenia.
"Planowane są nowe przestrzenie publiczne i rekreacyjne oraz tereny zielone, a także rozwój infrastruktury pieszej i rowerowej. Projekt umowy urbanistycznej przewiduje ponadto realizację placu zabaw i modernizację lokalnego układu drogowego. Powstanie również ogólnodostępny, bezpłatny parking dla samochodów i autokarów" - wylicza fundacja.
Za projekty nowych części kompleksu odpowiadają m.in. Renzo Piano Building Workshop, Grupa 5 Architekci i ARUP. Pracownia SAWAWA wspiera proces planistyczno-urbanistyczny, natomiast przy realizacji prac dotyczących historycznej części zespołu uczestniczy m.in. pracownia BKWP.
"Zakończenie prac inwestycyjnych planowane jest na 2031 r. Szczegółowy harmonogram realizacji, w tym orientacyjny termin rozpoczęcia budowy, będzie możliwy do określenia po zakończeniu procedury uchwalenia ZPI" - informuje fundacja.
Historia dworku w Oborach
Projekt dworu w Oborach tradycyjnie przypisywany jest Tylmanowi z Gameren, jednemu z najwybitniejszych architektów polskiego baroku. Przez cały XVIII wiek majątek należał do rodziny Wielopolskich. Na początku XIX wieku bezdzietna Urszula Wielopolska przepisała dwór swojemu siostrzeńcowi Michałowi Potulickiemu.
Po przejęciu rezydencji przez Potulickich powiększono ogród i przekształcono go w park. Wykopano stawy połączone kanałami, a założenie otoczono starodrzewem. Niektóre z drzew mają dziś status pomników przyrody.
W 1944 roku Potuliccy zostali usunięci z majątku - po wojnie został on znacjonalizowany i podzielony. We dworze działało początkowo m.in. przedszkole, a część zespołu przejął Związek Literatów Polskich. Powstał tu Dom Pracy Twórczej im. Bolesława Prusa. Od końca lat 40. Obory były jednym z najważniejszych miejsc pracy i spotkań polskiego środowiska literackiego.
Po 1989 roku kompleks stał się przedmiotem sporu własnościowego. W 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawa spadkobierców rodziny Potulickich do majątku. Pięć lat później teren kupiła Fundacja Rodziny Staraków.