Historia Polski oczami artystów. Pierwsza taka wystawa

Źródło:
PAP
Wystawa "Potęga opowieści" w Muzeum Historii Polski
Wystawa "Potęga opowieści" w Muzeum Historii Polski
Albert Zawada/PAP
Wystawa "Potęga opowieści" w Muzeum Historii PolskiAlbert Zawada/PAP

W Muzeum Historii Polski otwarto wystawę "Potęga opowieści". To spojrzenie na dzieje naszego kraju oczami artystów: malarzy, pisarzy i reżyserów. Ekspozycja jest dostępna dla zwiedzających od soboty. Można ją oglądać do 15 września.

- "Potęga opowieści" jest pierwszą wystawą narracyjną w Muzeum Historii Polski. To próba pokazania tego, w jaki sposób przez wieki opowiadano o dziejach naszego kraju - mówił dyrektor MHP Robert Kostro. Dodał, że prezentowana ekspozycja powstała w ramach prac nad scenariuszem powstającej w Muzeum Historii Polski wystawy stałej. - Zaczęliśmy rozumieć, że przed nami były poprzednie pokolenia, które innymi środkami i metodami chciały opowiedzieć historię Polski. To była pierwsza inspiracja do stworzenia tej wystawy - podkreślił.

Wyjaśnił, że wystawa "Potęga opowieści" ma pokazać, jak przebiegał proces budowania opowieści o historii Polski. - Zaczynamy od średniowiecznych kronik, potem idziemy przez malarstwo, następnie docieramy do punktu, w którym jest mowa o ceremoniach publicznych, świętach narodowych, potem pokazujemy siłę powieści – głównym bohaterem jest tu Sienkiewicz, wreszcie dochodzimy do kina, a ostatecznie do muzeów – tłumaczył.

- To jest wystawa o historii, ale także o pamięci, o pewnym napięciu, które istnieje pomiędzy historią a pamięcią, o tym, w jaki sposób dzielimy się swoimi doświadczeniami historycznymi, w jaki sposób przekazujemy je następnym pokoleniom - dodał Kostro.

Pierwsza narracyjna wystawa w Muzeum Historii Polski

Podczas wernisażu dyrektor Muzeum Historii Polski podkreślił, że ten aspekt opowiadania o historii jest szczególnie istotny ze względu na decydujący wpływ na budowanie tożsamości i świadomości narodowej.

Dyrektor zaznaczył, że "Potęga opowieści" jest pierwszą wystawą narracyjną w MHP. - Poprzednia, którą otwieraliśmy w muzeum we wrześniu ubiegłego roku, miała charakter prezentacji naszej kolekcji, natomiast obecna jest całościową opowieścią - powiedział Rober Kostro.

Ekspozycja prezentuje m.in. Kronikę Wincentego Kadłubka w wersji rękopiśmiennej z XV w., brewiarz zawierający tekst pieśni "Gaude, Mater Polonia" Klemensa z Piotrkowa z 1502 r., unikatową plakietkę pielgrzyma z wizerunkiem porąbanego ciała św. Stanisława. Są obrazy ilustrujące wielkie wydarzenia z dziejów Polski: "Potęga Rzeczpospolitej u zenitu" Jana Matejki, "Chodkiewicz pod Chocimiem" Józefa Brandta, a także mniej znane, ale bardzo interesujące prace malarzy z Bractwa św. Łukasza tworzące cykl obrazów historycznych pokazywanych w sali honorowej pawilonu polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 r. Wśród eksponatów znajduje się ceremonialny młotek i kielnia służące do położenia kamienia węgielnego pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej w maju 1792 r.

- Ze szkoły wychodzimy często z przekonaniem, że historia to domena naukowców, którzy wiedzą, jak i kiedy coś się wydarzyło. Tymczasem składają się na nią przynajmniej dwa elementy. Są to z jednej strony krytyczne badania faktów, a z drugiej - układanie ich w opowieść. Tworzenie tych opowieści to niesłychanie ważny proces w kształtowaniu się tożsamości zbiorowej, tożsamości narodu - powiedział dyrektor MHP.

Zobacz też: Koniec śledztwa w sprawie "aresztowanego" obrazu Jacka Malczewskiego

Propaganda, która stała się sztuką

Kurator wystawy prof. Michał Kopczyński, opowiadając pierwszym zwiedzającym o jej strukturze, zwrócił uwagę na znaczenie malarstwa historycznego dla opowiadania o dziejach w Rzeczypospolitej.

- Zaczęło się ono od propagandy w XVII wieku, którą my dzisiaj uznajemy za sztukę. Wówczas jej celem było zachwalanie dynastii Wazów, co zresztą udało się zrobić skutecznie. Potem malarstwo w XIX wieku nosiło charakter refleksji krytycznej albo było przypomnieniem o wielkości historii Polski, która już przeminęła. Było też miejscem do rozdrapywania ran. Tu myślimy przede wszystkim o Janie Matejce. W wieku XX malarstwo stało się prezentacją Polski za granicą – tłumaczył.

- Na wystawę wprowadza nas część, która opowiada o dawnej kronice. Tu chcemy mówić o budowaniu wspólnoty za sprawą kronik, które wykorzystywały dzieje, do tworzenia naszej historii – wskazała dr Aleksandra Jakóbczyk-Gola, współautorka wystawy. Dodała, że pierwsze kroniki miały charakter opowieści o dziejach rodu i samego władcy, bo uważano je za emanację wspólnoty. Na kartach pojawiały się również dyskusje na temat starożytnego pochodzenia narodu i rodu panującego. Wystawa opowiada również o dziejach herbów szlacheckich, które przez wieki stanowiły symbol więzi rodzinnych.

Następny dział wystawy poświęcony jest oficjalnym ceremoniom, które miały budować tożsamość narodu. - Dla nas na przykład święta majowe są przede wszystkim dniami wolnymi od pracy, trzema dniami grilla. Natomiast ceremonie od starożytnego Egiptu służyły budowaniu jedności, budowaniu świadomości początków – zauważył prof. Kopczyński. Na wystawie można prześledzić, jak świętowano 15 lipca, czyli upamiętnienie zwycięstwa pod Grunwaldem, 3 maja, a także specyficzną formę ceremonii, to znaczy pogrzeby patriotyczne w XIX w.

Dzieła Sienkiewicza przełamały podziały

Moc pisarstwa historycznego w kształtowani pamięci zbiorowej Polaków pokazana jest na przykładzie m.in. Sienkiewiczowskiej "Trylogii", która wpłynęła na pokolenia czytelników. Jak podkreślił podczas wernisażu prof. Michał Kopczyński, szerokie udostępnienie powieści historycznej nie byłoby możliwe bez "drugiej rewolucji drukarskiej, która dokonała się na początku XIX wieku i polegała na połączeniu prasy drukarskiej z maszyną parową".

Ta innowacja sprawiła, że możliwe było masowe drukowanie tanich książek dostępnych dla rosnącej rzeszy osób posiadających umiejętność pisania i czytania.

- W tych warunkach było miejsce dla Sienkiewicza i jego powieści, które po raz pierwszy w polskich dziejach przekroczyły granice podziałów społecznych. Tworzył opowieści bardzo pięknie napisane, ale nieskomplikowane. W ten sposób Sienkiewicz stał się kontynuatorem malarstwa historycznego i zapowiedzią kina historycznego – zauważył prof. Kopczyński.

Historia w kinie i internecie

Polskie kino historyczne zostało zaprezentowane poprzez fotosy, elementy scenografii czy kostiumy.

- Na początku było to wielkie kino za małe pieniądze. Widzom podobały się przede wszystkim proste historie romansowe, takie jak właśnie te Sienkiewicza – powiedziała dr Jakóbczyk-Gola. Zwracając uwagę na kino historyczne PRL, podkreśliła istnienie trzech kategorii filmów: propagandowych, wielkich superprodukcji i "półkowników", czyli produkcji, które na skutek zmian politycznych trafiały na wiele lat do zamkniętych archiwów.

Wystawę wieńczy moduł poświęcony muzeom – obecnym w przestrzeni polskiej debaty publicznej od końca XVIII wieku oraz w okresie zaborów. Jak wyjaśniła dr Jakóbczyk-Gola, celem pierwszych polskich muzeów, takich jak Świątynia Sybilli powstała z inicjatywy Izabeli Czartoryskiej, było dążenie do przetrwania polskiego dziedzictwa narodowego w warunkach braku własnego państwa. Po jego odbudowie jednym z wielkich wyzwań II RP stało się zbudowanie muzeum narodowego.

- To była ta instytucja, która miała ogniskować wiele doświadczeń artystycznych i historycznych. Po II wojnie światowej heroiczna odbudowa Zamku Królewskiego, na którą złożył się cały naród, pokazała, jak ważną rolę odgrywają muzea historyczne - podkreśliła kuratorka wystawy.

- Domknięciem ekspozycji jest przestrzeń poświęcona obecności historii w internecie. Tematy historyczne żyją tam w bardzo różnych kontekstach – od naukowych po zupełnie żartobliwe – wyjaśnili organizatorzy wystawy.

Wystawie towarzyszy obszerny katalog zawierający nie tylko opis prezentowanych artefaktów, ale także zbiór artykułów historycznych autorstwa kuratorów

Autorka/Autor:dg/b

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Albert Zawada/PAP

Pozostałe wiadomości

Blacha już zdemontowana, ostały się jeszcze metalowy stelaż i solidna podłoga. Ale dni pawilonu z placu Defilad, który przed laty pełnił funkcję punktu informacyjnego rozbudowy metra, są policzone. - Nie znaleźliśmy instytucji, która mogłaby go wykorzystać do realizacji swoich działań - przyznaje ostatni gospodarz obiektu.

Rozbiórka w centrum Warszawy. Nie znaleźli pomysłu na pawilon

Rozbiórka w centrum Warszawy. Nie znaleźli pomysłu na pawilon

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Tylko jednej doby karetki stołecznego pogotowia wyjeżdżały 685 razy, a co siódme zgłoszenie dotyczyło skutków wysokich temperatur. Aż 52 wyjazdy dotyczyły omdleń - podała w mediach społecznościowych Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego "Meditrans" w Warszawie.

Omdlenia, duszności i złe samopoczucie. Co siódmy wyjazd pogotowia związany z upałami

Omdlenia, duszności i złe samopoczucie. Co siódmy wyjazd pogotowia związany z upałami

Źródło:
PAP

Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek odniósł się w piątek do blokad ulic organizowanych w ostatnim czasie w Warszawie przez aktywistki i aktywistów z Ostatniego Pokolenia. - Nie ma tutaj przestrzeni dla wymierzania we własnym zakresie sprawiedliwości - skomentował próby usuwania protestujących przez kierowców na własną rękę.

Wiceszef MSWiA komentuje próby usuwania protestujących przez kierowców

Wiceszef MSWiA komentuje próby usuwania protestujących przez kierowców

Źródło:
PAP

Pilnej naprawy wymaga przejazd przez tory kolejowe na ulicy Marsa w Rembertowie. Na czas weekendowych prac zostanie zamknięty. Kierowcy pojadą objazdem, autobusy linii 115 zmienią trasę.

Tory wymagają pilnej naprawy, utrudnienia na Marsa

Tory wymagają pilnej naprawy, utrudnienia na Marsa

Źródło:
PAP

Z powodu śmiertelnego wypadku na stacji Wilanowska występowały utrudnienia w kursowaniu pociągów linii M1.

Wypadek na stacji Wilanowska. Były utrudnienia w kursowaniu pociągów metra

Wypadek na stacji Wilanowska. Były utrudnienia w kursowaniu pociągów metra

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Z powodu zalegającego na sieci trakcyjnej drzewa w alei Waszyngtona w kierunku Centrum występowały utrudnienia w kursowaniu tramwajów linii 9 i 24 - poinformował w piątek Zarząd Transportu Miejskiego.

Powalone drzewo blokowało torowisko. Tramwaje jeździły na objazdach

Powalone drzewo blokowało torowisko. Tramwaje jeździły na objazdach

Źródło:
PAP

Kierowca samochodu osobowego wjechał w słup w alei "Solidarności". Jedna osoba zginęła. Do szpitala trafiły cztery kolejne. Policjanci zatrzymali kierowcę auta.

Uderzył autem w słup. Jedna osoba nie żyje, cztery w szpitalu

Uderzył autem w słup. Jedna osoba nie żyje, cztery w szpitalu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prawie dwa promile alkoholu w organizmie miał 46-letni kierujący hulajnogą, który uderzył w Ciechanowie w busa. - Na szczęście mężczyzna nie odniósł poważniejszych obrażeń. Poniósł jednak poważne konsekwencje finansowe - podała tamtejsza policja.

Pijany wjechał hulajnogą w busa. "Poniósł poważne konsekwencje finansowe"

Pijany wjechał hulajnogą w busa. "Poniósł poważne konsekwencje finansowe"

Źródło:
PAP

Na jednej z pruszkowskich ulic agresywny i nietrzeźwy mężczyzna uszkadzał auta zaparkowane wzdłuż ulicy. Po sygnale od mieszkańców policjanci zatrzymali 37-latka, który usłyszał już zarzuty uszkodzenia mienia na łączną kwotę ponad 13 tysięcy złotych - podała policja.

Obudził ich hałas wyrywania lusterek z aut. Policja zatrzymała pijanego agresora

Obudził ich hałas wyrywania lusterek z aut. Policja zatrzymała pijanego agresora

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Ratusz ogłosił, że prace przedprojektowe dla IV linii warszawskiego metra wykona firma Metroprojekt. Zwycięzca przetargu przygotuje koncepcję przebiegu linii M4 i dokumentację niezbędną do realizacji kolejnych etapów planowanej inwestycji. Wyniki tych prac będą znane w... 2027 roku.

Wybrali firmę do prac przedprojektowych dla czwartej linii metra. Ich wyniki poznamy za trzy lata

Wybrali firmę do prac przedprojektowych dla czwartej linii metra. Ich wyniki poznamy za trzy lata

Źródło:
PAP, tvnwarszawa.pl

Był związany z Legią Warszawa i takimi redakcjami, jak: "Ślizg", "Machina" czy "Fakt". W wieku 49 lat zmarł dziennikarz Łukasz Kowalski.

Zmarł Łukasz Kowalski, ceniony dziennikarz związany z Legią Warszawa

Zmarł Łukasz Kowalski, ceniony dziennikarz związany z Legią Warszawa

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Tenis, pływanie po Wiśle z olimpijką Agnieszką Kobus-Zawojską i inne atrakcje od rana do wieczora. W sobotę Dzielnica Wisła zapowiada huczne otwarcie Przystani Warszawa. Przestrzeń zacznie tętnić życiem po kilku zmarnowanych sezonach. Najpierw klimatyczne domki wymagały poprawek, później był problem ze znalezieniem dzierżawcy.

Nie tylko dla miłośników sportów wodnych. W sobotę otwarcie Przystani Warszawa

Nie tylko dla miłośników sportów wodnych. W sobotę otwarcie Przystani Warszawa

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Policjanci z warszawskiej Woli otrzymali informację o pijanej babci, która opiekowała się dwumiesięczną wnuczką. 48-latka została zatrzymana, usłyszała już zarzut narażenia dziecka na niebezpieczeństwo.

Pijana babcia opiekowała się dwumiesięczną wnuczką

Pijana babcia opiekowała się dwumiesięczną wnuczką

Źródło:
PAP

Nawałnica przeszła w czwartek wieczorem przez Warszawę. Nagle zrobiło się ciemno, zaczęło bardzo silnie wiać i intensywnie padać. Doszło do podtopień na ulicach, a wiatr połamał drzewa. Zamknięto Łazienki Królewskie.

Oberwanie chmury nad Warszawą. Ściana deszczu

Oberwanie chmury nad Warszawą. Ściana deszczu

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Dzieła dwóch uznanych polskich twórców: Wilhelma Sasnala i Mikołaja Grynberga pojawiły się w Muzeum POLIN. Nową aranżację według projektu studia architektonicznego WWAA będzie można oglądać w Galerii "Powojnie". Do wystawy głównej został włączony dokument Grynberga "Kim jesteśmy" wraz z obrazem Wilhelma Sasnala.

"Tysiąca lat historii polskich Żydów i Żydówek nie zakończyła Zagłada"

"Tysiąca lat historii polskich Żydów i Żydówek nie zakończyła Zagłada"

Źródło:
PAP

Pożar w miejscowości Dziunin pod Grójcem. W ogniu stanęły dwie hale gospodarcze w pobliżu sadów owocowych. W kulminacyjnym momencie w akcji brało udział około stu strażaków.

Duży pożar hal gospodarczych. Stu strażaków walczyło z ogniem. Obronili inne budynki

Duży pożar hal gospodarczych. Stu strażaków walczyło z ogniem. Obronili inne budynki

Źródło:
tvnwarszawa.pl, PAP

Stołeczni strażacy pomogli w czwartek małemu psu, który utknął na parapecie na szóstym piętrze. Czworonóg nie potrafił samodzielnie wrócić. Strażacy musieli użyć długiej drabiny.

Wszedł na parapet, nie potrafił zejść. Wystraszony pies czekał na ratunek

Wszedł na parapet, nie potrafił zejść. Wystraszony pies czekał na ratunek

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Rozpoczyna się budowa wiaduktu na ulicy Chełmżyńskiej. Prace przy konstrukcji wymagają wprowadzenia zmian w organizacji ruchu na ulicach. Będą utrudnienia na Chełmżyńskiej, Strażackiej i Chłopickiego.

Rozpoczyna się budowa wyczekiwanego wiaduktu. Będą zwężenia

Rozpoczyna się budowa wyczekiwanego wiaduktu. Będą zwężenia

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Politycy Prawa i Sprawiedliwości zabrali wieniec z kontrowersyjną tabliczką z placu Piłsudskiego. - Czekam na wszczęcie dochodzenia z urzędu. Wobec mnie, kiedy składałem wieniec przed pomnikiem, podobne procedury były stosowane co miesiąc. Liczę na podobne działania policji wobec Jarosława Kaczyńskiego - powiedział nam Zbigniew Komosa, aktywista, który co miesiąc składa wieniec przed pomnikiem.

Politycy PiS zabrali kontrowersyjny wieniec. Policjant upomina Kaczyńskiego, a ten odpiera: a to nie jest czyn zabroniony?

Politycy PiS zabrali kontrowersyjny wieniec. Policjant upomina Kaczyńskiego, a ten odpiera: a to nie jest czyn zabroniony?

Aktualizacja:
Źródło:
tvnwarszawa.pl

Od rana aktywistki i aktywiści Ostatniego Pokolenia protestują na drogach. Zaczęli w okolicy na Wale Miedzeszyńskim przed mostem Siekierkowskim. Potem przenieśli się nieco dalej. Kierowcy próbowali sami usuwać protestujących z jezdni, co stanowczo krytykuje policja.

Kierowcy próbowali usuwać aktywistów z ulicy. Jest stanowczy komentarz policji

Kierowcy próbowali usuwać aktywistów z ulicy. Jest stanowczy komentarz policji

Źródło:
tvnwarszawa.pl

- Mniej jeżdżę samochodem. Prędkości od wypadku nie przekroczyłem, w mieście uważam bardzo. Kiedy kieruję, cały czas jestem w napięciu i stresie, bo wiem, co się wydarzyło. Niekiedy nawet nieznaczne przekroczenie prędkości może doprowadzić do tragedii, niekoniecznie z mojej winy. Prędkość nie pomaga - mówił w środę przed sądem Patryk D., oskarżony w sprawie tragicznego wypadku na Marszałkowskiej.

Pędził porsche Marszałkowską, zabił pieszego. Postawił mu nagrobek, czeka na wyrok 

Pędził porsche Marszałkowską, zabił pieszego. Postawił mu nagrobek, czeka na wyrok 

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Mężczyzna poprosił kobietę o pomoc, ta wyniosła mu jedzenie. "Po chwili wtargnął na jej posesję, powybijał szyby i wszedł do domu, grożąc kobiecie nożem" - podaje policja. Został zatrzymany.

We własnym domu przeżyli chwile grozy

We własnym domu przeżyli chwile grozy

Źródło:
tvnwarszawa.pl

W środę wczesnym wieczorem w bloku na Odolanach wybuchł pożar. W jego wyniku poszkodowany został właściciel mieszkania oraz strażak biorący udział w akcji gaśniczej.

Pożar mieszkania na trzecim piętrze, poszkodowani właściciel i strażak

Pożar mieszkania na trzecim piętrze, poszkodowani właściciel i strażak

Źródło:
tvnwarszawa.pl

28-latek zmarł w trakcie bójki podczas spotkania towarzyskiego przy grillu w miejscowości Augustowo (powiat mławski). Sąd tymczasowo aresztował trzech podejrzanych w sprawie. To znajomi zmarłego w wieku 28, 30 i 31 lat.

Spotkali się przy grillu. 28-latek nie żyje, jego koledzy trafili do aresztu

Spotkali się przy grillu. 28-latek nie żyje, jego koledzy trafili do aresztu

Źródło:
PAP

Minister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Siemoniak przekazał w środę, że wewnętrzny monitoring hali przy Marywilskiej 44 został zniszczony podczas pożaru.

Szef MSWiA: wewnętrzny monitoring hali przy Marywilskiej został zniszczony

Szef MSWiA: wewnętrzny monitoring hali przy Marywilskiej został zniszczony

Źródło:
PAP