Przygotuj się na:

ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI

Tegoroczne obchody Święta Niepodległości wiążą się z ogromnymi utrudnieniami. Bieg Niepodległości przetnie miasto na pół, a wzdłuż trasy marszu narodowców już od samego rana ustawione będą betonowe zapory.

Tyle zostało po "cudzie techniki" II RP. "Radiostacja powinna być zabytkiem"

Warszawa

Traper Bemowski / Wikipedia (CC BY 3.0Radiostacja będzie zabytkiem?

Społecznicy apelują o wpisanie do rejestru zabytków Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej znajdującej się na pograniczu Warszawy i Starych Babic. Jej pozostałości to pamiątka po II RP.

Stowarzyszenie Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza wraz z innymi organizacjami społecznymi zwrócił się do wojewódzkiej konserwator zabytków o wpisanie TRCN do rejestru.

Połączenie z USA

"Radiostacja niewątpliwie jest obiektem o wysokich walorach edukacyjnych, możliwościach popularyzowania i zainteresowanie historią najnowszą" – podkreślają w piśmie, które przed kilkoma dniami wysłali do konserwatora.

I przypominają, że została wzniesiona na zachodnim przedpolu Warszawy w latach 1921-23, wówczas to była największa inwestycja radiokomunikacyjną II RP. Zapewniała bezpośredni kontakt ze Stanami Zjednoczonymi oraz Europą Zachodnią i Japonią. Uniezależniała odrodzone państwo od tzw. Kabla Transatlantyckiego (był pod administracją Wielkiej Brytanii i łączył Europę z USA). Polska radiostacja służyła giełdzie warszawskiej, która mogła wymieniać informację o notowaniach z Wall Street.

W jej otwarciu uczestniczyli m.in. prezydent Stanisław Wojciechowski, marszałek Senatu Wojciech Trąmpczyński czy marszałek Sejmu Maciej Rataj. Miało to miejsce 17 listopada 1923 roku. Wówczas prezydent Wojciechowski wymienił depesze z prezydentem USA Calvinem Coolidgem. Radiostacja składała się m.in. z budynku nadawczego z aparaturą i dwoma potężnymi alternatorami, a także elektrowni i dziesięciu stalowych nitowanych wież o wysokości 130 metrów.

Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie-generatory (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Maszty nadawcze stacji telegrafu transatlantyckiego (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie-generatory (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Maszty nadawcze stacji telegrafu transatlantyckiego (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie-generatory (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Nadawcza radiostacja transatlantycka w Warszawie (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC
Maszty nadawcze stacji telegrafu transatlantyckiego (1923 - 1939) | Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji / NAC

Zniszczona przez Niemców

We wrześniu 1939 roku o stację toczyły się zacięte walki. Podczas okupacji była wykorzystywana przez Niemców, a 16 stycznia 1945 r. uciekający przed Sowietami Niemcy wysadzili w powietrze wszystkie zasadnicze elementy zespołu Radiostacji. Później zachowały się fundamenty do podtrzymywania konstrukcji wież, ruiny budynku nadajnika i trzy wartownie.

Społecznicy nazywają te pozostałości reliktami, przekonują, że mają wartość historyczną, naukową oraz znaczenie dla dziedzictwa. Ich zdaniem wpis otworzy możliwość na pozyskanie funduszy z przeznaczeniem na działalność badawczą i edukacyjną, a także konserwację pozostałości. Twierdzą również, że teren ten mógłby być uporządkowany, pojawić mogłyby się ścieżki edukacyjnej czy też nawet muzeum na wolnym powietrzu.

POWRÓT DO ZRUJNOWANEJ WARSZAWY - CZYTAJ O WYSTAWIE W DOMU SPOTKAŃ Z HISTORIĄ:

Nowa wystawa w DSH

WIĘCEJ ARCHIWALNYCH ZDJĘĆ WARSZAWY NA STRONIE NARODOWEGO ARCHIWUM CYFROWEGO

ran