"Mister Warszawy" obchodzi urodziny

Warszawa

Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Prace wykończeniowe w przejściu podziemnym, 1974-05 | nac
Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Podróżni na prowizorycznym dworcu 1974-05 | nac
Budowa Dworca Centralnego | nac
Ustawianie konstrukcji nośnej na placu budowy Dworca Warszawa-Centralna 1974-05 | nac
Szkielet konstrukcji Dworca Warszawa-Centralna w ostatniej fazie budowy 1974-1975 | nac
Robotnicy zakładający szalowanie przy zbrojeniach betonowych na placu budowy Dworca Warszawa-Centralna 1973-03-07 | nac
Robotnicy z młotami pneumatycznymi na budowie Dworca Warszawa-Centralna 1974-05 | nac
Robotnicy z młotami pneumatycznymi na budowie Dworca Warszawa-Centralna 1973-03-07 | nac
Plac budowy Dworca Warszawa-Centralna widziany z budynku na rogu Al. Jerozolimskich i ul. Chałubińskiego | nac
Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Wykopy pod budynek obok prowizorycznego dworca centralnego 1973-03-07 | nac
Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Wykopy i podpory dachu 1974-05 | nac
Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Prace wykończeniowe w przejściu podziemnym, 1974-05 | nac
Budowa Dworca Warszawa-Centralna. Podróżni na prowizorycznym dworcu 1974-05 | nac
Budowa Dworca Centralnego | nac
Ustawianie konstrukcji nośnej na placu budowy Dworca Warszawa-Centralna 1974-05 | nac
Szkielet konstrukcji Dworca Warszawa-Centralna w ostatniej fazie budowy 1974-1975 | nac
Robotnicy zakładający szalowanie przy zbrojeniach betonowych na placu budowy Dworca Warszawa-Centralna 1973-03-07 | nac

Gdy go otwierano, zachwycał swoją nowoczesnością. Miał ruchome schody i automatycznie rozsuwane drzwi, a to w czasach PRL-u było czymś niezwykłym. Równo 38 lat temu – 5 grudnia 1975 roku – ukończono budowę Dworca Centralnego.

Z okazji urodzin Narodowe Archiwum Cyfrowe pokazało zdjęcia z budowy "Centralnego". Widać na nich uwijających się robotników, dworzec nie tylko bez płacht reklamowych – ale i szkielet konstrukcji.

- Wielokrotnie oprowadzałem różnych historyków architektury z zagranicy, którzy byli zafascynowani klasą tego projektu – wspominał przed naszą kamerą tuż po remoncie dworca przed Euro2012, Tomasz Fudala, historyk i krytyk sztuki.

Przyznał, że konstrukcja "Centralnego" może przyciągać. Czym?

A może zburzyć?

- Modernistyczą bryłą, oryginalnymi wykończeniami, które zachowano w czasie modernizacji - wymieniał krytyk. - Przede wszystkim wielkie słupy, które podpierają halę główną, linię dachu, która jest bardzo ciekawa, okładziny z anodowanego aluminium, ale też elementy takie jak kamienie i płukany beton - zdobienie modernistyczne, którego się dziś już nie stosuje - opowiadał Tomasz Fudala.

I to zostało docenione. W 1975 roku Dworzec Centralny zdobył tytuł "Mistera Warszawy" w konkursie architektonicznym.

Kilka lat temu trwała dyskusja, czy przed Euro 2012 nie zburzyć dworca i nie wybudować zamiast niego nowego budynku. Zwolennicy takiego rozwiązania argumentowali, że w centrum miasta bardziej opłacałoby się postawić wieżowiec. Ostatecznie zdecydowano, że Centralny będzie wyremontowany, bez zasadniczej przebudowy. Lifting - bo tak kolejarze nazywali remont - polegał na wyczyszczeniu hali głównej i podziemi dworca. Zainstalowano nowy system informacji dla pasażerów, biletomaty oraz punkty informacyjne.

To nie wystarczyło. Kolejna modernizacja planowana jest do końca 2015 roku.

CZYTAJ WIĘCEJ O REMONCIE

Kilka koncepcji

Centralny, zrealizowany w latach 1972–75, powstał na podstawie ósmej z koncepcji stworzonych przez Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka po ich zwycięstwie w konkursie w 1946 roku.

- Władzom ówczesnym nie spieszyło się z budową tego dworca. W końcu podjął się tego Edward Gierek. To była taka jego "piramida Cheopsa", którą chciał po sobie zostawić - mówi Fudala. - Dlatego naśladowano różne technologie z Zachodu, ale wytworzono w warsztatach polskich rzemieślników - uczy.

Zarzucony został pomysł połączenia budynku z otaczającymi go zabudowaniami za pomocą kładek, które miały biec nad Alejami Jerozolimskimi, między innymi do hotelu Mariott.

Tak "Mister Warszawy" prezentuje się w 2013 roku:

lata//ec

Dworzec znowu będzie remontowany
Dawid Krysztofiński / tvnwarszawa.pl