Przygotuj się na:

JAK DOJECHAĆ NA CMENTARZE?

Na cmentarze we Wszystkich Świętych w Warszawie najlepiej dojechać komunikacją miejską. Ratusz przedstawił, jak i kiedy będą kurować linie cmentarne. Równocześnie urzędnicy zachęcają, aby groby najbliższych odwiedzić wcześniej.

Najnowsze

Jamy grobowe i ludzkie szczątki. Kolejne odkrycie przy Rakowieckiej

Najnowsze

Marta Smolańska/IPNTo piąty etap prac na terenie dawnego aresztu

Specjaliści Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej trafili na kolejne szczątki ofiar zbrodni totalitaryzmu na terenie dawnego więzienia na Mokotowie w Warszawie. Na tyłach byłego szpitala więziennego ujawniono kilkanaście jam grobowych. Do tej pory odnaleziono szczątki czterech osób.

Od 1 października specjaliści IPN prowadzą na Mokotowie piąty etap prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych. Oficjalny komunikat w sprawie kolejnego odkrycia pojawił się w mediach społecznościowych.

"Na terenie byłego Aresztu Śledczego Warszawa - Mokotów przy Rakowieckiej 37 w Warszawie (...) specjaliści BPiI IPN ujawnili kilkanaście jam grobowych, w których znajdują się ludzkie szczątki. Odnalezione miejsca pochówku zlokalizowane są na tyłach więziennego szpitala" - podało w poniedziałek Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. O ujawnieniu ludzkich szczątków zostali powiadomieni prokuratorzy IPN w Warszawie.

Tuszowanie śladów egzekucji

Wiceprezes Instytutu Krzysztof Szwagrzyk, który kieruje pracami Biura Poszukiwań i Identyfikacji, powiedział PAP, że dotychczas specjaliści stwierdzili obecność szczątków należących do przynajmniej czterech osób. Ostateczna liczba osób, których szczątki odnaleziono, będzie znana po zakończeniu poszukiwań. - Szczątki znajdują się na niewielkiej głębokości, około 50-60 centymetrów. W co najmniej dwóch jamach grobowych stwierdziliśmy duże ilości wapna - powiedział Szwagrzyk. Podkreślił, że nie ma wątpliwości, iż wapno było wysypywane na zwłoki lub szczątki ofiar, by pozbyć się śladów dokonanej zbrodni.

- W tej chwili nie jesteśmy w stanie określić, z jakiego okresu pochodzą szczątki - czy z okresu drugiej wojny światowej, czy z okresu powojennego - mówił. Dodał też, że ustalenie okresu, w którym pogrzebano ofiary, będzie możliwe po ewentualnym odnalezieniu osobistych przedmiotów zamordowanych.

Przeszukają tzw. Pałac Cudów

Obecne prace - jak podało na początku października Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN - mają potrwać do końca miesiąca. Poza terenem dawnego szpitala, specjaliści chcą też dokładnie zbadać teren przylegający do byłego pawilonu śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, tzw. Pałacu Cudów. W pawilonie tym, wybudowanym w latach 1949-50, funkcjonariusze UB dokonywali brutalnych przesłuchań, po których więźniowie w "cudowny" sposób przyznawali się do stawianych im zarzutów.

W pobliżu Pałacu Cudów na przełomie czerwca i lipca 2018 r. IPN odnalazł zbiorową mogiłę, a w niej szczątki ośmiu osób, najprawdopodobniej - jak podał Instytut - ofiar zbrodni niemieckiej z okresu Powstania Warszawskiego.

Poszukiwania szczątków rotmistrza Pileckiego

Prace Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN na terenie dawnego więzienia mogą umożliwić odnalezienie szczątków rotmistrza Pileckiego - oficera ZWZ-AK, dobrowolnego więźnia Auschwitz i autora raportów o Holokauście, także powstańca warszawskiego. Ponad 70 lat temu - 25 maja 1948 r. - z wyroku komunistycznych władz zastrzelono go w więzieniu przy ul. Rakowieckiej. Miejsce jego pochówku nigdy nie zostało ujawnione.

Z wcześniejszych rozmów PAP ze specjalistami Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN wynika, że bardziej prawdopodobnym miejscem ukrycia zwłok rotmistrza Pileckiego była tzw. Łączka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W ubiegłym roku IPN podjął z tego terenu wszystkie, najczęściej bardzo zniszczone, szczątki; są one obecnie badane w laboratoriach genetycznych w celu identyfikacji. Mimo to - jak mówił PAP Szwagrzyk - istnieje prawdopodobieństwo, że zwłoki Pileckiego pogrzebano w najbliższym sąsiedztwie miejsca kaźni. Wersję tę uprawdopodobnia relacja jednego z więziennych funkcjonariuszy, z której wynika, że Pilecki został pogrzebany na dziedzińcu aresztu; musi jednak ona zostać potwierdzona metodami naukowymi.

Badania genetyczne

Pierwsze prace archeologiczno-ekshumacyjne Instytutu przy ul. Rakowieckiej odbyły się w lipcu 2016 r. Wszystkie wydobywane szczątki są poddawane oględzinom, a następnie badaniom genetycznym w celu ustalenia ich tożsamości.

Wśród bohaterów polskiej historii, których na terenie więzienia mokotowskiego zamordowała komunistyczna bezpieka, byli poza Pileckim m.in. gen. August Emil Fieldorf "Nil", mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka", mjr Hieronim Dekutowski "Zapora". Po pokazowym procesie 1 marca 1951 r. zostało tam rozstrzelanych również siedmiu członków niepodległościowego IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" na czele z płk. Łukaszem Cieplińskim, ps. "Pług". Specjalistom Instytutu udało się odnaleźć szczątki m.in. Szendzielarza i Dekutowskiego; szczątki pozostałych wciąż są poszukiwane.

Zobacz też materiał o początku poszukiwań szczątków rotmistrza Pileckiego:

Rozpoczęto prace wykopaliskowe w areszcie na Rakowieckiej
Rozpoczęto prace wykopaliskowe w areszcie na Rakowieckiej

PAP/kk/pm

Źródło zdjęcia głównego: Marta Smolańska/IPN

Pozostałe wiadomości