Hełm z czasów Homera, tarcza dowódcy Spartan. Antyczne skarby w Narodowym

Warszawa

Unikalny w skali światowej hełm z czasów Homera oraz tarczę hoplity z okresu młodości Leonidasa, dowódcy 300 Spartan poległych pod Termopilami - m.in. te eksponaty oglądać można w Muzeum Narodowym w Warszawie na pokazie "Hoplici. O sztuce wojennej starożytnej Grecji".

- Ekspozycja czynna będzie co najmniej do końca roku - poinformowała podczas środowej inauguracji Marta Dziewulska z Działu Komunikacji i Programów Publicznych MNW.

- Nazywamy to pokazem specjalnym, a nie wystawą czasową, ponieważ odbywa się on w przedsionku naszej galerii sztuki starożytnej. Galeria w tym momencie jest jeszcze niedostępna dla zwiedzających, jest w trakcie przebudowy. Dla wszystkich niecierpliwych, którzy za nią tęsknią, raz na jakiś czas przygotowujemy takie właśnie pokazy. W zeszłym roku był pokaz mumii, teraz - dotyczący hoplitów - tłumaczyła Dziewulska.

Antyczna broń i uzbrojenie

Na pokazie prezentowane są broń i uzbrojenie antyczne ze zbiorów Muzeum Narodowego i Muzeum Wojska Polskiego oraz, co stanowi trzon ekspozycji, cenne zabytki z dawnej kolekcji Axela Guttmanna, przekazanej MNW w długoterminowy depozyt przez jego syna, Aleksandra Guttmanna.

Najważniejszymi eksponatami są: powstały w czasach Homera unikalny hełm późnogeometryczny oraz jedyna w Polsce tarcza hoplity z przełomu VI i V w. przed Chrystusem, to jest z okresu młodości króla Leonidasa, dowódcy 300 Spartan poległych pod Termopilami.

Na pokaz składa się ok. 40 obiektów. Oprócz antycznej broni i uzbrojenia, są to naczynia - malowane wazy greckie, na których przedstawieni zostali np. hoplici w czasie walki, jeźdźcy lekkozbrojni - wymieniał w środę kurator Zbiorów Sztuki Starożytnej i Wschodniochrześcijańskiej MNW dr Alfred Twardecki.

Spotkania, wykłady, warsztaty

W związku z pokazem w muzeum organizowane będą, od 9 lipca aż do grudnia, liczne wydarzenia towarzyszące: spotkania, wykłady i warsztaty (w tym specjalne dla rodzin z dziećmi), prowadzone przez pracowników MNW oraz wykładowców wyższych uczelni. Ich tytuły to m.in.: "Hoplici – filar greckiej polis", "Starożytna Sparta – fakty i mity", "Od Troi po Cheroneę – ewolucja greckiej sztuki wojennej", "Hoplici. Odważni, silni, waleczni". Informacje o terminach poszczególnych wydarzeń dostępne będą na stronie internetowej Muzeum Narodowego.

Sukces greckiej cywilizacji

- Najwcześniejsze wzmianki o hoplitach pojawiają się na przełomie VIII i VII w. przed Chrystusem, a więc mniej więcej w czasach Homera, kres tej formacji przyniosły zaś reformy Ifikratesa w początkach IV w. przed Chrystusem - przypominają w zaproszeniu na pokaz jego organizatorzy.

- Sukces greckiej cywilizacji byłby niemożliwy bez wysokiego poziomu sztuki wojennej, dzięki której Grecy często pokonywali nawet dużo liczniejsze armie. Zwycięstwa pod Maratonem czy Platejami wywalczyli przede wszystkim hoplici, ciężkozbrojni piechurzy, ustawieni w szyku zwanym falangą. Ich sukcesy w dużym stopniu ukształtowały założycielski mit europejskiej cywilizacji jako zdolnej do obrony przed liczniejszym nieprzyjacielem dzięki moralnym walorom jednostek i lepszej organizacji - podkreślono.

"Hoplici wielokrotnie bronili greckich poleis, rozrzuconych na całym basenie Morza Śródziemnego i Czarnego, przed sąsiednimi plemionami, jak Gallowie, Libijczycy, ludy Italii czy Scytowie, ale także wielkimi potęgami ówczesnego świata jak Persja czy Kartagina" - czytamy w zaproszeniu na pokaz.

PAP/ło/ran