Upalna aura, która zawitała do Polski, sprzyja występowaniu pożarów lasu. Skalę zagrożenia związaną z tym zjawiskiem najlepiej pokazuje sytuacja panująca w krajach zachodniej i południowej Europy. Od wielu dni walka z ogniem trwa w Hiszpanii, Grecji czy Francji, a akcje gaśnicze utrudniają brak opadów i wysokie wartości na termometrach.
Według danych opublikowanych przez Centrum Modelowania Matematycznego IMGW, w środę w wielu regionach południowej i centralnej Polski panować ma wysokie i bardzo wysokie zagrożenie pożarowe. Miejscami może być ono ekstremalne.
Temperatura, wiatr i suche paliwo
Reporter TVN24 Artur Molęda zaprezentował na antenie, jak wygląda rozprzestrzenianie się ognia w lesie. Kluczową rolę pełni tutaj wilgotność - jeśli wynosi ona około 40 procent lub więcej, sytuacja w lesie jest dobra. Przy 28 proc. zagrożenie staje się wysokie, a przy 10 proc. i mniej - ekstremalne. Wtedy dostęp do lasu może zostać ograniczony.
By ogień się rozprzestrzeniał, potrzebne są trzy czynniki - wysoka temperatura, wiatr i obecność suchego paliwa. Igły, liście czy gałęzie skutecznie podsycają płomienie. Dużo zależy także od siły i kierunku wiatru, ukształtowania terenu oraz rodzaju roślinności w lesie.
- W zależności od tego, z jakiego rodzaju pożarem strażacy mają do czynienia, tak dobierają siły i środki, by ugasić te płomienie, które błyskawicznie rozprzestrzeniają się na ściółce - tłumaczył Molęda.
>>> CZYTAJ TEŻ: Ewakuowano uczestników kempingu. Płonie rezerwat przyrody
Walka przy ziemi i wśród koron
Jak wyjaśnił reporter, najprostszym sposobem na walkę z ogniem w ściółce jest intensywne zalewanie płomieni wodą. Pomaga również odcinanie dopływu tlenu, czyli zasypywanie płomieni, oraz tworzenie pasów izolacyjnych. Gdy ogień dotrze do takiego pasa, z którego usunięto warstwę ziemi z łatwopalnym materiałem, będzie trudniej mu się rozprzestrzeniać.
- Pożar wierzchołkowy uważa się za najtrudniejszy do ugaszenia ze względu na to, że prędkość przenoszenia się płomieni jest naprawdę ekstremalna - powiedział. - Tutaj wykorzystywane są już środki lotnicze, czyli śmigłowce i samoloty typu dromader. Wycinane są pasy przeciwpożarowe, wjeżdżają harvestery, które wycinają pasy lasu po to, żeby te płomienie już dalej się nie rozprzestrzeniały. No i gaszenie lądowe, nieoceniona praca strażaków, którzy wozami bojowymi wjeżdżają właśnie do lasu i próbują z ziemi ugasić te płomienie - przekazał Molęda.
Porastające dużą część Polski lasy iglaste palą się bardzo szybko i gwałtownie - igły zawierają dużo łatwopalnych żywic i olejków eterycznych. Molęda tłumaczył, że pod drzewami zalega warstwa suchej ściółki z igieł, a gałęzie często zaczynają się nisko, więc płomienie potrafią łatwo przejść w pożar koron drzew. Lasy liściaste palą się wolniej, gdyż liście zawierają więcej wilgoci, ale przy upałach zagrożenie jest tak samo poważne w przypadku lasów iglastych i liściastych.
- Potrzeba kilkudziesięciu lat, żeby ten teren wyglądał tak, jak wyglądał przed pożarem. (...) Jeden niedopałek czy jedna iskra potrafi zniszczyć cały ekosystem budowany przez całe pokolenia - podkreślił reporter.