Zmiana klimatu napędzana przez działalność człowieka to jedno z największych wyzwań XXI wieku. Jej skutkiem jest między innymi wzrost globalnej temperatury, który prowadzi do intensyfikacji ekstremalnych zjawisk, takich jak fale upałów. W najnowszym badaniu brytyjscy naukowcy Andrew Renninger (University College London) i Carmen Cabrera (University of Liverpool) sprawdzili, jak upał wpływa na zachowanie mieszkańców miast.
Badacze skupili się na Hiszpanii, gdzie - według prognoz - w nadchodzących dekadach fale gorąca staną się bardziej intensywne i obejmą większy obszar. Szczegóły opisano na łamach czasopisma "PNAS Nexus".
Mobilność spada o kilkadziesiąt procent
W badaniu wykorzystano anonimowe dane Ministerstwa Transportu i Zrównoważonej Mobilności, które gromadzi informacje o lokalizacji ludzi za pośrednictwem telefonów komórkowych. Dzięki temu naukowcy mogli sprawdzić, jak upały wpływają na przemieszczanie się około 13 milionów mieszkańców Hiszpanii (ponad jedna czwarta populacji). Analiza wykazała, że wraz z ociepleniem klimatu upały mogą zmieniać zachowanie społeczeństwa. Chodzi między innymi o przenoszenie niektórych aktywności fizycznych (szczególnie tych na świeżym powietrzu) na godziny wieczorne i nocne oraz zwiększenie liczby zachorowań na choroby związane ze skwarem.
Zmianie ulegają także codzienne wzorce przemieszczania się. Jak wskazują autorzy, w upalne dni mobilność spada nawet o 10 proc, a w gorące popołudnia - o 20 proc. Ekstremalne upały najbardziej ograniczają mobilność osób starszych, bez istotnych różnic między płciami.
Efekt społeczno-ekonomiczny
Autorzy pracy zauważyli także, że osoby o niższych dochodach rzadziej niż osoby zamożne ograniczają swoją mobilność. Prawdopodobnie wynika to z tego, że nie mogą lub nie chcą one opuszczać pracy lub pracować zdalnie. Ten efekt społeczno-ekonomiczny powoduje zmniejszenie mieszania się klas społecznych w czasie upałów.
Według naukowców inicjatywy, mające na celu instalację większej liczby klimatyzatorów, zapewne pomogą mieszkańcom miast przetrwać upały. Jednak to rozwiązanie nie utrzyma miejskiej dynamiki, ponieważ podczas upałów ludzie coraz częściej pozostają odizolowani w domach. Zdaniem ekspertów zazielenianie i zacienianie centrów miast może pomóc w utrzymaniu ich atrakcyjności i przydatności do życia w miarę ocieplania się klimatu.