Nowy gatunek znaleziono na terenie gór Lefka Ori położonych w zachodniej części Krety w Grecji. Odkrycia dokonali badacze z austriackiego muzeum Tiroler Landesmuseen-Betriebsgesellschaft, Fińskiego Muzeum Historii Naturalnej i muzeum zoologii Zoologische Staatssammlung. Artykuł na temat nowo odkrytego gatunku pojawił się na łamach "Nota Lepidopterologica".
Na cześć papieża Leona XIV
Dla kierownika badań, Petera Huemera z austriackiego muzeum Tiroler Landesmuseen-Betriebsgesellschaft, nadanie nazwy gatunkowi jest czymś więcej niż formalnym aktem naukowym: stanowi również symboliczny apel do głowy Kościoła katolickiego, papieża Leona XIV, o podkreślenie centralnej odpowiedzialności ludzkości za ochronę istot żywych. To tym bardziej trafne, że motyle i ćmy są w chrześcijaństwie postrzegane jako symbole zmartwychwstania, przemiany (metamorfozy) i nieśmiertelnej duszy.
- Stoimy w obliczu globalnego kryzysu bioróżnorodności, a mimo to tylko ułamek gatunków na świecie został naukowo udokumentowany. Skuteczna ochrona bioróżnorodności wymaga najpierw rozpoznania, opisania i nadania nazw gatunkom - powiedział Peter Huemer. Zdaniem uczonych ćma jest prawdopodobnie endemiczna, czyli nie występuje w innych miejscach.
Pyralis papaleonei należy do rodzaju Pyralis z rodziny omacnicowatych (Pyralidae). Rozpiętość skrzydeł ćmy wynosi około dwóch centymetrów, co plasuje ją wśród średniej wielkości przedstawicieli swojej grupy. Fioletowe skrzydła przednie ozdobione są pomarańczowo-złotą plamą i wyraźnymi białymi paskami. Ćmy obserwowano przy sztucznym oświetleniu i wydają się być aktywne głównie w czerwcu.
Jak dotąd niewiele wiadomo na temat biologii i trybu życia nowego gatunku. Odróżniono go od pokrewnych na podstawie klasycznych cech morfologicznych, takich jak wzór skrzydeł, ubarwienie i budowa narządów płciowych, a także na podstawie genów. Analizy molekularne wykazały rozbieżność rzędu około sześciu procent w stosunku do najbliższego krewnego, co jednoznacznie wskazuje, że reprezentuje ona odrębny gatunek.
Nazwy nawiązują do ubarwienia
Motyle i ćmy często otrzymują nazwy ze względu na cechy fizyczne, pochodzenie geograficzne lub na cześć wybitnych osób. W obrębie rodzaju Pyralis można jednak zaobserwować szczególną tradycję. Już w 1775 roku austriaccy przyrodnicy Michael Denis i Ignaz Schiffermueller opisali pierwszy gatunek tej grupy jako Pyralis regalis (królewski), zainspirowany jego efektownym ubarwieniem. Następnie pojawiły się ćmy Pyralis princeps (książęca) i Pyralis cardinalis (kardynalska), których nazwy również nawiązują do ubarwienia. Co roku opisuje się około 700 nowych gatunków ciem, głównie w tropikach. Jednak również w Europie badania podstawowe są dalekie od zakończenia: tylko w Alpach w ostatnich dekadach zidentyfikowano około 200 nieznanych wcześniej gatunków.
Źródło: PAP, Research Gate
Źródło zdjęcia głównego: AdobeStock