Naukowcy: ryzyko cukrzycy i chorób układu krążenia można przewidzieć dziesiątki lat przed zachorowaniem

Autor:
ps
Źródło:
PAP
Światowy dzień cukrzycy
Światowy dzień cukrzycy TVN24
wideo 2/9
Cukrzyca

Dzięki kompleksowemu pomiarowi dużej grupy różnych rodzajów tłuszczów we krwi można przewidzieć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 i chorób układu krążenia na dziesiątki lat przed zachorowaniem - twierdzą naukowcy z Niemiec. Zdaniem autorów badania może to być podstawą do zalecania zmian diety i stylu życia danej osobie, na długo przed rozwinięciem się choroby. Eksperyment trwał od 1991 do 2015 roku i wzięły w nim udział ponad cztery tysiące osób.

Obecnie ocena ryzyka cukrzycy typu 2 i chorób układu krążenia opiera się w dużej mierze na historii pacjenta, jego bieżących zachowaniach ryzykownych, a także na stężeniu i wzajemnej proporcji dwóch ważnych lipidów we krwi: cholesterolu o wysokiej gęstości (HDL) i cholesterolu o niskiej gęstości (LDL). Jednak należy pamiętać, że nasza krew zawiera ponad sto innych rodzajów lipidów, które, jak się uważa, odzwierciedlają przynajmniej częściowo aspekty metabolizmu i homeostazy w całym ciele.

Aby ocenić, czy bardziej kompleksowy pomiar stężenia lipidów we krwi mógłby zwiększyć dokładność przewidywania ryzyka rozwoju poważnych chorób, zespół badawczy profesora Chrisa Laubera z firmy biotechnologicznej Lipotype w Dreźnie przez lata analizował dane zdrowotne oraz próbki krwi ponad czterech tysięcy zdrowych mieszkańców Szwecji w średnim wieku. Eksperyment rozpoczął się w 1991 roku i trwał do roku 2015.

Na podstawie próbek krwi naukowcy oceniali stężenia 184 różnych lipidów za pomocą wysoko przepustowej ilościowej spektrometrii mas. W okresie obserwacji u blisko 14 proc. uczestników rozwinęła się cukrzyca, a u 22 proc. choroba układu sercowo-naczyniowego.

Aby opracować profil ryzyka oparty na lipidach, autorzy prowadzili powtarzające się rundy testowania danych, wykorzystując do nich zawsze 2/3 losowo wybranych danych, a następnie sprawdzając, czy model dokładnie przewiduje ryzyko w pozostałej 1/3. Po ostatecznym opracowaniu modelu uczestników badania podzielono na sześć grup na podstawie ich profilu lipidomicznego.

Wyniki analizy

Okazało się, że w porównaniu do grup średnich w grupie o najgorszym profilu lipidomicznym ryzyko rozwoju cukrzycy było o 168 proc. większe, a ryzyko rozwoju choroby krążenia o 84 proc. większe.

Z kolei w grupie osób z najkorzystniejszym profilem lipidomicznym ryzyko rozwoju analizowanych chorób było znacząco zmniejszone (także w porównaniu do grup średnich). Ryzyko to nie zależało od genetycznych czynników ryzyka i od liczby lat do wystąpienia choroby.

CukrzycaMaria Samczuk, Adam Ziemienowicz/PAP

Naukowcy: ryzyko obu chorób można przewidzieć dziesiątki lat wcześniej

Autorzy badania podkreślają, że otrzymane przez nich wyniki wiążą się z kilkoma ważnymi implikacjami. Po pierwsze - wykazano, że na poziomie indywidualnym da się zdefiniować ryzyko obu chorób na dziesięciolecia przed ich wystąpieniem. Jak wskazują "być może na tyle wcześnie, że da się im całkowicie zapobiec". Po drugie - identyfikując te lipidy, które najbardziej przyczyniają się do zwiększenia ryzyka obu chorób, możliwe jest zidentyfikowanie nowych kandydatów na leki.

- Wykazaliśmy, że ryzyko lipidomiczne, które możemy oszacować przy użyciu jednej, taniej i prostej metody spektrometrii masowej, poszerza tradycyjną ocenę ryzyka opartą na teście klinicznym - tłumaczy prof. Lauber. - A każdy krok w kierunku wzmocnienia profilaktyki chorób to wielki przełom - dodaje.

Wyniki badania opublikowano na początku marca w czasopiśmie "PLOS Biology"

Autor:ps

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości