Strzyżaki sarnie (Lipoptena cervi) czasami nazywane są "latającymi kleszczami". Wielu z nas zna te niewielkie, latające owady z wypraw do lasu - chociaż ludzie nie są ich żywicielami, zdarza się, że ich gryzą. Takie ugryzienie jest bolesne i może wywołać reakcję alergiczną. Strzyżaki preferują jednak duże ssaki kopytne, w tym sarny i jelenie - chowają się w ich futrze i żywią się krwią.
Niepotrzebny wydatek energetyczny
Znalezienie odpowiedniego żywiciela kompletnie zmienia zachowanie strzyżaków. Owady odrzucają skrzydła i zamiast latać, pełzają. Badania opublikowane na łamach czasopisma "Journal of Experimental Biology" pokazują, że zmiany zachodzą także w ich zmysłach. Badacze z Uniwersytetu w Aberystwyth i Uniwersytetu we Florencji obserwowali strzyżaki w różnych stadiach życia, a następnie przyjrzeli się aktywności poszczególnych genów.
Jak się okazało, po zrzuceniu skrzydeł geny odpowiedzialne za wytwarzanie białek niezbędnych do widzenia stały się mniej aktywne. Chociaż zwierzęta nie traciły wzroku całkowicie, prawdopodobnie były mniej wrażliwe na bodźce wizualne i widziały gorzej niż przedtem. Roger Santer z Uniwersytetu w Aberystwyth, główny autor badania, wyjaśnił, że owady mogą poświęcać wzrok, aby oszczędzać energię na inne cele.
- Wzrok odgrywa kluczową rolę w zachowaniu, ale pochłania również dużo energii. Ewolucja faworyzuje zmysły, które są dostosowane do stylu życia zwierzęcia - przekazał. Jak dodał, dzięki utracie owady mogą wykorzystać nadwyżkę energii na trawienie i rozmnażanie.
Radykalna zmiana stylu życia
Badanie dostarcza nowych informacji na temat tego, w jaki sposób organizmy pasożytnicze dostosowują swoje zmysły, gdy ich styl życia ulega radykalnej zmianie. Naukowcy przekazali, że lepsze zrozumienie tego, w jaki sposób gryzące owady wykorzystują swoje zmysły, może pomóc w udoskonaleniu strategii monitorowania i zwalczania tych organizmów. Jest to szczególnie ważne w przypadku gatunków roznoszących groźne dla człowieka patogeny, na przykład afrykańskich much tse-tse.