241 dni, czyli prawie osiem miesięcy - tyle trwała misja naukowa na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) astronauty NASA Chrisa Williamsa. W niedzielę razem z towarzyszącymi mu kosmonautami Roskosmosu Siergiejem Kud-Swierczkowem i Siergiejem Mikajewem powrócili bezpiecznie na ziemię w okolicach miasta Żezkazgan w Kazachstanie.
27 listopada 2025 roku załoga ta weszła na pokład rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz MS-28 i opuściła Ziemię. Od momentu zadokowania do stacji okrążyli Ziemię 3856 razy, pokonując łącznie ponad 164 tysiąca milionów kilometrów. Dla Williamsa i Mikajewa była to pierwsza misja kosmiczna, a dla Kud-Swierczkowa - druga.
Leczenie nowotworów, pozaziemskie kryształy
Podczas pobytu na pokładzie orbitującego laboratorium ISS Williams wspierał szeroki zakres badań naukowych oraz technologicznych. Razem z astronautką Sophie Adenot z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) pracowali nad materiałami inspirowanymi strukturą DNA, które mogłyby przyczynić się do rozwoju nowych metod leczenia nowotworów. Celem tych badań było umożliwienie stosowania ukierunkowanych terapii przeciwnowotworowych, które docierają głęboko do guzów, pozostają w organizmie na dłużej i uwalniają lek w bardziej kontrolowany sposób.
Williams prowadził też badania nad hodowlą kryształów półprzewodnikowych w przestrzeni kosmicznej. W mikrograwitacji naukowcy mogą wyhodować więcej kryształów o pożądanych rozmiarach niż jest to możliwe na Ziemi. Dotychczasowe badania wskazują, że te wyhodowane w przestrzeni kosmicznej mogą zapewnić wyższą wydajność i przyczynić się do rozwoju takich technologii, jak komputery o wysokiej wydajności, sztuczna inteligencja i urządzenia medyczne.
Badań było znacznie więcej
Zakres jego działalności na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej obejmował też między innymi badania próbek medycznych przechowywanych w temperaturach poniżej zera, odbiór ładunków dostarczanych z Ziemi czy testowanie wykorzystania promieniowania ultrafioletowego w celu zapobiegania tworzeniu się kolonii mikroorganizmów. Pracował też nad sprzętem, który ma wspierać opracowywanie nowych metod leczenia poprzez badanie wzrostu kryształów białkowych przeznaczonych do zastosowań farmaceutycznych
Williams wykonał również dwa spacery kosmiczne w celu przygotowania modernizacji systemu zasilania stacji kosmicznej oraz wymiany uszkodzonego przegubu na ramieniu robotycznym Canadarm2. NASA podkreśliła, że praca załogi na stacji nieustannie przyczynia się do poprawy jakości życia na Ziemi oraz przygotowuje grunt pod przyszłe misje załogowe na Księżyc i Marsa.