Najnowsze

Pyły atmosferyczne mogą powodować zwapnienie płuc

Najnowsze

Przyczyny zanieczyszczonego powietrza w Polsce
Przyczyny zanieczyszczonego powietrza w Polscetvn24
wideo 2/30

Drobinki pyłu atmosferycznego, między innymi tlenki uranu czy siarczki metali, mogą powodować zwapnienie płuc - wynika z badań naukowców z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Badacze z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach sugerują, że proces zwapnienia płuc postępuje wraz z wiekiem na skutek gromadzenia się w płucach pyłów atmosferycznych wdychanych przez całe życie. Badania prowadził zespół mineralogów z Instytutu Nauk o Ziemi pod kierownictwem profesora Janusza Janeczka.

- Od lat wraz z profesor Mariolą Jabłońską, a także studentami i doktorantami, zajmujemy się badaniem pyłów atmosferycznych, głównie w regionie Śląska i Zagłębia, gdzie mamy epicentrum zapylenia powietrza atmosferycznego. Postanowiliśmy następnie zbadać, czy te składniki mineralne pyłów, które nas otaczają i które wdychamy, znajdziemy również w płucach - tłumaczył prof. Janusz Janeczek. Artykuł został opublikowany na łamach czasopisma "Minerals".

Rola fosforanów wapnia w zwapnieniu płuc

Naukowcy przebadali tkanki płucne 12 osób w różnym wieku, które mieszkały w tym regionie, zmarły z powodu niezwiązanego z chorobami płuc i nie były zawodowo narażone na kontakt z pyłami.

- Zastosowaliśmy metodę transmisyjnej i skaningowej mikroskopii elektronowej. To pionierskie badania, jeśli chodzi o tak zwaną populację generalną. Nasz artykuł jest ósmy na ten temat w literaturze światowej - dodał profesor Janeczek. - Nasz zespół po raz pierwszy stwierdził, że cząstki pyłów atmosferycznych osiadłe w dolnym płacie płuc powodują ich lokalne zwapnienie. W ten sposób organizm stara się odizolować nierozpuszczalne drobiny pyłów od otaczających je tkanek, okalając je wapiennym płaszczem - tłumaczył profesor.

Dodał, że te zwapnienia zbudowane są z węglanów wapnia oraz wapnia i magnezu (amorficzny węglan wapnia oraz minerały: kalcyt i magnezowy kalcyt). - Jest to zaskakująca obserwacja, ponieważ w literaturze medycznej podkreśla się dominującą rolę fosforanów wapnia w zwapnieniu płuc - wyjaśnił.

Wśród cząstek pyłów atmosferycznych powodujących zwapnienie tkanek płucnych śląscy mineralodzy zaobserwowali tlenki uranu, siarczki metali i szereg minerałów pospolitych w powietrzu tego regionu takich jak kwarc, kuleczki szkliwa czy nawet cząstki złota. - Co więcej, twierdzimy, że rzeczywista liczba wdychanych cząstek pyłu może być znacznie większa, niż zaobserwowano, z powodu maskującego efektu powłok węglanowych - wskazał prof. Janeczek.

Badacze sugerują, że obserwowane u osób starszych zwiększone zwapnienie płuc spowodowane jest nie tylko przyczynami fizjologicznymi, ale także pyłowym zanieczyszczeniem powietrza, ponieważ wraz z wiekiem wzrasta ilość cząstek pyłów atmosferycznych zgromadzonych w płucach, a wraz z nimi zwiększa się stopień zwapnienia tkanek płuc. - Czy to przekłada się na nasze zdrowie? Nie potrafię odpowiedzieć. Ale zastanawia sam fakt, że mamy dodatkowy czynnik powodujący wzrost ilości węglanu wapnia w płucach. Zwapnienie płuc nie jest dla nas obojętne. Zwapniałe części praktycznie nie uczestniczą już w pracy płuc, więc moim zdaniem ma to znaczenie, przynajmniej dla naszego komfortu zdrowotnego - ocenił prof. Janeczek.

Palenie papierosów a zwapnienie płuc

Ponadto badacze nie znaleźli prostej korelacji między paleniem papierosów a stopnieniem zwapnienia płuc.

- Mieliśmy wprawdzie małą próbę, więc nie chcemy wyciągać za daleko idących wniosków, jednak nasi poprzednicy na świecie uznawali te węglany wapnia za efekt albo zmian czysto fizjologicznych, albo palenia papierosów. A nam się udało stwierdzić, że te cząstki powstają, przynajmniej w dużej części, jako odpowiedź organizmu na cząstki mineralne, które deponowane są w tej dolnej części płuc - wyjaśnił.

Naukowcy planują kontynuować badania, które miałyby wyjaśnić między innymi, dlaczego zaobserwowali tak mało powszechniejszego w literaturze fosforanu wapnia i jaka rolę ogrywa tu magnez. Czekają również na odzew ze strony środowiska medycznego, szczególnie pulmonologów.

- To są badania, które warto kontynuować. Natomiast bez wątpienia jest to jeszcze jeden przyczynek do dyskusji o skutkach zdrowotnych złej jakości powietrza i skutków wynikających z długotrwałego wdychania tych najdrobniejszych pyłów. W jaki sposób zapobiegać nadmiernemu zapyleniu powietrza, którym oddychamy? Odpowiedź jest bardzo prosta, po prostu należy zlikwidować źródła tych pyłów, czyli niską emisję, bo to jest główny problem - podsumował prof. Janeczek.

Autor: anw / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości