Błotniak łąkowy (Circus pygargus) należy do najrzadszych ptaków drapieżnych występujących w Wielkiej Brytanii. Gatunek w 2021 roku trafił na czerwoną listę najbardziej zagrożonych brytyjskich ptaków. W latach 2020-2023 w kraju nie odnotowano żadnej pary lęgowej. Dziś sytuacja zaczyna się jednak zmieniać. Po raz drugi z rzędu błotniaki stepowe z powodzeniem sprowadziły na świat młode, a szczególną rolę w odbudowie brytyjskiej populacji odgrywa jeden samiec oznaczony jako AU.
AU podtrzymuje gatunek
Według organizacji Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), zajmującej się ochroną ptaków, AU od 2018 roku przyczynił się do narodzin co najmniej 16 piskląt. W tym roku wychował sześć młodych z dwiema różnymi samicami, w dwóch oddzielnych gniazdach. Rok wcześniej, po sześciu latach oczekiwania na pojawienie się nowych rodzin błotniaków stepowych w Wielkiej Brytanii, AU spłodził cztery pisklęta z jedną samicą.
- Kiedy w 2016 roku obrączkowaliśmy go jako pisklę w innej części kraju, nie mieliśmy pojęcia, że dziesięć lat później to właśnie on samodzielnie podtrzyma ten gatunek w Wielkiej Brytanii - powiedział Mark Thomas z RSPB. Tegoroczny sukces jest tym bardziej niezwykły, że AU związał się z dwiema samicami i zbudował dwa gniazda znajdujące się w niewielkiej odległości od siebie. Zdaniem RSPB ptak wykorzystał dobre warunki i obfite zapasy pożywienia, aby zbudować dwa gniazda i skutecznie odchować młode.
Błotniaki stepowe każdej wiosny przemierzają drogę z Afryki do Europy, gdzie przystępują do lęgów. Tylko niewielka część tych ptaków dociera jednak do Wielkiej Brytanii. AU pojawił się na swoim terytorium na początku maja. Wkrótce rozpoczął charakterystyczne powietrzne pokazy godowe, znane jako "skydancing". Podczas tych widowiskowych lotów samiec pikuje z dużej wysokości, wykonuje rytmiczne falowania w kształcie litery U, pętle i gwałtowne obroty. Wszystkim manewrom towarzyszą charakterystyczne odgłosy.
Od 30 par do zera
Historia błotniaków stepowych w Wielkiej Brytanii pokazuje, jak gwałtownie może zmieniać się liczebność dzikiej populacji. Według British Trust for Ornithology (BTO) liczba par lęgowych osiągnęła szczyt w połowie lat 50. XX wieku, gdy w kraju żyło około 30 par. W 1974 roku populacja lęgowa spadła do zera.
W kolejnych dekadach gatunek zaczął stopniowo powracać. Pod koniec pierwszej dekady XXI wieku odnotowywano już około 13 par lęgowych. Później sytuacja ponownie się pogorszyła, a na początku lat 20. XXI wieku przez kilka lat nie obserwowano żadnych par przystępujących do lęgów. Dlatego narodziny kolejnych młodych są dla przyrodników szczególnie ważnym sygnałem.
Lokalizacja gniazd pozostaje tajemnicą
RSPB oraz współpracujący z organizacją rolnicy i obserwatorzy ptaków starają się zapewnić ptakom jak najlepsze warunki do rozmnażania. Jednym z najważniejszych elementów ochrony jest utrzymywanie miejsc lęgowych w tajemnicy. Błotniaki stepowe są bowiem wrażliwe na niepokojenie. Przyrodnicy nie wykluczają również, że ptaki mogą w przyszłości wracać do tych samych miejsc.
Oba tegoroczne gniazda znajdują się na terenach prywatnych. Jedno z nich powstało na polu jęczmienia, którego część rolnik pozostawił jako siedlisko dla dzikiej przyrody. Drugie znajdowało się jakieś półtora kilometra dalej.