Przyznając nagrodę byłej sędzi Międzynarodowego Trybunału Karnego, Norweski Komitet Noblowski docenił sposób jej działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego. Podkreślił również jej wkład w ściganie sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa. W piątek, kilka godzin po ogłoszeniu nagrody dla Pillay, amerykańska administracja ogłosiła sankcje na cały MTK, obejmując restrykcjami jego majątek i transakcje finansowe.
Donald Trump, który uważa, że jak nikt inny zasługuje na Pokojową Nagrodę Nobla, również w piątek skomentował, że "nie zapomni" Norwegii tegorocznej decyzji. We wpisie na Truth Social Trump stwierdził: "Zakończyłem osiem wojen, jestem bliski doprowadzenia do końca dwóch kolejnych". Wspomniał też o uwolnieniu izraelskich zakładników, zwycięstwie w wojnie w Wenezueli i schwytaniu przywódcy tego kraju. "A mimo tego wszystkiego ani ja, ani Stany Zjednoczone nie otrzymaliśmy Pokojowej Nagrody Nobla. WOW!" - dodał.
Pillay odpowiada administracji Trumpa
Navanethem "Navi" Pillay w wywiadzie udzielonym agencji Associated Press w poniedziałek skrytykowała administrację Trumpa za nałożenie sankcji na Międzynarodowy Trybunał Karny, nazywając te działania "szkodliwymi i okrutnymi". - Na przywódcach państw spoczywa szczególna odpowiedzialność za jasne określenie zasad: należy przestrzegać prawa, w tym prawa międzynarodowego - podkreśliła noblistka.
Pillay potępiła sankcje USA także podczas spotkania w Centrum Pokoju im. Alfreda Nobla w Oslo, w którym wzięła udział w sobotę za pośrednictwem połączenia wideo z Norymbergii. Była sędzia MTK ostrzegła, że pracownicy międzynarodowych sądów obawiają się o swoją przyszłość.
- Setki pracowników czują się zagrożone. Niektórzy pracownicy ze Stanów Zjednoczonych odeszli z pracy. Najważniejsze jest jednak to, że jedno państwo nałożyło sankcje na sędziów wyłącznie z powodu wydawanych przez nich orzeczeń. To niesłychane i niedopuszczalne - podkreśliła laureatka.
Sankcje USA na MTK
O nałożeniu nowych sankcji na MTK poinformował sekretarz stanu USA Marco Rubio w piątek, wkrótce po przyznaniu Pokojowej Nagrody Nobla Navi Pillay. Tego samego dnia Trump nazwał członków Komitetu Noblowskiego "wrogami cywilizacji". Według amerykańskich władz Międzynarodowy Trybunał Karny próbował bezprawnie i niesprawiedliwie ścigać Amerykanów i Izraelczyków pod zarzutami zbrodni wojennych.
MTK zdecydowanie odrzucił oskarżenia, na podstawie których wprowadzono sankcje. "Jest to próba utrudnienia wymierzania sprawiedliwości i uniemożliwienia Trybunałowi wykonywania zadań, do których został powołany. To atak na praworządność i same fundamenty międzynarodowego porządku prawnego" - oświadczył MTK.
Również Izraelski MSZ w piątek zarzucił laureatce szerzenie antysemickich kłamstw i demonizowanie Izraela, komentując we wpisie w mediach społecznościowych, że nagrodę dla niej "z pewnością oklaskuje z piekieł Joseph Goebbels".
Szef norweskiego MSZ Espen Barth Eide wyraził "głęboki niepokój" z powodu amerykańskich sankcji na MTK w oficjalnym oświadczeniu. "To niepokojąca eskalacja, która może poważnie utrudnić działalność Trybunału" - ocenił.
Przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Joergen Watne Frydnes w trakcie sobotniej konferencji odniósł się do ostrych reakcji Izraela i USA po decyzji o przyznaniu nagrody. - Musimy być gotowi na zdecydowaną krytykę kierowaną pod naszym adresem. Kiedy jednak przyznajemy taką nagrodę i podtrzymujemy przesłanie, które za nią stoi, wykonujemy swoją pracę - powiedział.
Redagowała AZ