Szwedzki rząd chce obniżyć wiek odpowiedzialności karnej do 13. roku życia. - Mamy sytuację kryzysową - powiedział w kwietniu minister sprawiedliwości Gunnar Strommer. - W zeszłym roku 52 dzieci poniżej 15. roku życia stanęło przed sądem jako podejrzani o zabójstwo lub usiłowanie zabójstwa. Nie mówimy więc o kradzieży ani nawet o napaści czy rabunku. Mówimy o zabójstwie - stwierdził.
W ciągu ostatniej dekady w Szwecji wzrosła liczby strzelanin i zamachów bombowych powiązanych z gangami, a "dziesiątki z nich" - jak pisze Reuters - zostały dokonane przez nieletnich. Gangi trudniące się handlem narkotykami, rozbojami i oszustwami rekrutują bowiem - często w mediach społecznościowych - osoby nawet w wieku 11 lat do przeprowadzania takich akcji.
Statystyki przestępczości nieletnich niechlubnie wyróżniają Szwecję na tle europejskich sąsiadów. Władze stanęły przed pilną koniecznością odpowiedzi na pytanie: co zrobić z dziećmi, które biorą udział w zabójstwach? Dotąd skazani poniżej 15. roku życia trafiali nie do więzień, ale do placówek opieki społecznej.
Naczelnik więzienia o dostosowywaniu więzienia do pobytu 13-latków
Choć głosowanie nad nowelizacją ustawy ma się odbyć 15 czerwca, zakłady karne są już dostosowywane pod kątem osób od 13. roku życia, które potencjalnie mogłyby tam trafić już na początku sierpnia.
- Będą tu dorastać - mówi Reutersowi Gabriel Wessman, naczelnik więzienia Rosersberg niedaleko Sztokholmu. Opowiada, że najmłodsi osadzeni w ciągu dnia będą mieli lekcje, do ich dyspozycji będzie telewizja, gry wideo, sala do koszykówki i siłownia. Wessman zastanawia się, czy w salach nie powinny znaleźć się maskotki. Zauważa, że w tym wieku - z dala od rodziców - młodzi ludzie będą szukali ukojenia. - W świecie zewnętrznym nie jest niczym niezwykłym, że chłopcy w tym wieku mają pluszowe zabawki - uważa.
Nowe przepisy mają wielu krytyków
Do tej pory nieletni, którzy popełnili najcięższe przestępstwa, trafiali w Szwecji do tzw. zamkniętych młodzieżowych ośrodków opieki. Według prawicowego rządu ten oparty na resocjalizacji system poniósł porażkę - podaje Reuters. Statystyki wskazują, że ośmiu na dziesięciu nieletnich członków gangu, którzy przebywali w takich ośrodkach, w dorosłym wieku trafia do więzienia.
Nowe przepisy mają wielu krytyków. - Trzynastolatek to dziecko. Takie, które nie jest nawet wystarczająco dorosłe, aby legalnie kupować napoje energetyczne - mówi rzeczniczka opozycyjnej Partii Centrum Wilma Roth. Wskazuje, że nastolatkowie w tym wieku powinni zostać objęci "opieką i leczeniem, a nie trafiać do więzienia".
Szwedzka Rada ds. Prawa Dziecka oceniła, że propozycja jest sprzeczna z Konwencją o prawach dziecka. Prokuratura Generalna Szwecji skrytykowała pomysł nowelizacji ustawy i obniżenie odpowiedzialności karnej. Państwowe organy ścigania i władze więzienne również wyraziły zaniepokojenie.