Wołodymyr Zełenski przedstawił nową wersję planu pokojowego w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie. Prezydent Ukrainy powiedział również, co musi się stać, aby porozumienie weszło w życie.

Wołodymyr Zełenski we wtorek rozmawiał z dziennikarzami o nowym kształcie porozumienia pokojowego dotyczącego zakończenia wojny w Ukrainie, ale wypowiedzi ze spotkania zostały opublikowane dopiero w środę. Jak podał portal Kyiv Independent, pierwotny 28-punktowy plan opracowany przez stronę amerykańską został skrócony do 20 punktów.

"Oczekuje się, że Stany Zjednoczone przekażą Moskwie 20-punktowy projekt 24 grudnia. Jeśli zostanie zatwierdzony, dokument końcowy musi zostać podpisany przez przywódców Ukrainy, Stanów Zjednoczonych, Europy i Rosji. Nie ustalono jeszcze, kto podpisze potencjalne porozumienie ze strony europejskiej" - czytamy.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:

Szykuje się kolejna runda rozmów Rosjan z Amerykanami

Zełenski o referendum i wyborach

Jak zaznaczył portal, aby porozumienie weszło w życie musi zostać ratyfikowane przez ukraiński parlament lub zdobyć poparcie narodu w referendum. - Ukraina może zdecydować się na przeprowadzenie wyborów równocześnie z referendum - poinformował Zełenski.

- Możemy zdecydować się na referendum nad pełnym porozumieniem, które usankcjonuje zakończenie wojny, ponieważ ludzie mogą wybrać: czy takie zakończenie nam odpowiada, czy nie (...). Na jego przeprowadzenie potrzeba co najmniej 60 dni. Potrzebujemy też realnego zawieszenia broni na okres 60 dni. W przeciwnym razie nie będziemy w stanie (tego referendum - przyp. red.) przeprowadzić - przekazał.

Zełenski mówił również o szczegółach planu. - Linia rozmieszczenia wojsk w dniu zawarcia porozumienia jest de facto uznana za linię kontaktową. Grupa robocza spotka się, aby ustalić rozmieszczenie sił niezbędnych do zakończenia konfliktu, a także określić parametry przyszłych specjalnych stref ekonomicznych - zapowiedział.

Ukraiński prezydent dodał, że jeszcze w środę oczekuje odpowiedzi Moskwy na nowe propozycje.

20 punktów planu pokojowego

Kyiv Independent opublikował pełną treść nowego amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy, liczącego 20 punktów. Szczegóły tego planu przedstawił dzień wcześniej ukraiński prezydent Zełenski w trakcie spotkania z dziennikarzami.

Sygnatariusze potwierdzają, że Ukraina jest suwerennym państwem.
Dokument stanowi pełne i niepodważalne porozumienie o nieagresji między Rosją a Ukrainą. Utworzony zostanie mechanizm monitorowania linii konfliktu z wykorzystaniem bezzałogowych systemów nadzoru satelitarnego, zapewniający wczesne wykrywanie naruszeń.
Ukraina otrzyma gwarancje bezpieczeństwa.
Liczebność Sił Zbrojnych Ukrainy w czasie pokoju pozostanie na poziomie 800 tysięcy żołnierzy.
Stany Zjednoczone, NATO i europejskie państwa-sygnatariusze udzielą Ukrainie gwarancji "podobnych do artykułu 5". Obowiązują następujące zasady: A) Jeśli Rosja zaatakuje Ukrainę, zostanie podjęta skoordynowana reakcja militarna i przywrócone zostaną wszystkie globalne sankcje wobec Rosji. B) Jeśli Ukraina zaatakuje Rosję lub otworzy ogień na terytorium Rosji bez prowokacji, gwarancje bezpieczeństwa zostaną uznane za nieważne. Jeśli Rosja otworzy ogień wobec Ukrainy, gwarancje bezpieczeństwa wejdą w życie. C) Stany Zjednoczone otrzymają rekompensatę za udzielenie gwarancji bezpieczeństwa (ten zapis został usunięty). D) Podpisane wcześniej dwustronne umowy bezpieczeństwa między Ukrainą a około 30 krajami pozostaną w mocy.
Rosja sformalizuje swoje stanowisko o nieagresji wobec Europy i Ukrainy we wszystkich niezbędnych ustawach i dokumentach. Ratyfikuje je rosyjska Duma Państwowa (niższa izba parlamentu - przyp. red.).
Ukraina stanie się członkiem UE w jasno określonym terminie i otrzyma krótkoterminowy preferencyjny dostęp do rynku europejskiego (w przywołanej przez Kyiv Independent wypowiedzi Zełenski zasugerował, że może to być rok 2027 lub 2028 - przyp. red.).
Ukraina otrzyma globalny pakiet rozwojowy, szczegółowo opisany w odrębnej umowie, obejmujący różne obszary gospodarcze: A) Utworzony zostanie fundusz rozwojowy przeznaczony na inwestycje w szybko rozwijające się branże, w tym technologie, centra danych i sztuczną inteligencję. B) Stany Zjednoczone i amerykańskie przedsiębiorstwa będą współpracować z Ukrainą w celu wspólnego inwestowania w odbudowę, modernizację i eksploatację ukraińskiej infrastruktury gazowej, w tym rurociągów i magazynów. C) Podjęte zostaną wspólne wysiłki na rzecz odbudowy obszarów zniszczonych podczas wojny, skoncentrowane na odbudowie i modernizacji miast i dzielnic mieszkaniowych. D) Priorytetem będzie rozwój infrastruktury. E) Rozszerzona zostanie eksploatacja minerałów i zasobów naturalnych. F) Bank Światowy zapewni specjalny pakiet finansowy w celu wsparcia przyspieszenia tych działań. G) Utworzona zostanie grupa robocza wysokiego szczebla, co obejmie powołanie czołowego światowego eksperta finansowego jako administratora do spraw dobrobytu, aby nadzorował realizację strategicznego planu odbudowy i przyszłego dobrobytu.
Utworzonych zostanie kilka funduszy zajmujących się odbudową ukraińskiej gospodarki, odbudową zniszczonych obszarów i regionów oraz kwestiami humanitarnymi. Celem jest zebranie 800 miliardów dolarów, czyli szacunkowego kosztu zniszczeń spowodowanych przez wojnę Rosji.
Ukraina przyspieszy proces negocjacji umowy o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi.
Ukraina potwierdza swoje zobowiązanie do pozostania państwem nieposiadającym broni jądrowej, zgodnie z Traktatem o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.
Kontrola nad Zaporoską Elektrownią Atomową i przywrócenie działania elektrowni wodnej w Kachowce. Waszyngton proponuje, aby Zaporoska Elektrownia Atomowa była wspólnie zarządzana przez Ukrainę, Rosję i USA, przy czym każdy kraj kontrolowałby 33 procent, a USA pełniłyby rolę głównego nadzorcy elektrowni. Ukraina sprzeciwia się kontroli Rosji nad elektrownią. Kijów proponuje, aby elektrownia była zarządzana przez spółkę joint venture złożoną z USA i Ukrainy, gdzie 50 procent wytworzonej energii elektrycznej trafi na terytoria kontrolowane przez Ukrainę, a USA będą decydować o dystrybucji pozostałych 50 procent.
Ukraina i Rosja wprowadzą programy nauczania promujące zrozumienie i tolerancję dla różnych kultur oraz zwalczające rasizm i uprzedzenia. Ukraina przyjmie przepisy UE dotyczące tolerancji religijnej i ochrony mniejszości językowej.
W obwodach donieckim, ługańskim, zaporoskim i chersońskim linia pozycji wojskowych w dniu podpisania porozumienia zostanie uznana za faktyczną linię frontu. A) Aby określić ruchy wojsk niezbędne do zakończenia wojny i utworzenia potencjalnych "wolnych stref gospodarczych", Rosja wycofa swoje wojska z tych obszarów (Zełenski wyjaśnił, że "potencjalne wolne strefy gospodarcze" mogłyby być kompromisem w żądaniach terytorialnych obu stron - przyp. red.). B) Aby porozumienie mogło wejść w życie, Rosja musi wycofać swoje wojska z okupowanych części obwodów dniepropietrowskiego, mikołajowskiego, sumskiego i charkowskiego. C) Siły międzynarodowe zostaną rozmieszczone wzdłuż linii frontu w celu monitorowania realizacji porozumienia. D) Strony zgadzają się przestrzegać zasad i zobowiązań nałożonych przez konwencje genewskie z 1949 roku i protokoły dodatkowe do nich, w tym powszechnych praw człowieka.
Rosja i Ukraina zobowiązują się do powstrzymania się od użycia siły w celu zmiany ustaleń terytorialnych i będą rozwiązywać wszelkie spory drogą dyplomatyczną.
Rosja nie będzie utrudniać Ukrainie korzystania z rzeki Dniepr i Morza Czarnego do celów handlowych. Oddzielna umowa morska zapewni swobodę żeglugi i transportu, a okupowana przez Rosję Mierzeja Kinburnska zostanie zdemilitaryzowana.
Utworzenie komitetu humanitarnego, który zapewni między innymi: wymianę więźniów na zasadzie "wszyscy za wszystkich" oraz uwolnienie zatrzymanych cywilów, w tym dzieci i więźniów politycznych.
Ukraina musi przeprowadzić wybory prezydenckie najszybciej, jak to możliwe po podpisaniu porozumienia.
Porozumienie będzie prawnie wiążące. Jego realizacja będzie monitorowana przez Radę Pokoju, której przewodniczy prezydent USA Donald Trump. W procesie tym wezmą udział Ukraina, Europa, NATO, Rosja i Stany Zjednoczone. Naruszenia będą skutkowały sankcjami.
Zawieszenie broni wejdzie w życie natychmiast po wyrażeniu zgody na porozumienie przez wszystkie strony.