- W sobotę siły specjalne USA przeprowadziły operację pojmania wenezuelskiego przywódcy Nicolasa Maduro i jego żony.
- Dyktator prawdopodobnie w poniedziałek stanie przed amerykańskim sądem i formalnie usłyszy zarzuty o narkoterroryzm.
- Według NYT administracja Trumpa już kilka tygodni temu podjęła decyzję, kto przejmie władzę w Wenezueli.
Prezydent USA Donald Trump ogłosił w sobotę na konferencji prasowej, że Stany Zjednoczone będą rządzić Wenezuelą do czasu "bezpiecznej, właściwej i rozsądnej transformacji". Nie sprecyzował, kto konkretnie ma to robić, ale zasugerował, że dotychczasowa wiceprezydent Delcy Rodriguez zgodziła się pójść na współpracę z USA.
"New York Times" ujawnił kulisy podjęcia tej decyzji. Według dziennika następczyni Maduro została wybrana przez amerykańskich urzędników już kilka tygodni wcześniej. Wiceprezydent Delcy Rodriguez zaimponowała administracji Trumpa sposobem, w jaki zarządza kluczowym dla Wenezueli przemysłem naftowym - wskazuje NYT.
Dlaczego wybór padł na Rodriguez?
Urzędnicy biorący udział w dyskusjach ujawnili, że dali się przekonać, iż Rodriguez "będzie chronić i wspierać przyszłe amerykańskie inwestycje energetyczne" w Wenezueli. - Od dłuższego czasu obserwuję jej karierę, więc mam pewne pojęcie o tym, kim ona jest i co ją interesuje – powiedział wysoki rangą urzędnik amerykański, cytowany przez gazetę.
- Nie twierdzę, że jest ona trwałym rozwiązaniem problemów kraju, ale z pewnością uważamy, że możemy z nią współpracować na znacznie bardziej profesjonalnym poziomie niż z nim (Maduro) - dodał.
Przedstawiciele USA zastrzegają sobie też prawo do kolejnych działań militarnych, jeśli Rodriguez nie będzie szanować interesów USA - ostrzega amerykański dziennik.
Jednocześnie zdaniem rozmówców NYT ten wybór "był łatwy". Trump nigdy nie przepadał za wenezuelską liderką opozycji, Marią Coriną Machado, która zorganizowała zwycięską kampanię prezydencką w 2024 roku, za co otrzymała w tym roku Pokojową Nagrodę Nobla - zauważył dziennik. Opozycjonistka w ostatnich miesiącach robiła wiele, by go zadowolić, nazywając go "obrońcą wolności", popierając jego argumenty na temat oszustw wyborczych w Stanach Zjednoczonych, a nawet dedykując mu swoją Pokojową Nagrodę Nobla.
Wenezuelska opozycja podkreśla, że wybory prezydenckie w 2024 roku zostały sfałszowane a ich rzeczywistą zwycięzcą jest Edmundo Gonzalez. Machado podkreśliła w swoim sobotnim oświadczeniu, że to on powinien objąć władzę w kraju.
"To przekonało administrację Trumpa, że Maduro z nich kpi"
Źródła amerykańskiego dziennika zwracają uwagę na jeszcze jeden szczegół. Według kilku Amerykanów i Wenezuelczyków biorących udział w rozmowach pod koniec grudnia, Maduro miał odrzucić ultimatum Trumpa, nakazujące mu opuszczenie urzędu i udanie się na wygnanie do Turcji.
Na początku grudnia agencja Reuters informowała też, że Trump dał Maduro siedem dni na ucieczkę z kraju wraz z rodziną, odmawiając amnestii dla niego i jego otoczenia. Według źródeł agencji prasowej, Maduro miał powiedzieć Trumpowi, że jest gotów opuścić Wenezuelę pod warunkiem zagwarantowania mu amnestii, zniesienia sankcji i zakończenia postępowania w Międzynarodowym Trybunale Karnym przeciwko niemu.
Wenezuelski lider miał też zażądać zniesienia sankcji nałożonych na ponad setkę osób z jego rządu oraz zaproponować, by jego zastępczyni Delcy Rodriguez przejęła po nim rządy do czasu przeprowadzenia nowych wyborów.
Regularne publiczne tańce i inne przejawy nonszalancji wenezuelskiego dyktatora miały jednak przekonać część administracji Trumpa, że Maduro z nich kpi. Później Biały Dom podjął decyzję zrealizowania swoich wcześniejszych gróźb militarnych - pisze NYT, powołując się na swoich rozmówców.
Dzień po tym, jak USA zaatakowały wenezuelski port, skąd miały być transportowane narkotyki Maduro wystąpił na jednym z państwowych wydarzeń, gdzie w charakterystyczny dla siebie sposób tańczył.
Co Rodriguez mówi o ujęciu Maduro?
Wiceprezydent oficjalnie potępia amerykańską operację. - Żądamy natychmiastowego uwolnienia prezydenta Nicolasa Maduro i jego żony Cilii Flores. Nicolas Maduro jest jedynym prezydentem Wenezueli - powiedziała podczas posiedzenia Rady Obrony Narodowej transmitowanego przez telewizję VTV.
W ocenie jednego z rozmówców NYT jest za wcześnie, aby wyciągać wnioski na temat jej podejścia. Część urzędników ma nadzieję też, że administracja zaprzestanie zatrzymywania wenezuelskich tankowców i wyda więcej zezwoleń na działalność w Wenezueli amerykańskim firmom, aby ożywić gospodarkę i dać Rodriguez "szansę na sukces polityczny".
Kim jest Delcy Rodriguez?
56-letnia Rodriguez obejmuje stanowisko tymczasowego przywódcy Wenezueli, mając pewne doświadczenie w rozwiązywaniu problemów gospodarczych.
"New York Times" przypomina, że wiceprezydent jest córką marksistowskiego działacza, który zasłynął porwaniem amerykańskiego biznesmena. Rodriguez częściowo zdobywała wykształcenie we Francji, gdzie wyspecjalizowała się w prawie pracy. W przeszłości zajmowała mniej eksponowane stanowiska w rządach Maduro i Hugo Chaveza (były prezydent Wenezueli). Awans miał umożliwić jej starszy brat Jorge Rodriguez, który został głównym strategiem politycznym Maduro.
Rodriguez udało się ustabilizować wenezuelską gospodarkę po latach kryzysu i powoli, ale systematycznie zwiększać wydobycie ropy naftowej w kraju pomimo zaostrzających się sankcji USA. To osiągnięcie zyskało jej chłodny szacunek nawet niektórych amerykańskich urzędników - podkreśla NYT.
Autorka/Autor: os/kg
Źródło: NYT
Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA/MIGUEL GUTIERREZ