W sobotę prezydent Trump zapowiedział, że od 1 lutego nałoży 10-procentowe cła na osiem państw europejskich - Danię, Norwegię, Szwecję, Francję, Niemcy, Holandię, Finlandię i Wielką Brytanię - za ich postawę wobec jego roszczeń do Grenlandii. Państwa te wysłały na Grenlandię małe grupy żołnierzy, którzy mają wziąć udział w kierowanych przez Danię ćwiczeniach "Arctic Endurance".
Zapowiedziane przez Trumpa cła mają w czerwcu wzrosnąć do 25 procent i obowiązywać, dopóki USA nie zawrą umowy w sprawie zakupu wyspy będącej autonomicznym terytorium Danii.
Costa: będziemy bronić prawa międzynarodowego
Antonio Costa, szef Rady Europejskiej poinformował, że koordynuje wspólną odpowiedź państw członkowskich Unii Europejskiej w tej sprawie, podkreślając, że Unia będzie bronić prawa międzynarodowego, zwłaszcza jeśli dotyczy ono terytorium państw Wspólnoty.
- Jeśli Rosja zaatakuje Ukrainę, musimy stanąć w obronie integralności terytorialnej, suwerenności i prawa międzynarodowego na Ukrainie. Jeśli prawa człowieka są łamane w Wenezueli, musimy stanąć w obronie praw człowieka w Wenezueli. Jeśli chcemy dobrobytu, musimy otwierać rynki, a nie je zamykać. Musimy tworzyć strefy integracji gospodarczej, a nie podnosić cła - powiedział. Costa dodał, że obecnie potrzebne są nie konflikt a pokój, nie rywalizacja między krajami a współpraca. - Najważniejsze jest, aby zawsze bronić prawa międzynarodowego, niezależnie od tego, gdzie ono obowiązuje - ocenił.
Kallas: Chiny i Rosja muszą się świetnie bawić
Groźby Trumpa komentowała też szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas. "Chiny i Rosja muszą się świetnie bawić. To one czerpią korzyści z podziałów między sojusznikami" - napisała.
Polityczka dodała, że jeśli bezpieczeństwo Grenlandii jest zagrożone, to ta kwestia powinna zostać rozwiązana w ramach NATO. Oceniła, że cła mogą doprowadzić do zubożenia Europy i Stanów Zjednoczonych, a także podważają nasz wspólny dobrobyt.
"Nie możemy również pozwolić, aby ten spór odwrócił naszą uwagę od podstawowego zadania, jakim jest pomoc w zakończeniu wojny Rosji przeciwko Ukrainie" - napisała Kallas.
Macron: groźby nieakceptowalne
Do sprawy odniósł się też prezydent Francji Emmanuel Macron.
Podkreślił, że Francja jest przywiązana do suwerenności i niepodległości państw. "W związku z tym wspieramy i będziemy wspierać Ukrainę i utworzyliśmy koalicję chętnych na rzecz solidnego i trwałego pokoju, aby bronić tych zasad i naszego bezpieczeństwa. Również w związku z tym zadecydowaliśmy, że dołączymy do ćwiczeń na Grenlandii, o których zadecydowała Dania" - napisał francuski prezydent. Dodał następnie: "Chodzi o bezpieczeństwo w Arktyce i na rubieżach naszej Europy".
"Żadne zastraszanie i groźba nie mogą na nas wpłynąć, ani w Ukrainie, ani na Grenlandii" - napisał Macron. Ocenił, że "groźby dotyczące ceł są nie do zaakceptowania" i dodał, że "jeśli zostaną potwierdzone, to Europejczycy odpowiedzą na nie w sposób zjednoczony i skoordynowany".
Niemcy: odpowiemy na groźby Trumpa
W podobnym tonie do sytuacji odniósł się rzecznik niemieckiego rządu Stefan Kornelius.
- Rząd federalny przyjął do wiadomości stanowisko prezydenta USA. Pozostaje w ścisłej koordynacji z europejskimi partnerami. Wspólnie w stosownym czasie zadecydujemy o odpowiednich reakcjach - poinformował.
Premier Szwecji: nie damy się szantażować
"Nie damy się szantażować" - oświadczył natomiast premier Szwecji Ulf Kristersson.
"Zawsze będę bronił mojego kraju (Szwecji) oraz naszych sąsiadów sojuszników" - podkreślił Kristersson
Dodał, że rząd Szwecji "prowadzi intensywne rozmowy z innymi krajami UE, Norwegią i Wielką Brytanią, aby wspólnie zareagować".
Szef duńskiego MSZ o "niespodziance"
Minister spraw zagranicznych Danii Lars Lokke Rasmussen nazwał działania Trumpa w sprawie Grenlandii "niespodzianką".
- Celem zwiększenia obecności wojskowej (Danii i innych krajów europejskich - red.), do której nawiązuje prezydent, jest właśnie zwiększenie bezpieczeństwa w Arktyce - podkreślił Rasmussen, cytowany przez duńską agencję Ritzau. Rasmussen zapewnił, że "rząd Danii jest w kontakcie z Komisją Europejską oraz partnerami w tej sprawie".
"Stanowisko Norwegii pozostaje niezmienne"
Premier Norwegii Jonas Gahr Stoer ocenił, że groźby są "nie do przyjęcia i nie może być na nie miejsca między sojusznikami". Zapewnił jednocześnie o pełnym poparciu dla rozmów dotyczących Grenlandii między Stanami Zjednoczonymi a Królestwem Danii, na które strony zgodziły się podczas spotkania w tym tygodniu.
- Stanowisko Norwegii w tej sprawie pozostaje niezmienne. Grenlandia jest częścią Królestwa Danii. Norwegia popiera suwerenność i integralność terytorialną Królestwa Danii - podkreślił szef rządu w Oslo.
Stoere przypomniał, że wśród sojuszników w NATO panuje szeroka zgoda co do potrzeby wzmacniania bezpieczeństwa w Arktyce, również na Grenlandii.
Autorka/Autor: mjz/kab
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA/SHAWN THEW