Trzecia rocznica katastrofy smoleńskiej

9 kwietnia 2013

Zamiast refleksji, skupienia i modlitwy w związku z katastrofą smoleńską, są demonstracje, okrzyki i hałas. To przykre, smutne i niegodne - powiedział we "Wstajesz i wiesz" Paweł Deresz, mąż zmarłej w katastrofie smoleńskiej Jolanty Szymanek-Deresz.

- Gorąco wierzę, że nadejdzie taki dzień, kiedy ta smutna, tragiczna rocznica nie będzie Polaków dzieliła i że będzie możliwa wspólna refleksja i modlitwa, bez złych emocji. Tego chcieliby także ci, którzy tam zginęli, gdyby dziś byli z nami - powiedział premier Donald Tusk na warszawskich Powązkach, gdzie złożył wieniec i zapalił znicz pod Pomnikiem Ofiar Katastrofy Smoleńskiej.

Były deklaracje pełnej współpracy z polskimi prokuratorami i jak najszybszego zakończenia śledztwa smoleńskiego. Tymczasem trzy lata po katastrofie końca czynności śledczych rosyjskich nie widać, a strona rosyjska, mówiąc o tamtych wydarzeniach za wykładnię przyjmuje raport MAK sprzed ponad dwóch lat, orzekający o winie Polaków. Polskie zastrzeżenia do zachowania Rosjan pojawiły się już kilka miesięcy po katastrofie. Liczne monity i wizyty prokuratora generalnego w Moskwie niewiele pomagają, a symbolem stanowiska Rosji ws. śledztwa stał się problem zwrotu wraku tupolewa.

Rok temu zamach na polskiego prezydenta pod Smoleńskiem dopuszczał co piąty Polak. Dziś co trzeci. Pojawiają się też kolejne wątpliwości dotyczące tego, co na wraku tupolewa znaleźli polscy eksperci. Jeszcze tylko „cząsteczki TNT”, czy już „ślady trotylu”? Odpowiedzi na to pytanie ciągle nie ma. Podobnie jak na wiele innych, dotyczących katastrofy smoleńskiej i efektów prac prokuratorów.

W trzecią rocznicę katastrofy prezydenckiego Tu-154M w Smoleńsku w całej Polsce i poza nią odbędą się uroczystości upamiętniające ofiary. Oficjalne uroczystości rozpoczną się rano na Cmentarzu Powązkowskim. Nieoficjalne obchody będą trwały do wieczora.

Przedstawiciele polskich władz wyruszyli przed północą 9 kwietnia do Smoleńska w związku z trzecią rocznicą katastrofy rządowego Tu-154M. Jak powiedział szef kancelarii premiera Jacek Cichocki, rząd uznał, iż tragedię należy też uczcić w jej miejscu. Polacy mają złożyć wieńce pod obeliskiem upamiętniającym tragedię.

- To premier powinien odpowiadać na pytania ws. katastrofy smoleńskiej, bo to jest jedyny problem polityczny w Polsce w tej chwili - uważa Andrzej Urbański, były szef Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który był gościem w "Kropce nad i". Urbański jest zdania, że "rząd sobie w tej sprawie nie radzi", a pomysł powołania nowej komisji Macieja Laska jest zły. - Rząd też popełnił błędy, ale przy tym co zrobił Kaczyński to jest prawie święty - ripostował Władysław Frasyniuk, były opozycjonista.

Termin mojego wyjazdu do Nigerii jest niefortunny, bo spodziewałem się tego typu komentarzy - stwierdził premier Donald Tusk, w reakcji na zarzuty, że w 3. rocznicę katastrofy smoleńskiej, zamiast być w kraju, wybiera się do Nigerii. - Ale z punktu tradycyjnego i godnego - tak, jak potrafię - czczenia tej rocznicy, to nic nie zmienia - ocenił szef rządu.

Paweł Artymowicz, fizyk z Uniwersytetu w Toronto, twierdzi, że obalił tezy dotyczące zamachu w Smoleńsku na prezydenckiego tupolewa. Przebadał zapisy z kokpitu tuż przed katastrofą, przeanalizował raporty komisji Millera i MAK-u i na podstawie opisu terenu wokół lotniska stworzył ścieżkę lotu w jego ostatniej fazie. Twierdzi, że jest poprawna, a w Smoleńsku miał miejsce wypadek.

- Nas martwi, że z tej tragedii, przynajmniej niektóre siły, robią walkę polityczną i szopkę - mówił w "Faktach po Faktach" Włodzimierz Czarzasty z SLD, komentując w ten sposób zaplanowane na 10 kwietnia przez różne partie obchody rocznicy katastrofy smoleńskiej. Także Jacek Kurski z Solidarnej Polski mówił, że nie jest za tym, by obchody "traktować partyjnie".

Na kilka dni przed 3. rocznicą katastrofy smoleńskiej w rosyjskiej "Izwiestii" pojawiły się informacje, jakoby Polska chciała wybudować w jej miejscu pomnik ku czci ofiar na obszarze większym niż plac Czerwony. Polskie Ministerstwo Kultury jednak zaprzecza - piszą "Rzeczpospolita" i "Gazeta Wyborcza".