0

Nagrody Nobla 2019

8 października 2019
WikipediaNagroda Nobla jest przyznawana od 1901 roku

Od poniedziałku poznajemy laureatów Nagrody Nobla w sześciu dziedzinach. W tym roku wyjątkowo przyznane zostały dwa literackie Noble. Zaległą nagrodę za 2018 rok, nieogłoszona z powodu skandalu obyczajowego, otrzymała Olga Tokarczuk. To pierwszy literacki Nobel dla Polaka od 23 lat, gdy w 1996 roku dostała go Wisława Szymborska. Nagrodę za 2019 rok przyznano austriackiemu pisarzowi Peterowi Handke.

7 października poznaliśmy laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii, we wtorek dowiedzieliśmy się, kto otrzymał wyróżnienie z fizyki, a w środę dowiedzieliśymy się, kto z chemii.

Olga Tokarczuk z Noblem

W czwartek uwaga świata skierowana była na salę Domu Giełdy na Starym Mieście w Sztokholmie, gdzie nazwiska dwóch noblistów w dziedzinie literatury ogłosił nowy sekretarz Akademii Szwedzkiej Mats Malm.

W 2018 roku nie wręczono literackiego lauru w związku ze skandalem obyczajowym. W związku z tym w tym roku przyznano dwie nagrody. Tę za 2018 rok otrzymała Olga Tokarczuk. Nagrodę za 2019 rok dostał Austriak Peter Handke.

Literacka Nagroda Nobla trafiła do pisarza tworzącego w języku polskim po raz piąty. Olga Tokarczuk jest drugą kobietą i pierwszą polską prozaiczką, która została nagrodzona najważniejszym zaszczytem literackim na świecie. Wcześniej, w 1996 roku, Akademia Szwedzka doceniła Wisławę Szymborską

W piątek w Instytucie Nobla w Oslo ogłoszony laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Został nim premier Etiopii Abiy Ahmed.

14 października w Sztokholmie poznaliśmy laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. To dodatkowa nagroda, o której nie wspomina w swoim testamencie Nobel. Z tego powodu formalnie nazywana jest Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla.

Źródło zdjęcia głównego: Wikipedia

Ta drużyna, ta ekipa Olgi Tokarczuk, my jesteśmy jak rodzina, jak przyjaciele, jak ludzie, którzy się lubią i dobrze znają, którzy mają jakiś wspólny cel - powiedziała we "Wstajesz i wiesz" Iryna Vikyrchak, asystentka laureatki Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok. Opowiadając o kulisach swojej pracy, przyznała, że "współpraca z noblistką jest bardzo przyjemna", ale jednocześnie "wymagająca".

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie wyrazić uznanie dla Olgi Tokarczuk, laureatki Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok - głosi przyjęta w piątek przez Sejm uchwała. Napisano w niej między innymi, że pisarka "mówi, jak trudno dziś scalić świat, który stał się światem fragmentów osobnych, odrębnych bytów i narracji".

Ceremonia wręczenia Nagrody Nobla, bankiety, kolacje, wykład noblowski, spotkania z tłumaczami i czytelnikami, wizyta w szkole w dzielnicy imigrantów - w sumie 30 wydarzeń najważniejszego tygodnia w pisarskiej karierze Olgi Tokarczuk. Katarzyna Kolenda-Zaleska towarzyszyła noblistce w Sztokholmie. Rozmawiała z autorką, jej rodziną i przyjaciółmi oraz z tłumaczami książek polskiej noblistki.

To nie jest taka literatura, która mnie jakoś szczególnie pociąga - powiedział w wywiadzie z "Rzeczpospolitą" wicepremier i minister aktywów państwowych Jacek Sasin. Tak tłumaczył, dlaczego nie zna żadnej książki Olgi Tokarczuk. Wcześniej do nieznajomości twórczości noblistki przyznał się inny wicepremier obecnego rządu, minister kultury Piotr Gliński. - To literatura, która wymaga pewnych kompetencji poznawczych - komentowała jego deklarację sama pisarka.

- W podstawie programowej, w lekturach pojawiła się już jedna pozycja pani Olgi Tokarczuk - powiedział w środę minister edukacji narodowej Dariusz Piontkowski pytany, czy resort rozważa rozszerzyć listę lektur szkolnych, tak by znalazło się na niej więcej utworów noblistki. Dodał, że "nauczyciele mają dużą swobodę w kształtowaniu treści, które przekazują na lekcjach i spokojnie mogą także zająć się kolejnym laureatem Nagrody Nobla" na przykład w ramach godzin wychowawczych.

Powoli już opada ze mnie ten kurz bitewny. Mam teraz swoje pięć minut przy okazji Nagrody Nobla, a potem zamykam tę część mojego życia - w taki sposób Olga Tokarczuk podsumowała w "Faktach po Faktach" wydarzenia związane z przyznaniem jej literackiego Nobla za rok 2018. Mówiła, że na scenie była "bardzo spokojna". Powiedziała też, o co odważyła się zapytać króla Szwecji Karola XVI Gustawa.

We wtorek wieczorem w sztokholmskim ratuszu odbył się bankiet noblowski. Wśród uczestników była również laureatka literackiego Nobla za rok 2018 Olga Tokarczuk. - Chciałabym podziękować tym, którzy troszczyli się o mnie, kiedy pisałam, którzy prowadzili redakcję moich tekstów, którzy wspierali mnie, kiedy było mi trudno - podkreśliła w krótkim wystąpieniu.

W Sztokholmie w czwartek odbyła się uroczystość, podczas której wręczono Nagrody Nobla czternastu osobom. Wśród nich znalazła się laureatka literackiej Nagrody Nobla za rok 2018 Olga Tokarczuk. Prezes Fundacji Noblowskiej, profesor Carl-Henrik Heldin, mówił, że osiągnięcia tegorocznych wyróżnionych reprezentują podstawowe wartości tej nagrody: "racjonalne myślenie, humanizm i współpracę międzynarodową".

Olga Tokarczuk jest wirtuozem w kreowaniu postaci, potrafi uchwycić je w momencie ich ucieczki od codziennego życia. Pisze o tym, o czym nie pisze nikt inny - powiedział Per Waestberg z Akademii Szwedzkiej w laudacji na cześć polskiej pisarki. We wtorek w Sztokholmie laureatka literackiej Nagrody Nobla za rok 2018 odebrała złoty medal i dyplom z rąk króla Szwecji Karola XVI Gustawa.

"Proszę przyjąć słowa uznania i gratulacje z okazji otrzymania Literackiej Nagrody Nobla" - napisał we wtorek do Olgi Tokarczuk prezydent Andrzej Duda. Wieczorem na fasadzie Pałacu Prezydenckiego wyświetlona została iluminacja z wizerunkiem pisarki. Szef resortu kultury, wicepremier Piotr Gliński zaprosił noblistkę do złożenia wizyty w ministerstwie "w dogodnym terminie".

Olga Tokarczuk spotkała się w poniedziałek w Instytucie Polskim w Sztokholmie z kilkunastoma tłumaczami swojej twórczości. Odczytali oni głośno fragmenty książki laureatki literackiej Nagrody Nobla za 2018 w swoim języku. - To było jak symfonia, w której proza Tokarczuk zabrzmiała w różnych językach - relacjonował Jan Henrik Swahn, który przekłada dzieła pisarki na język szwedzki.

W Sztokholmie, gdzie trwa tak zwany Tydzień Noblowski, laureatka literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok Olga Tokarczuk przyjmowana jest bardzo ciepło. Księgarnie eksponują książki pisarki, w radiu codziennie pojawiają się odcinki jej powieści, a entuzjaści Tokarczuk, polując na autograf, czekają na nią przed hotelem. W niedzielę wieczorem pisarka wraz z pozostałymi laureatami nagrody weźmie udział w Koncercie Noblowskim.

Wykład Olgi Tokarczuk wygłoszony w sobotę w Sztokholmie prowokował do myślenia i był świetnie sformułowany. W porównaniu z nim przemowa austriackiego noblisty w dziedzinie literatury Petera Handkego wypadła "blado" - ocenił w niedzielę szwedzki dziennik "Svenska Dagbladet".