Większy nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną. Karol Nawrocki podpisał ustawę, podziękował Tomasz Siemoniak
Siemoniak we wpisie na X podziękował "za wszystkie etapy pracy". "Organizacjom pozarządowym, ETPCz, komisji senackiej ds. Pegasusa, NIK, ministrom Adamowi Bodnarowi i Waldemarowi Żurkowi, Radzie Ministrów, premierowi Donaldowi Tuskowi za wsparcie. Sejmowi i Senatowi za wnikliwą pracę i uwagi wniesione do projektu rządowego" - wymieniał.
"Dziękuję prezydentowi za podpisanie dziś tej ustawy, dzięki której niezawiśli sędziowie mają narzędzie, żeby nie pozwolić na nadużywanie władzy, tak jak robili to urzędnicy PiS z Pegasusem" - napisał Siemoniak.
Ustawa podpisania przez prezydenta ujednolica zasady prowadzenia kontroli operacyjnej przez wszystkie służby do tego uprawnione, w tym między innymi policję, Żandarmerię Wojskową i służby specjalne. Zwiększa również uprawnienia sądów do nadzoru nad działaniami służb w zakresie stosowania kontroli operacyjnej.
Najważniejsze zmiany to wprowadzenie obowiązku informowania sądu o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania - sąd otrzymuje wtedy zebrane w toku kontroli materiały. Dotychczas takie uprawnienie kontrolne przysługiwało jedynie właściwemu prokuratorowi.
Ustawa wzmacniająca nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną. Jakie zmiany
Kolejna zmiana to przyznanie sądowi i prokuratorowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej - po uzyskaniu informacji o przebiegu kontroli operacyjnej sąd i prokurator będą mogli postanowić o zakończeniu jej stosowania.
Ustawa wprowadza ponadto obowiązek informowania sądu, a nie jak dotychczas tylko prokuratora, o wykonaniu zarządzenia o zniszczeniu materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Wprowadzono również trzymiesięczny termin na wykonanie tej czynności.
Zgodnie z regulacją sąd będzie miał zapewniony dostęp do informacji o dokonaniu zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie stosowania kontroli operacyjnej, które nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa.
W ustawie zapisano też likwidację uprawnienia Inspektora Nadzoru Wewnętrznego MSWiA do stosowania kontroli operacyjnej. Według autorów regulacji takie uprawnienie uznano za nieproporcjonalne w sytuacji, gdy inspektor jest organem, przy pomocy którego szef resortu sprawuje nadzór nad podległymi służbami.
Regulacja wprowadza również obowiązek corocznego przekazywania Sejmowi i Senatowi informacji ministra i danych o stosowaniu kontroli operacyjnej przez Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa - tak jak robią to inne służby stosujące ten środek.
Poprawki w czasie prac nad ustawą
W toku prac nad regulacją wprowadzono do niej między innymi zapisy doprecyzowujące przepisy określające terminy niszczenia materiałów, które nie mogą być wykorzystane w postępowaniu karnym przez to, że nie zawierają dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub dowodów mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego. Podlegają przez to niezwłocznemu, protokolarnemu i komisyjnemu zniszczeniu.
Rozszerzono również obowiązek sprawozdawczy na prokuratora generalnego w kwestii informacji o tym, w jaki sposób sądy wykonują swoje zadania w zakresie nadzoru nad kontrolą operacyjną.
Według ustawy prokurator generalny, przedstawiając roczne sprawozdanie izbom parlamentu w sprawie liczby osób, wobec których został skierowany wniosek o zarządzenie kontroli, będzie informował także o tym, w ilu przypadkach sąd i prokurator zażądał informacji o kontroli operacyjnej w trakcie jej trwania oraz w ilu przypadkach w ramach nadzoru nad stosowaniem kontroli operacyjnej wydał postanowienie o zakończeniu kontroli operacyjnej.
Projekt był konsekwencją ustaleń Zespołu Programowania Prac Rządu z 11 sierpnia 2025 roku, który zobowiązał projektodawcę oraz właściwe resorty do wypracowania jednego, wspólnego projektu dotyczącego kontroli operacyjnej prowadzonej przez podległe służby.
Nowa ustawa wejdzie w życie po 30 dniach od dnia ogłoszenia.