Prezydent Karol Nawrocki chce odebrania prezydentowi Ukrainy Orderu Orła Białego za nadanie jednemu z ukraińskich oddziałów imienia "Bohaterów UPA". Nawrocki mówił między innymi, że jest "oburzony" tą decyzją, która "dostarcza najlepszego materiału i wiele tlenu rosyjskiej propagandzie".
- Niestety prezydent Zełenski udowodnił, że Ukraina pod względem mentalnym gloryfikowania bandytów, morderców z Ukraińskiej Powstańczej Armii nie jest gotowa do tego, aby być częścią rodziny europejskiej - powiedział dziennikarzom 29 maja.
Przypominamy w tym kontekście wypowiedź Karola Nawrockiego z lipca 2023 roku, gdy jeszcze jako szef Instytutu Pamięci Narodowej był gościem w TV Republika.
- Ja uznaję, że swoich bohaterów Ukraińcy mają prawo wybierać. Jeśli dla nich bohaterem jest Stepan Bandera czy Roman Szuchewycz, Polacy nie będą wybierać patronów ukraińskich ulic - mówił wtedy Nawrocki.
Jak zdecyduje prezydent?
8 czerwca Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła Nawrockiemu opinię w sprawie odebrania Zełenskiemu odznaczenia. Nie jest ona jednak wiążąca. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz zapowiedział, że "prezydent podejmie decyzję w odpowiednim czasie".
Nadawanie odznaczeń jest prerogatywą prezydenta. Nadaje on ordery z własnej inicjatywy lub na wniosek premiera oraz kapituł orderów. Prezydent może podjąć decyzję o pozbawieniu orderu na wniosek m.in. kapituły oraz z własnej inicjatywy po zasięgnięciu opinii odpowiedniej kapituły. Może to zrobić w przypadku stwierdzenia, że "nadanie orderu lub odznaczenia nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd albo odznaczony dopuścił się czynu, wskutek którego stał się niegodny orderu lub odznaczenia".
Decyzja prezydenta o odebraniu orderu zgodnie z konstytucją wymaga jednak kontrasygnaty premiera.