"Byli bici każdego dnia", postrachem była "blondyna". Wstrząsające relacje ze schroniska w Dominowie
Schronisko dla nieletnich w Dominowie (Lubelskie) jest placówką, do której trafiają chłopcy podejrzewani o popełnienie czynów zabronionych. Jak wyjaśnił Norbert Frątczak, nie oznacza to, że sąd rozstrzygnął już o ich odpowiedzialności. - To jest, można powiedzieć, taki odpowiednik aresztu śledczego dla dorosłych - tłumaczył reporter.
Podkreślił, że placówka ma charakter diagnostyczno-resocjalizacyjny. Wychowankowie są obserwowani, a przygotowana na tej podstawie opinia trafia do sądu, który podejmuje decyzję dotyczącą ich dalszego pobytu.
- To nie jest zakład poprawczy. Do zakładu poprawczego oni mogą ewentualnie trafić po Dominowie - zaznaczył.
Relacje ze schroniska w Dominowie. "Byli bici każdego dnia"
Jak relacjonował dziennikarz, wszyscy jego rozmówcy opowiadali o przemocy, której mieli doświadczać.
- Wszyscy bohaterowie, z którymi rozmawialiśmy, wszyscy bohaterowie zgodnie powtarzali, że izolatka - a dzisiaj adaptacja - wiązała się z przemocą. To było na dzień dobry. (...) Niektórzy umieli tam siedzieć nawet ponad tydzień. Byli bici każdego dnia. Znęcano się nad nimi każdego dnia - mówił Frątczak.
Jak wyjaśnił, według relacji wychowanków za przemoc mieli odpowiadać strażnicy, których zadaniem było również zapewnianie chłopcom bezpieczeństwa.
- Palców dwóch dłoni nie wystarczy, żeby policzyć, ile przepisów, jeżeli chodzi o prawa wychowanków, zostało złamanych w przypadku bohaterów mojego reportażu - ocenił dziennikarz.
Przemoc wobec wychowanków
W rozmowie na antenie TVN24 Frątczak opowiedział również o przedmiotach, które pojawiały się we wspomnieniach byłych wychowanków. Jednym z nich była biała pałka, nazywana przez chłopców "blondyną".
- Wychowankowie nazwali tę pałkę, a izolatki były nazywane kabarynami - mówił. - Biała pałka to jest straszne wspomnienie bardzo wielu wychowanków, byłych wychowanków Dominowa, podobnie jak inne narzędzie tortur, tak przynajmniej to określają, czyli froterka. Dzisiaj takich froterek już nie ma, ale wszyscy wspominali całonocne froterowanie podłogi froterką, która ważyła 20 kilogramów - relacjonował.
Zobaczył to pomieszczenie. "Otworzyło w nim ranę"
Jednym z bohaterów reportażu jest były wychowanek, który po latach wrócił do placówki. Podczas wizyty spotkał się z człowiekiem, który w czasie jego pobytu pełnił funkcję dyrektora internatu, a później został dyrektorem całego ośrodka.
Jak opowiadał Frątczak, spotkanie początkowo nie miało dotyczyć przemocy. Sytuacja zmieniła się, gdy były wychowanek zobaczył pomieszczenie, do którego trafił jako 16-latek.
- To otworzyło w nim tę ranę, która myślał, że już jest zagojona i postanowił zadać jedno pytanie. Czy pan dyrektor, dzisiaj już emerytowany dyrektor, pamięta, że oni byli tam bici? Czy on by chciał coś na ten temat powiedzieć, ustosunkować się do tego? - relacjonował reporter. W odpowiedzi były dyrektor powiedział: - Ja bym chciał to minąć.
Ministerstwo Sprawiedliwości: nie było sygnałów o przemocy
Schronisko w Dominowie podlega Ministerstwu Sprawiedliwości. Frątczak zwrócił się do resortu z pytaniami dotyczącymi zgłaszania przypadków przemocy wobec wychowanków. - Ministerstwo stwierdziło, że nie dostało żadnych sygnałów, jeżeli chodzi o przemoc personelu wobec wychowanków - przekazał dziennikarz.
Reporter opowiedział również o kontakcie z rodziną jednej z dawnych pracownic placówki. Do Artura Zielińskiego, jednego z bohaterów reportażu, miał zgłosić się wnuk pielęgniarki pracującej w schronisku w czasie jego pobytu. Kobieta miała pamiętać opisywane wydarzenia, ale nie chciała do nich wracać.
Zdaniem Frątczaka brak oficjalnych zgłoszeń mógł wynikać między innymi z niechęci byłych wychowanków do ponownego przeżywania trudnych doświadczeń, a także z obawy, że ich relacjom nikt nie uwierzy. - To jest słowo przeciwko słowu tak naprawdę - podsumował.
"Nauczyli się tam tylko i wyłącznie więcej przemocy"
Dziennikarz odniósł się również do pytania o skuteczność resocjalizacji w Dominowie. Jak przekazał, jego rozmówcy twierdzili, że pobyt w placówce nie pomógł im w zmianie zachowania. - Nauczyli się tam tylko i wyłącznie więcej przemocy. Tak twierdzą - mówił Frątczak.
Według relacji byłych wychowanków dopiero pobyt w innych instytucjach, w których nie doświadczali takiej skali przemocy, pozwolił im rozpocząć naukę normalnego funkcjonowania.