Decyzję o przyznaniu nagród ogłosiło w niedzielę Towarzystwo Jana Karskiego.
Jak wyjaśniono, polski hierarcha zostaje uhonorowany za "realizację wizji Kościoła najbliższego oczekiwaniom wiernych, otwartego na wyzwania współczesności, otwartego, tolerancyjnego wolnego od pychy i potrafiącego brać odpowiedzialność za własne winy w imię wspólnoty, której służy". "Od czasu nominowania go w wieku 49 lat, 7 maja 2014 roku przez papieża Franciszka arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i Prymasem Polski, a równocześnie najmłodszym prymasem w Europie, Wojciech Polak realizuje misję Kościoła Serca skupionego przede wszystkim na służbie ubogim, chorym i wykluczonym. Wolnego od ambicji mieszenia się do polityki czy jej kreowania" - napisano w uzasadnieniu przyznania nagrody. Podkreślono, że w centrum misji arcybiskupa Polaka zawsze stoi człowiek z jego wszelkimi niedoskonałościami, ułomnościami i grzechami. "To nadaje jej ponad religijny, ogólnoludzki wymiar humanitarny. Tym samym wartościom, jakim służył Jan Karski" - napisano.
Nagroda za starania o to, by Europa była lepszym miejscem
Nagroda dla Parlamentu Europejskiego trafia za "przedstawicielskie jednoczenie Europy i formowanie rzeczywistości europejskiej poprzez organy wykonawcze Unii Europejskiej w imię wspólnej i lepszej przyszłości". "Pragniemy podkreślić tą decyzją, polski wkład historyczny w budowę europejskiej jedności związany z postacią Józefa Retingera, który już w 1948 roku zorganizował Kongres Europejski w Hadze z udziałem 25 państw. Forum stało się zaczynem i inspiracja integracji europejskiej, zapoczątkowało utworzenie Rady Europy i Ruchu Europejskiego oraz w dalszym planie, w 1962 roku, Parlamentu Europejskiego czego polski polityk-wizjoner już nie dożył" - czytamy w uzasadnieniu przyznania nagrody.
Towarzystwo przypomniało, że Jan Karski był współpracownikiem Józefa Retingera zarówno podczas dramatycznych lat wojennych, jak i w latach powojennych oraz entuzjastą idei przyszłego globalnego porządku politycznego opartego na integralnej, euroatlantyckiej współpracy Stanów Zjednoczonych i Zjednoczonej Europy. Jak zaznaczono, Nagroda Orła jest zatem symbolicznie dedykowana pamięci jednego z ojców wspólnoty europejskiej, i to Polaka wartego pamięci.
"Doceniamy rolę Europarlamentu i jego wysiłki, aby czynić dzisiejszą Europę lepszym i wspólnym miejscem do życia. Przy pełnej świadomości wszelkich wyzwań, przeszkód i zagrożeń tego procesu, z którymi Parlament stara się sobie radzić i w czym zasługuje na pełne wsparcie" - wskazano w uzasadnieniu.
"Jan Karski był symbolem odwagi i odpowiedzialności"
Towarzystwo Jana Karskiego wspomniało również, że bardzo ceni słowa, które Roberta Metsola wypowiedziała o Janie Karskim, w 25. rocznicę jego śmierci.
"Jan Karski jest symbolem odwagi i odpowiedzialności. Prawdziwym europejskim bohaterem. Był człowiekiem, który w najmroczniejszych czasach Europy miał odwagę stawić czoła prawdzie i działać pomimo ryzyka. W imię wartości próbował powstrzymać Holocaust. Jego życie pokazało, że jedna osoba może mieć realny wpływ na rzeczywistość, gdy kieruje się prawdą, współczuciem i poczuciem obowiązku wobec innych" - mówiła wtedy Metsola.
"Dla mnie osobiście Jan Karski jest wzorem odwagi cywilnej i przypomnieniem, że pamięć nie kończy się na wspomnieniach - wymaga działania. Jego działania uczą nas bowiem, że milczenie w obliczu zła jest współudziałem, a prawdziwa siła Europy leży w jej zdolności do obrony naszych wartości, wolności i godności ludzkiej. Historia Jana Karskiego daje nadzieję i pokazuje, że Europa może być miejscem, w którym solidarność i odwaga przeważają nad strachem i obojętnością. Przesłanie to jest dziś tak samo aktualne, jak za jego życia" - wskazała.
Ustalają czas i miejsce wręczenia statuetek
Poinformowano, że laureaci wyrazili już zgodę na przyjęcie Nagrody Orła Jan Karskiego, a obecnie trwają konsultacje na temat czasu i miejsca ich wręczenia. Nagroda Orła Jana Karskiego została ustanowiona osobiście przez niego w maju 2000 roku. Określił ją jako wyróżnienie moralne przyznawane osobom, instytucjom i narodom, które "godnie nad Polską potrafią się zafrasować" lub - jeśli Polakami nie są - "Polsce dobrze życzą".
Nagroda nie ma charakteru finansowego. Jej istotą jest uhonorowanie odwagi, odpowiedzialności i działań na rzecz dobra wspólnego.