Prezydent Karol Nawrocki otrzymał już opinię Kapituły Orderu Orła Białego w sprawie ewentualnego odebrania odznaczenia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Rekomendacja nie jest znana publicznie. Głowa państwa nie poinformowała jeszcze, jaką decyzję podjęła.
W czwartek był o to pytany szef Biura Polityki Międzynarodowej w Pałacu Prezydenckim Marcin Przydacz. - Decyzja pana prezydenta będzie finalna i ostateczna. Ona zapadnie w odpowiednim czasie. Na ten moment jestem w kontakcie ze stroną ukraińską. Wszystko zależy od strony ukraińskiej. Piłka jest po stronie ukraińskiej, jeśli chodzi o działanie - powiedział. Zaznaczył, że opinia kapituły nie jest wiążąca dla prezydenta.
Przydacz o decyzji prezydenta: nie ma tutaj żadnego terminu
Szef BPM oświadczył, że "strona ukraińska ma cały czas jeszcze przestrzeń do tego, aby zacząć zabiegać o to, aby relacje z Polską się znacząco poprawiły".
- Jeśli w naturalny sposób nie spotka się to z pozytywną reakcją po stronie ukraińskiej, co jest na ten moment widoczne, bo brak jest jakichś realnych działań i gestów, finalnie procedura zakończy się decyzją pana prezydenta w takim czasie, który rzeczywiście pozwoli na odpowiednią decyzję - zapowiedział. Zwrócił uwagę, że "wielokrotnie kapituły (odznaczeń) się zbierają", wydają opinie, a "prezydent podejmuje decyzje w dużo dłuższej perspektywie".
- Czasami to trwa tydzień, miesiąc, a czasami nawet kilka miesięcy po samej opinii, więc nie ma tutaj żadnego terminu. myślę, że w tej sprawie prezydent podejmie decyzję raczej wcześniej niż później - ocenił Przydacz.
Podkreślił ponownie, że decyzja strony ukraińskiej o nazwaniu jednostki wojskowej imieniem bohaterów UPA "jest w Polsce absolutnie nieakceptowalna".
Przydacz: Ukraina ma czas na krok w tył
Szef BPM był pytany, czy Pałac Prezydencki daje czas stronie ukraińskiej na wycofanie się ze swojej decyzji. Odpowiedział, że Kijów ma czas na to, aby "przeanalizować to, jaką wartość dla strony ukraińskiej mają relacje z Polską". - Strona ukraińska wie doskonale, co należy zrobić, aby te relacje poprawić. Uważamy, że to jest postawienie sprawy fair. Wyraziliśmy wprost brak akceptacji co do gloryfikowania bandytów z UPA - kontynuował.
Przydacz przyznał, że "w duchu pewnego sygnału, gotowości do dialogu jest przestrzeń czasowa na to", aby strona ukraińska mogła "w odpowiedni sposób zrobić krok w tył". - Mamy nadzieję, że to się wydarzy. Jeśli się to nie wydarzy, to będziemy procedować oczywiście dalsze decyzje - mówił.
Dopytywany, czy jest na to wyznaczony czas, odparł: - Tak, oczywiście jest. Wszystko jest zgodnie z planem (…) wszystko to, co prezydent robi, jest zgodnie z zarysowanym scenariuszem. Najbliższe dni będą też pokazywać konkretne działania.
Kto może nadać i odebrać Order Orła Białego?
Nadawanie odznaczeń to prerogatywa prezydenta. Głowa państwa nadaje ordery z własnej inicjatywy lub na wniosek premiera oraz kapituł orderów. Zełenski otrzymał Order Orła Białego w kwietniu 2023 roku nadany przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę.
Według ustawy o orderach i odznaczeniach prezydent może podjąć decyzję o pozbawieniu orderu na wniosek między innymi kapituły oraz z własnej inicjatywy po zasięgnięciu opinii odpowiedniej kapituły, w razie stwierdzenia, że "nadanie orderu lub odznaczenia nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd albo odznaczony dopuścił się czynu, wskutek którego stał się niegodny orderu lub odznaczenia".
Order Orła Białego to najstarszy i najważniejszy order państwowy. Kapitule Orderu Orła Białego przewodniczy prezydent.
W maju prezydent Ukrainy poinformował o nadaniu imienia bohaterów UPA jednej z jednostek wojskowych w jego kraju, co spotkało się z krytyką polskich władz. Wówczas prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że zaproponuje Kapitule Orderu Orła Białego odebranie odznaczenia ukraińskiemu przywódcy. W poniedziałek rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz przekazał, że "Kapituła przedstawiła swoją opinię uczestniczącemu w obradach Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu" i prezydent podejmie decyzję "w odpowiednim czasie".
W związku z napięciem we wzajemnych relacjach do Warszawy przyjechał szef kancelarii Zełenskiego Kyrył Budanow. Rozmawiał z wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, wiceszefem dyplomacji Marcinem Bosackim oraz szefem BPM Marcinem Przydaczem.