"To wyłączna decyzja Sejmu", prezydent "wchodzi w poważną batalię ustrojową". Co politycy PiS i były prezydent mówili o Trybunale Konstytucyjnym
Przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego powstało małe miasteczko krytykujące rząd, a wychwalające prezydenta - tego samego, który zaprzysiągł tylko część sędziów wybranych przez Sejm. - Sędziowie, żeby zostali wybrani sędziami Trybunału Konstytucyjnego, muszą wręcz złożyć ślubowanie. My, Rozwój Plus, bronimy kompetencji prezydenta - powiedział były premier Mateusz Morawiecki.
Oglądaj najnowsze wydania programu "Polska i Świat" >>>
Politycy byłego obozu rządzącego bronią głowy państwa, choć ustawa mówi, że "osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie", a "odmowa złożenia jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska".
19 lat temu dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego znaczyło to, że "sprawa wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego jest wyłączną kompetencją Sejmu", a jego "rola sprowadza się do odebrania przysięgi".
I nawet gdy bliska mu większość sejmowa wybrała kandydatkę, która w tamtym czasie tłumaczyła się przed sądem z poważnych zarzutów we wcześniejszej pracy jako syndyk, po przeszło dwóch miesiącach zastanawiania się i szukania sposobów, jak uniknąć odebrania przysięgi, prezydent Kaczyński i tak się poddał. - Zgodnie z przepisami konstytucji musiałem to zrobić - tłumaczył w 2007 roku.
Jarosław Kaczyński i Andrzej Duda uznawali wybranych przez Sejm sędziów
- Nic się nie zmieniło, ale nie sądzę, że to nieporównywalna sytuacja. W przypadku tamtej kandydatki nie było wątpliwości, że spełnia wymóg pracy w zawodzie przez 10 lat - komentuje Bartłomiej Wróblewski z PiS.
Kilka lat później słowa Lecha Kaczyńskiego jednak jakby potwierdzał pewien szeregowy poseł PiS, a dziś sędzia Trybunału Konstytucyjnego. - Prezydent wykonuje to, co uchwalił Sejm, a zatem przyjmuje ślubowanie od tych, których w sposób ważny Sejm wybrał na stanowiska sędziowskie - przekonywał w 2016 roku Stanisław Piotrowicz, który bronił wtedy decyzji Andrzeja Dudy. - Podjęte przez Sejm decyzje, co chcę z całą mocą podkreślić, są obowiązujące - mówił Duda w 2015 roku.
O zaprzysiężeniu sędziów wybranych przez PiS po unieważnieniu wyboru poprzedniej ekipy ówczesny prezydent też mówił, że nie ma wyjścia. - Prezydent przyjmuje ślubowanie od sędziów wybranych przez Sejm i nie ma możliwości jakiejkolwiek weryfikacji tych uchwał i nie ma zresztą żadnego organu w Polsce, który weryfikowałby uchwały Sejmu - przyznał Duda w TVN24 w 2016 roku.
Wtedy może nie było, dziś jest - prezydent Karol Nawrocki. To on najpierw uznał, że czwórka sędziów została wybrana naraz i za późno, a Maciej Berek nie ma odpowiednich kwalifikacji.
- Prezydent oparł się między innymi, tak sądzę, na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 2015 roku, który przewiduje trzy ekstraordynaryjne przypadki, które dają możliwość przesunięcia w czasie odebrania ślubowania - przekonywał Michał Wójcik z PiS.
Wybór sędziów TK "to wyłączna decyzja Sejmu"
Kiedy PiS wybierało sędziów, nikt na ten wyrok się nie powoływał. Zresztą przed laty należący do PiS rzecznik poprzednika Karola Nawrockiego stawiał sprawę jasno. - To jest wyłączna decyzja Sejmu, co do tego, kto będzie sędzią Trybunału Konstytucyjnego. Tak było jest i pewnie będzie - zapewniał w 2019 roku Błażej Spychalski.
Jak jest, właśnie widać - choć nawet jak obecna koalicja nowych sędziów wybrała, Andrzej Duda, już eksprezydent, zdania nie zmienił. - Prezydent jest tą decyzją związany i prezydent nie może mówić, że "przepraszam bardzo państwo nie zdecydowaliście, to nie ci, to tamci". Teoretycznie może, ale wchodzi w bardzo poważną batalię ustrojową, na którą konstytucja w ogóle nie przewiduje miejsca - mówił Duda w kwietniu tego roku.
Te słowa znalazły swoje miejsce w podcaście Krzysztofa Szczuckiego, wówczas posła PiS, który jako jedyny z całego swojego ugrupowania przyznawał, że między innymi za te słowa został w partii zawieszony, a dziś jest już poza nią.