Pod koniec maja prezydent Ukrainy nadał imię "Bohaterów UPA" ukraińskiej jednostce wojskowej, co wywołało oburzenie w Polsce. Na poniedziałek zwołane zostało posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego, która ma zająć się propozycją prezydenta Karola Nawrockiego dotyczącą odebrania tego orderu Wołodymyrowi Zełenskiemu.
Do Warszawy przyjechał szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, który w piątek i w sobotę rozmawiał z przedstawicielami prezydenta i rządu. Apel do władz Ukrainy wystosował szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.
W poniedziałek podczas konferencji prasowej w Świnoujściu wicepremier również poruszył ten temat. Stwierdził, że w swoim apelu podkreślił "jak ważna jest dla nas prawda historyczna, upamiętnienie ofiar, postawienie krzyży, jak ważne dla nas jest budowanie przyszłości dobrej z Ukrainą i jak chcemy ją dobrze budować, zaczynając właśnie od prawdy".
- Doceniam ofiarność i bohaterstwo dzisiejszych żołnierzy ukraińskich. To są prawdziwi bohaterowie, którzy bronią Charkowa, Donbasu, Zaporoża, bronią ukraińskiego nieba. Działają na rzecz swojej wolności, niepodległości, suwerenności, ale też dają możliwość budowy bezpieczeństwa w naszej części Europy i my jesteśmy po dobrej stronie mocy razem - zapewnił szef resortu obrony.
Kosiniak-Kamysz podkreślił, że "nie można przez decyzje, które sprawiają ból i cierpienie, podejmować takich decyzji", ponieważ "nie zostaną bez śladu i bez konsekwencji". - Dlatego warto, żeby to wezwanie premiera Tuska o tym, żeby prezydent Nawrocki porozmawiał szczerze z prezydentem Zełenskim, zostało jak najszybciej zrealizowane i to jest, myślę, zadanie numer jeden dla prezydenta - ocenił Kosiniak-Kamysz.
Premier apeluje do prezydentów Polski i Ukrainy
Wcześniej w poniedziałek, Donald Tusk zaapelował w poniedziałek do prezydentów Karola Nawrockiego i Wołodymyra Zełenskiego.
"Ponieważ dyplomacja nie przyniosła żadnych efektów, zwracam się publicznie do Prezydentów Karola Nawrockiego i Wołodymyra Zełenskiego o bezpośrednią i szczerą rozmowę. Zanim emocje zrujnują naszą solidarność, która narodziła się w obliczu rosyjskiego zagrożenia" – napisał premier w serwisie X.
Podkreślił, że "współpraca leży w interesie obu naszych państw i narodów, a konflikt w interesie Moskwy". "To chyba oczywiste dla nas wszystkich" - dodał szef rządu.
Decyzja Zełenskiego i napięcia w relacjach z Polską
Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę "w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka".
Pod koniec maja prezydent Ukrainy ogłosił, że nadał imię "Bohaterów UPA" Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych "Północ" Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy.
Prezydent Nawrocki, wyrażając oburzenie decyzją prezydenta Ukrainy, zaproponował odebranie mu Orderu Orła Białego. Mówił wtedy między innymi, że gloryfikowanie UPA jest rzeczą, która dostarczyła rosyjskiej propagandzie wiele tlenu do dezinformacji.