Peter Handke: inspirowały mnie opowieści matki

TVN24


Laureat literackiej Nagrody Nobla za 2019 rok Peter Handke, w sobotnim wykładzie noblowskim mówił o inspiracji, jaką czerpał z opowieści matki o serbskich korzeniach i ze słowiańskich litanii religijnych.

W sobotę w sztokholmskiej siedzibie Akademii Szwedzkiej laureaci literackiej Nagrody Nobla wygłosili wykłady. Najpierw przemawiała Olga Tokarczuk, uhonorowana za rok 2018, po niej zabrał głos Peter Handke, nagrodzony za rok 2019.

Wykład noblowski Petera Handke [wersja angielska]

Handke: sił napędowych dostarczały mi słoweńsko-słowiańskie religijne litanie

Austriacki pisarz rozpoczął, podobnie jak Olga Tokarczuk, od nawiązania do postaci swojej matki wywodzącej się z rodziny o serbskich korzeniach, której opowieści zainspirowały wiele jego dzieł. Obszernie cytował fragmenty niektórych swych utworów jako przykłady artystycznego przetwarzania opowieści zasłyszanych w dzieciństwie.

- O ile opowiadane przez moją matkę małe epizody dawały mi podnietę dla mojego trwającego już niemal całe życie pisarstwa, to dzieła sztuki, i to nie tylko książki, lecz w równym stopniu obrazy, filmy - przede wszystkim westerny Johna Forda i easterny Japończyka Yasujiro Ozu, piosenki (jak choćby te śpiewane przez Johnny'ego Casha i Leonarda Cohena) dawały mi - niezbędne dla zrobienia użytku z tych podniet formy, rytmy lub, wyrażając się skromniej, wibracje i siły napędowe - powiedział.

- Jednak najwcześniejszych wibracji czy sił napędowych nie dostarczyły mi sztuki piękne, lecz poruszające i przenikające dziecko, jakim wówczas byłem, słoweńsko-słowiańskie religijne litanie pod romańskim sklepieniem kościoła w pobliżu mej rodzinnej miejscowości Stara Vas. I te skierowane ku niebu i jednocześnie tak melodyjne wezwania wciąż przenikają mnie, obecnie już 77-latka, i wspierają. Stroją struny dla mojej dalszej drogi pisarskiej. Wpisują się w kaskady niebiańskich dźwięków i kadencji, bezgłośnie, jak choćby w cudownie długiej modlitewnej litanii loretańskiej do Matki Bożej - mówił Handke, cytując obszerne fragmenty tej litanii w języku słoweńskim.

Kontrowersje wokół nagrody dla Handkego

Wykład zakończyły oklaski, choć dało się zauważyć, że były mniej entuzjastyczne od burzy braw, jakim podziękowano za wykład Oldze Tokarczuk.

W Sztokholmie zapowiadane są demonstracje przeciwko Nagrodzie Nobla dla Petera Handkego, a w piątek były sekretarz Akademii Szwedzkiej Peter Englund ogłosił, że rezygnuje w tym roku z udziału w Tygodniu Noblowskim, protestując przeciwko opiniom o wojnie w byłej Jugosławii wygłaszanym przez austriackiego pisarza. Englund obserwował wydarzenia tamtej wojny jako reporter.

Literacka Nagroda Nobla
PAP/ Małgorzata Latos

Autor: ft//kg / Źródło: PAP