Zmarł Jerzy Płażewski, nestor polskiej krytyki filmowej

Kultura i styl

PISF | Marcin KułakowskiJerzy Płażewski, najdłużej pracujący polski krytyk filmowy, zmarł w wieku 90 lat.

Recenzje filmowe zaczął pisać ponad 70 lat temu, jeszcze w czasie II wojny światowej. Jerzy Płażewski jest też autorem licznych książek o tematyce filmowej, w tym "Historii filmu 1895-2005". - Nigdy nie marzyłem, żeby samemu robić filmy, ale lubiłem pisać o filmach innych. Mam nadzieję, że różne rzeczy, które napisałem, dopomogły i kulturze filmowej w tym kraju, i być może widzom. - mówił przed rokiem Płażewski, który do końca życia był aktywny zawodowo. Miał 90 lat.

- Zawsze dbałem o to, żeby pisać czytelnie i żeby pamiętać o tym, że do kina się idzie przede wszystkim dla przyjemności, a nie z innych względów, uznawanych za szczytne. Chciałem tym idącym do kina dla przyjemności tę przyjemność jeszcze podwyższać, skoro się wskaże rzeczy, których sami być może nie dostrzegli - opowiadał Jerzy Płażewski w rozmowie przeprowadzonej z okazji jego 90 urodzin przez Polski Instytut Sztuki Filmowej. Był najdłużej pracującym polskim krytykiem filmowym, jego pierwsze recenzje powstały w latach 40. poprzedniego wieku.

Pośrednik między widzem i filmem

W tym samym wywiadzie opowiadał o sensie i celu swojego zawodu. - Wydaje mi się, że krytyka zawsze będzie potrzebna. Lepsza czy gorsza. Rozważne skomentowanie twórcy jest potrzebne i twórcy, i jego odbiorcom. Przynosi rzeczy, których często nie może sam twórca sobie wyobrazić. Wydaje się, że właśnie taki pośrednik pomiędzy widzem i filmem jest konieczny. Wracam do idei, że oglądanie filmów, bo już nie samo chodzenie do kina, jest czymś robionym dla przyjemności. Żeby tę przyjemność zwiększać udział krytyki powinien się do tego przyczynić.

Ponad 70 lat pracy

Jerzy Płażewski urodził się 27 sierpnia 1924 roku w Siedlcach, już w trakcie studiów publikował recenzje filmowe, między innymi na łamach "Odrodzenia". Po wojnie, od 1949 pracował w tygodniku "Film", pisał też do "Życia Literackiego". Od 1952 do 1956 był kierownikiem działu filmowego w "Przeglądzie Kulturalnym", a w latach 1956-57 kierował miesięcznikiem "Film na świecie". Od 1968 był kierownikiem działu zagranicznego miesięcznika "Kino".

Krytyk i historyk

Napisał wiele książek poświęconych kinu, w tym "Język filmu", "Historię filmu dla każdego", "Historię kina francuskiego". Wielokrotnie zasiadał w jury festiwali filmowych, między innymi w Cannes , Berlinie, San Sebastian, Gdyni oraz Krakowie.

Mnie się udało

W roku 2014 Jerzy Płażewski otrzymał Nagrodę ZAiKS im. Krzysztofa Teodora Toeplitza, otrzymał również Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz dwukrotnie Nagrodę im. Karola Irzykowskiego. W ostatnim wywiadzie, udzielonym w maju, powiedział:

- W 1967 roku napisałem samodzielnie „Historię filmu”. Obecnie byłoby to niemożliwe.(...) Trzeba by było oglądać filmy dwadzieścia godzin na dobę! Mnie się udało, bo można powiedzieć, że przeszedłem historię kina wraz z jej rozwojem.

Autor: sol/ja / Źródło: tvn24.pl, pisf.pl, sfp.org.pl, dwutygodnik.com

Źródło zdjęcia głównego: PISF | Marcin Kułakowski