Prócz szansy na statuetkę dla Mary Tamkovich mamy też inny mocny polski akcent. Nominację w kategorii "europejski aktor" otrzymał bowiem Idan Weiss, odtwórca głównej roli w filmie Agnieszki Holland "Franz". Przypomnijmy, że obraz jest polskim kandydatem do przyszłorocznych Oscarów.
Nominowana za film "Pod szarym niebem" Mara Tamkovich nakręciła przejmującą, debiutancką opowieść o protestach na Białorusi w 2020 roku po kolejnych sfałszowanych przez Łukaszenkę wyborach prezydenckich.
Faworyt tegorocznych Europejskich Nagród Filmowych - "Wartość sentymentalna" w reżyserii Duńczyka Joachima Triera otrzymał już Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes. Uchodzi też za jednego z głównych pretendentów do Oscara w kategorii "film międzynarodowy".
"Wartość sentymentalna", czyli sukces duńskiego kina
Film Joachima Triera "Wartość sentymentalna" to kolejny, po głośnym "Najgorszym człowieku na świecie", międzynarodowy sukces tego reżysera. Maleńka Dania od dekad nie przestaje nas zadziwiać wielością filmowych talentów i różnorodnością swojego kina. Pięć nominacji do nagród EFA potwierdza doskonałą kondycję tamtejszej kinematografii i szturmem podbijającego świat Joachima Triera.
"Wartość sentymentalna" to film, o którym jeden z brytyjskich krytyków napisał, że "mógłby go nakręcić Ingmar Bergman, gdyby nie pochłonął go egzystencjalizm". I choć obrazy szwedzkiego mistrza są bardziej medytacjami nad ludzką psychiką niż klasycznymi fabułami, w filmach Joachima Triera uderza ta sama skłonność do drążenia rodzinnych relacji bohaterów. Obaj filmowcy skupiają się też na kwestii samotności jednostki w otoczeniu ludzi, z którymi łączą nas więzy krwi.
Właśnie o tym ostatnim traktuje "Wartość sentymentalna", historia dwóch sióstr Agnes i Nory, które spotykają się po latach z ojcem, niegdyś znanym reżyserem, który dawno temu porzucił rodzinę. Nora (Renate Reinsve), aktorka teatralna, dostaje od niego propozycję roli w jego najnowszym filmie. Gdy kobieta ją odrzuca, ojciec zatrudnia młodą gwiazdę Hollywood. Teraz siostry muszą poradzić sobie nie tylko ze skomplikowanymi relacjami z ojcem, ale też z amerykańską gwiazdą, która przewraca do góry nogami relacje w ich rodzinie.
Podobnie jak w "Najgorszym człowieku...", obsadzona znowu przez Triera w głównej roli Renate Reinsve daje popis wielkiego aktorstwa. Ona także zdobyła nominację EFA - w kategorii "europejska aktorka". Oprócz głównej kategorii, "najlepszy film europejski", obraz nominowano jeszcze za reżyserię, scenariusz i w kategorii "najlepszego aktora".
Następny, bo wyróżniony czterema nominacjami, okazał się francusko-hiszpański "Sirât". Po trzy nominacje zdobyły aż cztery filmy: irańsko-francuski "To był zwykły przypadek" Jafara Panahiego, nagrodzony Złotą Palmą w Cannes, francuski "Arco" Ugo Bienvenu, niemiecki "Wpatrując się w słońce" Maschy Schilinskiego i włoski "La grazia" Paolo Sorrentino.
Dziwi brak nominacji w głównej kategorii dla świetnego "Franza" Agnieszki Holland. Pozostaje zadowolić się wspomnianą już nominacją dla odtwórcy głównej roli.
Opowieść o wyborach na Białorusi
Ubiegający się o nagrodę w kategorii "odkrycie roku" film Mary Tamkovich ma już swoją historię zacnych nagród. Przede wszystkim rok temu na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni został nagrodzony za najlepszy debiut. Miesiąc wcześnie zdobył także Wielki Jantar - nagrodę główną na festiwalu w Koszalinie Młodzi i Film.
Nakręcony niezwykle prostymi środkami film został zainspirowany historią białoruskich dziennikarzy - Igora Iljasha i Kaciaryny Andrejewej, którą aresztowano w listopadzie 2020 roku.
Akcja "Pod szarym niebem" rozgrywa się na Białorusi tuż po wyborach 2020 roku. Trwają protesty, będące reakcją na sfałszowanie przez Łukaszenkę ich wyników. Antyreżimowa dziennikarka Lena prowadzi transmisję z brutalnej pacyfikacji pokojowej demonstracji. Namierza ją milicyjny dron, lecz Lena mimo to kontynuuje relację. W końcu zostaje zatrzymana. Jej mąż Ilja robi wszystko, by uratować żonę, lecz władza jest zdeterminowana, by złamać ich oboje.
Ogląda się ten obraz polsko-białoruskiej absolwentki dziennikarstwa na UW oraz reżyserii w Warszawskiej Szkole Filmowej i w Szkole Wajdy ze ściśniętym sercem. Mara przez prawie dziesięć lat pracowała także jako dziennikarka dla niezależnych białoruskich mediów nadających z Polski.
Laureatów tegorocznych Europejskich Nagród Filmowych poznamy podczas gali w Berlinie 17 stycznia 2026 roku. Wtedy też nagrodę za całokształt twórczości odbierze wybitna szwedzka aktorka i reżyserka, niegdyś muza Ingmara Bergmana - Liv Ullmann.
Lista nominacji do Europejskich Nagród Filmowych
Europejski film
"To był zwykły przypadek"
"Wartość sentymentalna"
"Sirât"
"Wpatrując się w słońce"
"Głos Hind Rajab"
"Arco"
"Ogar Boga"
"Mała Amelia"
"Oliwia i niewidzialne trzęsienie ziemi"
"Opowieści z magicznego ogrodu"
"Popołudnia samotności"
"Fiume o morte!"
"Riefenstahl"
"Pieśni płonącej ziemi"
"Gaza. List z przeszłości"
Europejska aktorka:
Leonie Benesch, "Late Shift"
Valeria Bruni Tedeschi, "Duse"
Léa Drucker, "Sprawa osobista"
Vicky Krieps, "Love Me Tender"
Renate Reinsve, "Wartość sentymentalna"
Europejski aktor:
Sergi López, "Sirât"
Mads Mikkelsen, "Ostatni wiking"
Toni Servillo, "La Grazia"
Stellan Skarsgård, "Wartość sentymentalna"
Idan Weiss, "Franz"
Europejski scenariusz:
Santiago Fillol i Oliver Laxe, "Sirât"
Jafar Panahi, "To był zwykły przypadek"
Mascha Schilinski i Louise Peter, "Wpatrując się w słońce"
Paolo Sorrentino, "La Grazia"
Eskil Vogt i Joachim Trier, "Wartość sentymentalna"
Europejski film dokumentalny:
"Gaza. List z przeszłości", reż. Kamal Aljafari
"Popołudnia samotności" , reż. Albert Serra
"Fiume o morte!" , reż. Igor Bezinović
"Riefenstahl" , reż. Andres Veiel
"Pieśni płonącej ziemi" , reż. Olha Zhurba
Europejski film animowany:
"Arco" , reż. Ugo Bienvenu
"Ogar Boga" , reż. Raitis Ābele i Lauris Ābele
"Mała Amelia" , reż. Maïlys Vallade i Liane-Cho Han
"Olivia i niewidzialne trzęsienie ziemi" , reż. Irene Iborra Rizo
"Opowieści z magicznego ogrodu" , reż. Patrik Pašš jr, Jean-Claude Rozec, David Súkup, Leon Vidmar
Europejskie Odkrycie – Prix FIPRESCI:
"Little Trouble Girls", reż. Urška Djukić, (Słowenia, Włochy, Serbia)
"Cień mojego ojca", reż. Akinola Davies Jr, (Wielka Brytania, Nigeria),
"On Falling", reż, Laura Carreira, (Wielka Brytania, Portugalia),
"When Hemme Dies", reż. Murat Fıratoğlu, (Turcja, Niemcy)
"Sauna", reż. Mathias Broe, (Dania)
"Pod szarym niebem", reż. Mara Tamkovich, Polska
Nagroda młodej publiczności:
"Arco"
"Przypadkiem napisałam książkę"
"La vita da grandi"
Autorka/Autor: Justyna Kobus
Źródło: European Film Academy, tvn24.pl
Źródło zdjęcia głównego: FPFF w Gdyni