Sąd Najwyższy uchylił niedawno wyrok wobec dwóch mężczyzn, którzy brali udział w krwawych porachunkach związanych z odzyskaniem długów za narkotyki. O sprawie jako pierwszy poinformował dziennikarz Grzegorz Walczak z "Gazety Wyborczej".
Chodzi o sprawę, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem już w styczniu 2023 roku. Wówczas Sąd Apelacyjny w Krakowie podtrzymał wyrok kieleckiego Sądu Okręgowego, który skazał Roberta T., pseudonim "Robson", oraz Adriana C., pseudonim "Świrus", za brutalne przestępstwa.
Kilkadziesiąt godzin w klatce dla psa
Obaj mężczyźni zostali przez sąd apelacyjny uznani za winnych tego, że w kwietniu 2020 roku uwięzili dilera narkotykowego Daniela B., który miał do oddania pokaźny dług. Jako że nie potrafił uzbierać wymaganych 24 tysięcy złotych, mężczyźni chcieli skłonić go do znalezienia potrzebnych pieniędzy w niezwykle brutalny sposób.
Krakowski sąd stwierdził, że "Robson" i "Świrus" pobili Daniela B. tłuczkiem do mięsa, którym okładali go po całym ciele. Następnie mieli związać mu ręce i nogi taśmą klejącą i wrzucić do klatki dla psa. Kojec był długi na 105 centymetrów, szeroki na 73 i wysoki na 81.
Handlarz narkotykami spędził w zamknięciu kilkadziesiąt godzin. Czas ten miał wykorzystać, by wymyślić sposób na znalezienie pieniędzy.
I wymyślił. - Mężczyzna ten podjął się ściągnięcia długu narkotykowego od swojego dłużnika, którego ściągnięto do lasu i tam wymuszono na nim zapłatę należności za narkotyki - powiedział tvn24.pl sędzia Tomasz Szymański, rzecznik prasowy ds. karnych Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Sprawa wywiezionego do lasu dłużnika zakończyła się już prawomocnym wyrokiem.
Sprawa uwięzienia dilera - jak uznał sąd, wiążącego się ze "szczególnym udręczeniem" - także przeszła przez obie instancje. Wyrok przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie zapadł 13 stycznia 2023 roku. Sąd podtrzymał kary wymierzone przez sąd w Kielcach - Robert T. dostał dziewięć lat więzienia, a Adrian C. - siedem lat.
Kara dla "Robsona" była wyższa, bo śledczy oskarżyli go o jeszcze jedno przestępstwo, do którego doszło w Kielcach w maju 2020 roku. Robert T. miał wtargnąć z kilkoma osobami do mieszkania młodej pary, a następnie pobić 24-latka i 22-latkę pałką teleskopową. Zdaniem śledczych również to zdarzenie mogło mieć związek z porachunkami na tle narkotykowym.
Skargę kasacyjną na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie złożyli obrońcy obu mężczyzn. Jeden z nich dowodził między innymi, że sąd nie rozstrzygnął takich kwestii jak wymiary drzwiczek do klatki albo tego, czy diler sam wszedł do kojca, czy też został do niego wrzucony.
Sąd Najwyższy skupił się jednak na kwestii formalnej, bo dotyczącej tego, kto w tej sprawie orzekał. Chodzi o sędzię Katarzynę Wysokińską-Walenciak, której obecność w składzie orzekającym została przez SN uznana za "nienależytą obsadę" sądu.
Kariera sędzi "uległa zdecydowanemu przyspieszeniu"
Dlaczego? W uzasadnieniu wyroku czytamy, że obecność tej samej sędzi w różnych składach orzekających była "już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego". Choć w ostatnich latach co najmniej 11 razy SN stosował wobec niej tak zwane testy niezależności, to nie przeszła ona pomyślnie żadnego z nich.
W uzasadnieniu uchylenia wyroku wobec "Robsona" i "Świrusa" powtórzono argumentację z poprzednich tego typu spraw, w których analizowano przeszłość krakowskiej sędzi. Sąd Najwyższy stwierdził, że kariera sędzi Katarzyny Wysokińskiej-Walenciak "uległa zdecydowanemu przyspieszeniu w 2018 roku" i zdaniem SN "należy to wiązać z faktem podpisania w grudniu 2017 r. listy poparcia dla niektórych sędziów kandydujących do składu tworzonej wówczas Krajowej Rady Sądownictwa".
Poparcie Wysokińskiej-Walenciak obejmowało także ówczesną prezes Sądu Okręgowego w Krakowie, a później przewodniczącą upolitycznionej KRS, Dagmarę Pawełczyk-Woicką.
Sędzia Wysokińska-Walenciak od 28 grudnia 2017 roku była delegowana do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie. 15 stycznia 2018 roku powołano ją do pełnienia funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, a od 1 października 2020 roku była wiceprezesem Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Jak czytamy w uzasadnieniu wyroku SN, duże znaczenie dla oceny sędzi Wysokińskiej-Walenciak ma "równoczesność (lub zbliżony czas) uruchomienia drogi awansowej z objęciem ważnego stanowiska w administracji sądowej w drodze arbitralnej decyzji Ministra Sprawiedliwości", którym wówczas był Zbigniew Ziobro.
Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczności powołania sędzi "mogą wzbudzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezależności od czynników zewnętrznych składu sądu utworzonego z jej udziałem, a w szczególności, od bezpośrednich lub pośrednich wpływów władzy wykonawczej".
Na tej podstawie Sąd Najwyższy stwierdził, że "wobec zachodzenia wskazanej powyżej bezwzględnej przesłanki odwoławczej zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania".
Będzie kolejny wyrok
Jak powiedział nam sędzia Tomasz Szymański z Sądu Apelacyjnego w Krakowie, w sprawie Roberta T. i Adriana C. został już wyznaczony nowy skład sędziowski, a rozprawa została zaplanowana na 14 maja.
Robert T. przebywa obecnie w areszcie. Adrian C. został jednak niedawno wypuszczony na wolność. Dlaczego? - Sąd Najwyższy, uchylając wyrok, uchylił też areszt tymczasowy wobec Adriana C., ponieważ znaczna część kary została już przez niego odbyta - wyjaśnił rzecznik.
Sędzia Katarzyna Wysokińska-Walenciak na początku 2024 roku została odwołana z funkcji wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie przez ówczesnego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara. Obecnie orzeka ona w innym niż wcześniej wydziale - Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Źródło: tvn24.pl, "Gazeta Wyborcza"
Źródło zdjęcia głównego: Darek Delmanowicz/PAP