Najgorzej od 45 lat. Kolosalne straty

Teheran, Iran
Negocjacje USA-Iran. Cały materiał Pauliny Chacińskiej
Źródło wideo: Paulina Chacińska/TVN24
Źródło zdj. gł.: PAP/EPA/ABEDIN TAHERKENAREH
Wojna USA i Izraela z Iranem wywołała największy kryzys na rynku ropy pod względem ubytku dziennej produkcji. Jeśli chodzi o łączne straty, to obecna sytuacja ustępuje problemom z czasów irańskiej rewolucji islamskiej z 1979 roku.

Według obliczeń Reutersa, opartych na danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej, OPEC i Departamentu Energii USA, obecny kryzys doprowadził do strat przekraczających w szczytowym momencie 14 milionów baryłek dziennie. To około 13,6 procent oczekiwanego globalnego popytu na ropę, szacowanego w tym roku na 103,3 miliona baryłek dziennie.

Kryzys na rynku ropy. Straty dzienne

Skala dziennych strat jest wyraźnie większa niż podczas wcześniejszych kryzysów:

  • w czasie arabskiego embarga naftowego z lat 1973-1974 ubytek sięgnął 4,5 miliona baryłek dziennie,
  • podczas irańskiej rewolucji islamskiej - 5,6 miliona baryłek dziennie,
  • w czasie wojny w Zatoce Perskiej w 1991 roku - 4,3 miliona baryłek dziennie.

Obecny kryzys różni się jednak od szoków z lat 70. Nie dotyczy wyłącznie ropy. Zakłócenia objęły również gaz ziemny, paliwa rafinowane i nawozy. Konflikt ograniczył około jednej piątej światowej produkcji LNG w Katarze.

Według szacunków Argus Media z rynku zniknęło około 24 milionów ton LNG z Kataru i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, czyli około 5,6 procent rocznego światowego handlu LNG.

Rewolucja islamska nadal większa

Pod względem skumulowanych strat obecny kryzys ustępuje skutkom irańskiej rewolucji islamskiej z 1979 roku.

Reuters szacuje, że konflikt wokół Iranu usunął z rynku około 1,5 miliarda baryłek ropy. To więcej niż łączne straty z czasów arabskiego embarga naftowego i wojny w Zatoce Perskiej.

Dla porównania, Departament Energii USA szacował, że w latach 1978-1981 irańska produkcja ropy była niższa średnio o 3,9 miliona baryłek dziennie. Oznaczałoby to około 4,3 miliarda baryłek utraconej produkcji w ciągu trzech lat.

Arabskie embargo z lat 1973-1974 usunęło z rynku około 530-650 milionów baryłek ropy.

Z kolei zakłócenia wywołane wojną w Zatoce Perskiej w 1991 roku trwały około czterech miesięcy i mogły oznaczać stratę około 516 milionów baryłek.

Rezerwy i długie skutki kryzysu

Międzynarodowa Agencja Energetyczna odpowiedziała na obecny kryzys rekordowym uwolnieniem 400 milionów baryłek ze strategicznych rezerw. Celem było ustabilizowanie rynku i częściowe zrekompensowanie utraconych dostaw z Bliskiego Wschodu.

Mimo tymczasowego porozumienia USA-Iran z 17 czerwca, które zatrzymało wojnę, zakłócenia mogą utrzymywać się przez kolejne miesiące. W przypadku gazu skutki mogą być odczuwalne nawet przez lata.

Źródło: Reuters
Zobacz także: