Wielu, a nawet większość, zgadza się, że kurs gospodarczy rosyjskiego reżimu osiągnął punkt graniczny i będzie musiał się zmienić. To po prostu wisi w powietrzu - ocenia rosyjski analityk społeczno-ekonomiczny Siergiej Szelin.
W artykule opublikowanym w Moscow Times, serwisie informacyjnym zarejestrowanym w Amsterdamie, Szelin wylicza, że Rosja stoi w obliczu coraz większych problemów gospodarczych i finansowych. Z powodu wojny wydatki budżetu wymknęły się spod kontroli, inflacja ponownie przyspiesza, a giełda notuje spadki. Gwiazdy moskiewskiego parkietu z sektora paliwowo - energetycznego tracą na wartości proporcjonalnie do liczby ukraińskich ataków dronowych na rafinerie, bazy paliwowe i infrastrukturę przesyłową.
Dwie drogi dla Rosji
Autor podkreśla, że w związku z trudną sytuacją, zwykli obywatele obawiając się zaostrzenia polityki wojennej Kremla, gromadzą gotówkę, oligarchowie wyprowadzają pieniądze za granicę, a przedsiębiorcy - niezależnie od skali powiązań z półświatkiem - bez większych protestów oddają swoje aktywa władzom.
>>> Tak Rosjanie unikają coraz wyższych podatków. "To bardzo niepokojący moment"
Jednocześnie, jak zaznacza autor, część Rosjan z coraz większym zainteresowaniem dyskutuje o scenariuszach powrotu do normalności po Putinie. W jego ocenie najbardziej zaawansowany i zarazem najbardziej realistyczny projekt, to "Platforma normalizacji: odzyskanie przyszłości". Powstał on z inicjatywy Andrieja Jakowlewa, czołowego rosyjskiego ekonomisty, byłego prorektora prestiżowej Wyższej Szkoły Ekonomii w Moskwie.
Plan ma obejmować wszystkie najważniejsze obszary funkcjonowania państwa - odbudowę gospodarki, reformę ustroju, przebudowę aparatu bezpieczeństwa oraz polityki zagranicznej. W ocenie Szelina, dla każdego z tych obszarów w planie Jakowlewa przedstawiono drogę powrotu do normalności i przekonuj, że istnieją szanse na jego realizację.
Autor zaznacza jednak, że zarówno model mobilizacyjny, jak i przeciwnie - powrót do normalności w polityce i gospodarce - są postrzegane jako dwa rozbieżne ale równie prawdopodobne scenariusze dla Rosji.
Szelin zwraca uwagę, że w historii Rosji okresy mobilizacji państwa i gospodarki często przeplatały się z próbami ich późniejszej normalizacji. Jego zdaniem obecna, kryzysowa sytuacja może być kolejnym etapem takiego cyklu.