"Wstępne dane wskazują jednak, że jak dotąd proces zmiany waluty w Bułgarii miał ograniczony wpływ na ceny konsumpcyjne oraz na postrzeganie inflacji" - napisali autorzy analizy: Ginevra Aguiari, Matteo Falagiarda, Christine Gartner oraz Ema Ivanova.
Euro w Bułgarii a zmiany cen
Obawy przed drożyzną przy przejściu na euro dotyczyły głównie zaokrąglania cen i nieuczciwości sprzedawców w mniej konkurencyjnych branżach. Aby temu zapobiec, Bułgaria wprowadziła kontrole rynkowe oraz roczny obowiązek podawania cen w obu walutach.
Ekonomiści podali, że ogólny trend inflacyjny w Bułgarii pozostał spadkowy - z 3,5 proc. w grudniu 2025 do 2,1 proc. w lutym 2026 roku. Dodano, że w samym styczniu odnotowano nietypowy skok cen w ujęciu miesiąc do miesiąca, ale stały za tym głównie sektory o mniejszej przejrzystości i słabszej konkurencji.
Największe odchylenia od normy odnotowano m.in. w usługach prawnych, administracyjnych, transportowych (naprawa aut), a także w hotelarstwie i gastronomii. Co istotne, już w lutym dynamika cen w tych sektorach powróciła do normy.
"Nowa waluta mogła rzeczywiście spowodować niewielki skok inflacji. Te wstępne szacunki są zasadniczo spójne z wynikami wcześniejszych badań nad procesami przyjmowania euro, które zazwyczaj wskazują na łagodne, jednorazowe skutki, skoncentrowane w niektórych obszarach sektora usług" - czytamy na stronie EBC.
Wpływ na postrzeganie cen
Analiza danych z sieci detalicznych uspokaja inwestorów i konsumentów: nie było mowy o systematycznym zawyżaniu cen przy okazji przeliczania z lewa na euro. Sprzedawcy w większości mieli rzetelnie przestrzegać ustalonych kursów wymiany.
Ciekawym zjawiskiem był spadek liczby tzw. cen atrakcyjnych (np. końcówek typu 99 eurocentów) bezpośrednio po zmianie waluty. Wynikało to z mechanicznego przeliczenia cen. Jednak z czasem sprzedawcy zaczęli powracać do korygowania końcówek.
Ekonomiści przyjrzeli się również wskaźnikom postrzeganej inflacji. W styczniu tego roku w Bułgarii odnotowano jej gwałtowny spadek - największy od czasów pandemii COVID-19. Jednocześnie spadła realna inflacja oraz obniżyły się prognozy konsumentów co do dalszych podwyżek. Zdaniem ekspertów oznacza to, że przyjęcie euro nie pogorszyło nastrojów społecznych ani nie rozbudziło lęków przed drożyzną.
Lekcje dla przyszłych kandydatów
Analitycy dodali, że "przejście z lewa na euro miało jak dotąd ograniczony i w dużej mierze jednorazowy wpływ na ceny konsumpcyjne, skupiony głównie w sektorze usług. Jednocześnie inflacja postrzegana pozostała pod kontrolą".
"Chociaż po wprowadzeniu euro postrzeganie cen nie uległo zmianie, zmieniło się natomiast poparcie społeczne dla tej waluty w Bułgarii. Badania pokazują, że poparcie to nie tylko przekroczyło 50 proc. w styczniu 2026 r., ale wzrosło jeszcze bardziej do 54 proc. w lutym - po raz pierwszy od kilku lat większość Bułgarów popierała euro" - napisano w analizie.
Jeszcze w kwietniu za wprowadzeniem euro opowiadało się 45 proc. badanych.
W raporcie opublikowanym przez EBC stwierdzają ponadto, że przebieg zmian w Bułgarii pokrywa się z doświadczeniami innych państw przyjmujących euro. Dodatkowo mogą stanowić one źródło "cennych wniosków" dla przyszłych kandydatów do strefy euro. Zdaniem ekspertów kluczowe pozostaje dalsze śledzenie cen, by uniknąć ich niekontrolowanego wzrostu w kolejnych miesiącach.
Euro w Bułgarii
1 stycznia 2026 roku Bułgaria weszła do strefy euro jako jej 21. członek. Do końca stycznia obowiązywał okres podwójnego obiegu - można było płacić zarówno w lewach, jak i w euro. Od 1 lutego jedyną oficjalną walutą Bułgarii jest euro.
Lew, używany od końca XIX wieku, był powiązany z euro od 1999 roku. Bułgaria uczestniczyła w mechanizmie ERM II od 2020 roku, a w lipcu 2025 Parlament Europejski potwierdził spełnienie przez kraj kryteriów konwergencji dotyczących m.in. inflacji i stabilności finansów publicznych.
Lewy można wymieniać bez prowizji w bankach i wybranych urzędach pocztowych do 30 czerwca 2026 roku.