Szef Rady Europejskiej spotkał się w środę w Warszawie z premierem Tuskiem, aby m.in. poznać stanowisko Polski w sprawie budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034.
Warszawa była kolejnym przystankiem w ramach "tour des capitales" (objazd po wszystkich stolicach - red.) szefa Rady Europejskiej. Jest on w trakcie przygotowań do szczytu budżetowego, który odbędzie się 15-16 października w Brukseli. Na szali są prawie dwa biliony euro, w tym 123,3 miliarda euro dla Polski.
Moment krytyczny dla Europy
Premier Donald Tusk podczas briefingu po spotkaniu z szefem Rady Europejskiej podkreślił, że poruszono wiele tematów. Stwierdził, że "Europa jest w momencie krytycznym - mamy wojny, niepewność na rynkach paliwowych i skomplikowaną sytuację wewnętrzną w wielu krajach europejskich". Zaznaczył, że najważniejszym z tematów był unijny budżet.
- Przyszłe ramy finansowe UE to dla Polski rzecz absolutnie kluczowa - mówił.
Odnosząc się do propozycji Komisji Europejskiej z lipca 2025 roku, premier stwierdził, że "jesteśmy dziś uczestnikami może nie rewolucji, ale procesu głębokich zmian filozofii budżetu UE". Zaapelował też, aby "szukając nowych rozwiązań, stawiając na większą konkurencyjność Europy i próbując znaleźć środki na bezpieczeństwo, zachować fundamenty polityki spójności i wsparcia dla rolnictwa, bo to są także aspekty naszego bezpieczeństwa, autonomii i suwerenności". Według premiera "Polska jest najlepszym przykładem, że środki na politykę spójności są fundamentem rozwoju kontynentu".
Budżet Unii Europejskiej
Premier oczekuje, że w czasie negocjacji wszyscy będą starali się uzgodnić nowe środki do budżetu UE, ponieważ bez tego nie da się obronić ambitnej propozycji ram finansowych przygotowanej przez Komisję.
- Większy budżet europejski leży w interesie każdego kraju członkowskiego, a na pewno Polski - mówił Tusk. - Dzięki naszej współpracy - premier zwrócił się bezpośrednio do Costy - Polska była, jest i będzie największym beneficjentem środków europejskich. Nasze potrzeby są specyficzne, ale wy to w Radzie rozumiecie - zaznaczył.
Z kolei Costa zaznaczył, że odbył z polskim premierem "jak zawsze bardzo dobrą rozmowę". Dodał, że dzięki Tuskowi - dzięki jego doświadczeniu i zaufaniu, jakim cieszy się w UE - "pozycja Polski w Unii jest silna, a jej inicjatywy doceniane".
>>> Kto zyska na nowym budżecie? Oto wydatki na instytucje państwowe
Przewodniczący Rady Europejskiej przyznał, że jeżdżąc po stolicach państw członkowskich, chce dowiedzieć się, jakie są priorytety i oczekiwania poszczególnych krajów. Dodał, że tego typu wiedza jest niezbędna, aby dobrze przygotować szczyty budżetowe.
Nowe wyzwania
Costa zaznaczył, że UE będzie musiała wziąć pod uwagę nowe wyzwania, szykując budżet na lata 2028-2034. - Potrzebujemy takiego budżetu, który daje nam możliwości zrealizowania głównych priorytetów - mówił. Zaznaczył przy tym, że kluczowymi obszarami są - jego zdaniem - "obronność, bezpieczeństwo, konkurencyjność, innowacje i strategiczna odporność". Jednocześnie podkreślił, że budżet musi wspierać rolnictwo i inne polityki (wspólnotowe - red.), które są ważne dla dobrobytu i rozwoju Europy.
Szef Rady Europejskiej zauważył, że tak jak budżety narodowe, budżet europejski musi zmieścić się w ramach zasobów finansowych państw członkowskich. Przypomniał, że dziś w większości finansowany jest ze składek państw członkowskich. - Ta część musi pozostać na racjonalnym poziomie - mówił.
Kończąc temat negocjacji budżetowych, Costa zwrócił się z apelem do Tuska i pozostałych liderów UE. "Nie możemy sobie pozwolić na opóźnienia. Musimy dojść do porozumienia do końca bieżącego roku, żeby móc kontynuować wsparcie dla naszych rolników, firm, studentów, badaczy, wynalazców. Odpowiedzialność stoi po naszej stronie" - zaznaczył.
Sytuacja na Ukrainie
Costa z Tuskiem rozmawiali też o sytuacji na Ukrainie. Zdaniem szefa Rady Europejskiej Polska jako kraj na wschodniej flance UE "odgrywa bardzo istotną rolę, jeżeli chodzi o kształtowanie europejskiej odpowiedzi na wyzwania i zagrożenia".
- Wasze wsparcie Ukrainy ma znaczenie. Ukraina broni nie tylko swej suwerenności, ale również bezpieczeństwa Europy. Polska jako jej sąsiad odgrywa niezwykle ważną rolę - zwrócił się Costa do Tuska. Jego zdaniem rosnące zagrożenie ze strony Rosji wymusza na UE, aby była przygotowana do roku 2030 (na ewentualną konfrontację - red.).