"Polska jako jedyny kraj w Unii Europejskiej zaskarżyła umowę Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości!" - przekazał w poniedziałek w serwisie X szef resortu rolnictwa Stefan Krajewski.
Jak dodał, "dla polskiego rządu bezpieczeństwo naszych rolników i konsumentów jest najważniejsze. Nasi rolnicy nie boją się konkurencji, ale musi być ona UCZCIWA. Walczymy o równe zasady handlu i najwyższe standardy. Polska wieś może na nas liczyć!".
Wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki potwierdził w poniedziałek w Brukseli, że Polska skierowała do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na umowę Unii z Mercosurem, a także wniosek o wstrzymanie stosowania umowy do czasu wydania przez TSUE orzeczenia w tej sprawie.
Bosacki powiedział, że skarga została wysłana do Luksemburga w niedzielę wieczorem.
- Oczekujemy, że ta umowa, jej realizacja i wdrożenie w życie zostaną wstrzymane w wyniku decyzji sądu - powiedział. Jak ocenił, w obecnym kształcie umowa z krajami Mercosuru (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) jest niekorzystna dla polskiego, ale też europejskiego rolnictwa.
Decyzja rządu w sprawie Mercosur
Na początku maja rząd przyjął wniosek o zaskarżenie umowy UE-Mercosur do TSUE.
"Rada Ministrów przyjęła wniosek o skierowanie umowy Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE. Oznacza to, że Polska składa skargę na umowę Mercosur do TSUE" - napisał wówczas na platformie X wicepremier i szef resortu obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. "Od wielu miesięcy realnie działamy w tej sprawie. Wywalczyliśmy już klauzule bezpieczeństwa dla rolników oraz będziemy pilnować, by na polskich stołach była żywność najlepszej jakości” - podkreślił minister obrony narodowej.
Od 1 maja br. jest stosowana tymczasowa umowa handlowa między UE i krajami południowoamerykańskiego bloku Mercosur. Zdecydowała o tym KE, pomimo sprzeciwu rolników z wielu krajów europejskich i zaskarżenia umowy przez Parlament Europejski (PE) do Trybunału Sprawiedliwości UE. Największe zagrożenia dla polskiego rolnictwa dotyczą sektorów drobiu i wołowiny.
Co dalej z umową Mercosur?
Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski wskazywał, że skarga do TSUE może, ale nie musi zablokować umowy z Mercosurem, bo decyzja w tej sprawie należy do KE. Przypominał, że polski rząd od początku sprzeciwiał się umowie UE z krajami Mercosuru.
- Wzmacniamy skargę PE, powołując się w polskim wniosku na kilka ważnych kwestii, m.in. na to, że umowa (z Mercosurem - red. ) została podzielona na część polityczną i część dotyczącą umowy handlowej – mówił niedawno w Luksemburgu Krajewski. Chodzi o to, że handlowa część umowy leży w kompetencjach Komisji Europejskiej, tymczasem Polska uważa, że decyzje powinny zapadać w Radzie UE, czyli wśród państw członkowskich, a nie być podejmowane samodzielnie przez KE.
Szef resortu rolnictwa wyjaśnił, że Polska chce, żeby w ramach umowy obowiązywały tzw. klauzule lustrzane, czyli wymóg, żeby produkty importowane z państw Mercosuru spełniały takie same standardy produkcji, co produkty unijne.
Pod koniec stycznia Parlament Europejski skierował wniosek do TSUE o zbadanie zgodności umowy z unijnymi traktatami. W połowie marca Sejm przyjął uchwałę, w której zwrócił się do rządu o wniesienie skargi do TSUE w imieniu Polski, niezależnie od skargi złożonej przez Parlament Europejski. Na początku kwietnia prezydent Karol Nawrocki skierował do premiera Donalda Tuska list z żądaniem natychmiastowego zaskarżenia do TSUE umowy UE - Mercosur.
Umowa Mercosur
Przedstawiciele UE i państw Mercosuru 17 stycznia 2026 r. podpisali umowę o partnerstwie i przejściową umowę handlową. Zgodę na to 9 stycznia wyraziła większość Rady UE, przy sprzeciwie Polski, Francji, Irlandii, Węgier i Austrii. Umowa o partnerstwie musi jeszcze zostać ratyfikowana przez wszystkie kraje członkowskie UE.
Wejście w życie od maja tymczasowej umowy oznacza zniesienie ceł i barier handlowych. Umowa zakłada zniesienie 92 proc. ceł w UE na importowane towary z Mercosur, a na pozostałą część bardziej wrażliwych produktów, w okresach przejściowych, do 10 lat. W zamian kraje Mercosuru obniżą uznawane w wielu przypadkach za zaporowe cła na europejskie towary przemysłowe, w tym samochody i maszyny.
Od 1 maja obowiązuje też klauzula ochronna do umowy, co ma stanowić odpowiedź na obawy rolników, którzy przewidują nadmierny napływ produktów z Mercosuru do UE. Będzie uruchamiana, jeśli ceny danego produktu w UE wskutek importu z tych krajów spadną o 5 proc. Wówczas możliwe będzie podniesienie ceł na dany produkt lub nawet zakaz wwozu do UE.