Rada Fiskalna to niezależna instytucja ekspercka działająca dopiero od tego roku. Jej celem jest nadzór nad stabilnością finansów publicznych.
Jej ocena programu SAFE opiera się o koszty finansowania, ryzyka rynkowe (wynikające np. ze zmiany stóp czy kursów walut) oraz wpływ na terminową spłatę długu. W komunikacie Rady zaznaczono, że instrument ten jest zgodny z rządową strategią zarządzania długiem na lata 2025-2029, a jego parametry wypadają korzystnie w zestawieniu z innymi ofertami rynkowymi o podobnych zasadach oprocentowania i horyzoncie czasowym.
"Po przeanalizowaniu tych parametrów na podstawie dostępnych informacji Rada ocenia pożyczkę SAFE jako instrument finansowy korzystny dla Polski" - dodano.
"Równoległy budżet"
Jednocześnie Rada Fiskalna wskazała, że projekt ustawy dotyczący SAFE przewiduje utworzenie kolejnego funduszu w Banku Gospodarstwa Krajowego, którego wydatki nie będą ujmowane w budżecie państwa, co pogarsza przejrzystość finansów publicznych.
"Należy ocenić umiejscowienie środków z SAFE w krajowej architekturze finansów publicznych. Projekt ustawy przewiduje utworzenie kolejnego funduszu w Banku Gospodarstwa Krajowego (są już w nim m.in. Fundusz Wspierania Sił Zbrojnych, Fundusz Przeciwdziałania COVID-19, Fundusz Pomocy). Jego zadłużenie nie powiększałoby państwowego długu publicznego, a finansowane z niego wydatki obronne nie będą ujmowane w budżecie państwa" - napisano.
"Zdaniem Rady, dalsze wyprowadzanie wydatków i długu poza krajową definicję sektora finansów publicznych pogarsza przejrzystość finansów państwa" - dodano.
Rada wskazuje jednak, że zobowiązania z SAFE będą widoczne w statystykach unijnych.
"Pożyczka SAFE mogłaby być obsługiwana w ramach budżetu państwa, tak jak w przypadku instrumentu SURE (uruchomionego w roku 2020). Niezależnie od sposobu obsługi pożyczki, zobowiązania z SAFE będą widoczne w statystykach unijnych i zwiększą dług sektora instytucji rządowych i samorządowych" - napisano w komunikacie.
"Różnica dotyczy ujęcia krajowego: w przypadku utworzenia funduszu obsługującego SAFE, czyli Finansowego Instrumentu Zwiększania Bezpieczeństwa, powstanie 'równoległy budżet' w BGK z wydatkami i zadłużeniem pozostającymi poza budżetem państwa i poza definicją państwowego długu publicznego" - napisano.
Szersza definicja długu
"Rada dostrzega ogromne znaczenie zwiększenia wydatków obronnych dla zapewnienia bezpieczeństwa Polski w obecnej sytuacji geopolitycznej. Jednocześnie zauważa trudność natychmiastowego włączenia środków pozyskanych z SAFE do budżetu państwa ze względu na wzrost państwowego długu publicznego. Docelowo fundusze realizujące zadania budżetowe powinny zostać włączone do ustawy budżetowej" - napisano dalej.
Rada uważa, że aby rzetelnie ocenić stan finansów państwa, należy patrzeć na szerszą definicję długu. Powinna ona obejmować również dług jednostek realizujących zadania budżetowe.
"Uwzględnienie w państwowym długu publicznym zadłużenia funduszy utworzonych w Banku Gospodarstwa Krajowego, które pozostają poza budżetem państwa i zakresem ustawy budżetowej, wymusiłoby konsolidację finansów publicznych. Rozpoczęcie tego procesu powinno nastąpić jak najszybciej. Powinien on zarazem przebiegać w sposób stopniowy, z uwzględnieniem stabilności makroekonomicznej, fiskalnej, społecznej oraz wyzwań dla obronności państwa" - dodano.
Opracował Wiktor Knowski/akr
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: Lech Muszyński/PAP