Rewolucja dla setek tysięcy Polaków. Grunty na własność za opłatą rozłożoną na lata

Z kraju

Artur Soboń w TVN24 BiS o likwidacji użytkowania wieczystegotvn24bis
wideo 2/5

Rząd przyjął projekt o przekształceniu użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we współwłasność - poinformowała we wtorek rzeczniczka rządu Joanna Kopcińska.

Za projekt dotyczący przekształcenia użytkowania wieczystego gruntów, na których stoją budynki mieszkalne, we współwłasność tych gruntów odpowiada Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.

Jakie zmiany?

W projekcie zaproponowano, że od 1 stycznia 2019 roku prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i wielolokalowymi zostanie przekształcone w prawo współwłasności gruntu na rzecz właścicieli domów i lokali położonych na takich gruntach. Osoby, które staną się z mocy prawa właścicielami gruntów, będą zobowiązane do uiszczania należności za nabycie prawa własności w formie opłat rocznych, przez okres 20 lat. Wysokość opłat za przekształcenie zostanie ustalona według stanu na 1 stycznia 2019 roku. Samorządy będą mogły waloryzować te opłaty - już z tytułu własności - ale tylko przy zastosowaniu wskaźników ogłaszanych przez Główny Urząd Statystyczny. Osobom, które będą chciały uregulować opłaty wcześniej niż w ciągu 20 lat, zostaną zaproponowane bonifikaty. Dla tych, którzy postanowią zapłacić całą 20-letnią sumę jednorazowo w pierwszym roku, bonifikata będzie wynosiła 60 procent, a w kolejnych latach - będzie obniżana o 10 procent. Taka bonifikata będzie dotyczyła tylko przekształcenia gruntów należących do Skarbu Państwa. Podobnych ulg będą mogły udzielać samorządy, ale ich wysokość ustalą same - nie określono tego w projekcie ustawy. Proponowane przepisy stanowią, że jeśli zajdzie taka sytuacja, iż na gruncie będą znajdowały się zarówno budynki mieszkalne, jak i komercyjne, to cały grunt zostanie przekształcony we własność, ale przedsiębiorca nie skorzysta z ewentualnej bonifikaty. Własność gruntów w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków będzie ustalana na podstawie zaświadczenia wydawanego przez organy reprezentujące dotychczasowych właścicieli gruntów - Skarb Państwa oraz gminy. Wpisy mają być wolne od opłat sądowych. Proponuje się także wprowadzenie przepisu likwidującego możliwość ustanawiania od 1 stycznia 2019 roku nowych praw użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Oznacza to, że od tej daty, z własnością lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego będzie mogło być związane wyłącznie prawo własności gruntu.

Przyczyny zmian

Projektodawcy tłumaczą, że proponowane zmiany są odpowiedzią na problemy z przekształcaniem praw użytkowania wieczystego na mocy obowiązującej ustawy z 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W ocenie ministerstwa ustawa ta, w niektórych sytuacjach, nie zapewnia właścicielom lokali w budynkach wielolokalowych faktycznej możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności.

Chodzi między innymi o przypadek, gdy przekształceniu ma ulec grunt, na którym znajdują się budynki wielorodzinne. Wówczas do przekształcenia w prawo własności była potrzebna zgoda większości mieszkańców, a część osób nie zgadzała się na to i w efekcie blokowała przekształcenie użytkowania wieczystego.

Czym jest użytkowanie wieczyste?

Użytkowanie wieczyste przypomina własność, ale nią nie jest. Do polskich przepisów zostało wprowadzone w 1961 roku i wzorowane jest na rozwiązaniach ze Związku Radzieckiego. Grunty w użytkowanie wieczyste oddają samorządy lub Skarb Państwa (najczęściej na 99 lat), które jednak wciąż pozostają właścicielami ziemi, na której stoją np. bloki mieszkalne.

Kto więc kupił mieszkanie w bloku na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste (lub np. postawił dom) jest jego właścicielem, ale gruntu już nie.

Nowe prawo może dotyczyć setek tysięcy Polaków – według resortu infrastruktury i budownictwa na koniec 2015 roku w kraju było ponad 1,7 mln nieruchomości objętych użytkowaniem wieczystym.

Autor: mb//dap / Źródło: PAP, tvn24bis.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Raporty: