"Nowa danina umożliwia redystrybucję części ponadnormatywnych zysków przedsiębiorstw sektora naftowego - które w normalnych warunkach rynkowych nie zostałyby osiągnięte - poprzez wykorzystanie ich m.in. do sfinansowania działań osłonowych, obciążających aktualnie budżet państwa" - wskazano we wpisie zamieszczonym we wtorek w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Windfall tax obejmie producentów paliw
Chodzi o obowiązujący od końca marca pakiet przepisów "Ceny Paliwa Niżej" (CPN), na który składa się obniżenie stawki podatku VAT oraz akcyzy na benzynę i olej napędowy, a także ogłaszane codziennie maksymalne ceny detaliczne paliw. "Wprowadzone instrumenty, choć gospodarczo konieczne i społecznie uzasadnione, wiążą się ze znaczącym obciążeniem dla budżetu państwa" - wyjaśniono. Organem odpowiedzialnym za opracowanie projektu jest Ministerstwo Finansów. Planowany termin przyjęcia projektu przez radę ministrów to drugi kwartał 2026 r.
Zgodnie z założeniami podatek ma objąć przedsiębiorców, którzy produkują niektóre paliwa ciekłe lub sprowadzają je zza granicy w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Podstawę opodatkowania ma stanowić nadwyżka osiągniętych przez podatnika przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych ponad kwotę przychodów z tego tytułu, jaka zostałaby osiągnięta przez tego podatnika przy zastosowaniu jego średniej marży sprzedaży paliw ciekłych z roku 2025 powiększonej o 20 proc. "Tak ustalona wartość będzie stanowić tzw. marżę referencyjną. Proponowana konstrukcja gwarantuje, że wprowadzenie nowej daniny dokona się bez uszczerbku dla zwykłej rentowności przedsiębiorcy ani nie obciąży zysków wynikających z standardowego rozwoju działalności" - podano.
Skala nieoczekiwanych korzyści
Według resortu finansów stawka podatku wynosząca 75 proc. podstawy opodatkowania proporcjonalnie odzwierciedla skalę nieoczekiwanych korzyści, przy jednoczesnym pozostawieniu podatnikowi możliwości dysponowania pozostałą częścią nadzwyczajnego zysku. "System poboru daniny zostanie oparty na mechanizmie samoobliczenia, obejmującym miesięczne zaliczki oraz roczne rozliczenie za sprawą dedykowanej temu deklaracji podatkowej, co zapewnia bieżące zasilanie budżetu bez generowania nadmiernych obciążeń administracyjnych po stronie podatnika, jak i organów podatkowych" - podano także.
Zniwelowanie ubytku z pakietu "CPN"
Resort finansów w sprawozdaniu z wdrażania średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028 wskazał, że podatek od nadmiarowych zysków ma zniwelować ubytek dochodów budżetowych wynikający z wdrożenia pakietu "Ceny Paliwa Niżej". Pod koniec kwietnia minister Andrzej Domański informował, że wpływy z podatku od nadmiarowych zysków powinny przekroczyć 4 mld zł, a jedną z firm, która może zostać objęta takim podatkiem, jest Orlen. Wcześniej, bo pod koniec marca premier Donald Tusk zapowiedział, że rząd wprowadzi podatek od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych.